Economie Marktgedrag
H1 ->
Homogeen product: alle aangeboden producten zijn in de ogen van de consument identiek.
Heterogeen
product: alle
aangeboden
producten zijn
in de ogen van
de consument
verschillend.
De markt van
volkomen
concurrentie
heeft:
- Een groot aantal vragers en aanbieders
Individuele consument/producent heeft geen invloed op prijs door klein marktaandeel
(uitgedrukt in % van verkochte aantallen of totale omzet. Degene met de grootste
marktaandeel is marktleider)
- Homogeen goed
- Transparante (doorzichtige) markt
Vragers en aanbieders van het product zijn volledig geïnformeerd over de aard van het
product en de prijs waartegen het wordt verhandeld.
- Vrije toe- en uittreding
Er zijn geen belemmeringen om tot een markt toe te treden of eruit te stappen.
- Vraag en aanbod bepalen hier de prijs en de hoeveelheid!
Een individuele aanbieder heeft geen invloed op de prijs, die is gegeven. Hij past zijn hoeveelheid aan
om max. winst te kunnen behalen. De aanbieder op een markt van volkomen concurrentie heet een
hoeveelheidsaanpasser.
Marginale kosten bepalen hoeveel een aanbieder kan aanbieden. (MO = MK)
De winstmarge daalt zolang potentiële toetreders gaan toetreden. Het proces van toetreding en
prijsdaling stopt als de winstmarge 0 is en er geen winst meer is. Deze situatie is heet een
bedrijfstakevenwicht.
Bij een bedrijfstakevenwicht kunnen aanbieders geen winst meer maken en is er geen reden om tot
de markt toe te treden. De prijs is gelijk aan de GTK. Ondernemers krijgen een vergoeding voor hun
inspanning als deze situatie is bereikt, hierdoor gaan ze niet uit de markt treden.
Verschuiving aanbodlijn:
- Toename aanbieders (rechts)
- Afname aanbieders (links)
- Invoerheffing, accijns (boven)
- Kostprijsverlagende subsidie (beneden)
, Marktimperfecties (imperfecte markt voldoet niet aan alle kenmerken van volkomen concurrentie)
op arbeidsmarkt:
- De arbeidsmarkt bestaat niet, het zijn allemaal deelmarkten
- Arbeid is geen homogeen product
- De arbeidsmarkt is niet transparant, de informatie van werkgever en werknemer is
assymetrisch
- De vrije toetreding is beperkt: voor bepaalde beroepen is een diploma vereist
- Vakbonden kunnen door als collectief te handelen een loon afdwingen dat hoger is dan het
evenwichtsloon. Aan de onderkant van de arbeidsmarkt wordt het loon niet bepaald door
vraag een aanbod. Het minimumloon legt een vloer onder de prijs van arbeid.
- Arbeidsmarkt wordt in de theorie gezien als een markt van volkomen concurrentie.
Break-evenafzet: de afzet waarbij de totale opbrengst gelijk is aan de totale kosten -> geen winst
Break-evenomzet: de omzet waarbij de prijs gelijk is aan de totale kosten
Waar de lijn van TO, de lijn van TK snijdt is het break-evenpunt
Collectieve aanbod: het aanbod van alle individuele producenten van een bepaald goed/dienst bij
elkaar opgeteld.
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao): een overeenkomst over de arbeidsvoorwaarden die gelden
voor iedereen die een bedrijfstak werkt. Overeenkomst tussen werkgever(sbonden) en werknemers
(vakbonden) over de lonen en andere arbeidsvoorwaarden, die in de individuele
arbeidsovereenkomst moet worden gerespecteerd. Deze overeenkomst wordt per bedrijf/bedrijfstak
afgesloten.
Evenwichtsprijs/marktprijs: de prijs die tot stand komt op een markt waar vraag en aanbod gelijk zijn
aan elkaar.
De prijsafzetfunctie geeft aan hoeveel een aanbieder bij elke prijs kan verkopen.
Prijsregulering: prijsbeïnvloeding door de overheid.
H2 ->
Een monopolist is de enige aanbieder op een markt (monopolie), hierdoor kan hij zelf de prijs
bepalen. Hij is dus een prijszetter.
Uit de collectieve vraaglijn is de betalingsbereidheid van consumenten uit te drukken. Dit is ook de
prijsafzetlijn van de monopolist omdat dit aangeeft hoeveel hij verkoopt bij welke prijs. De
prijsafzetlijn van de monopolist is dus ook dalend in plaats van de horizontale lijn bij volkomen
concurrentie.
Bij een te hoge prijs zullen vragers kiezen voor een substituut.
Octrooi / patent: het exclusief recht op commercieel exploitatie van een uitvinding. Dit loopt na een
bepaalde tijd af.
Wettelijk monopolie: een monopolie gebaseerd op een octrooi.
Natuurlijk monopolie: monopolie dat ontstaat als schaalvoordelen (kostenvoordelen die ontstaan
door productie op grote schaal) zo’n grote rol spelen dat er op een markt slechts plaats is voor één
H1 ->
Homogeen product: alle aangeboden producten zijn in de ogen van de consument identiek.
Heterogeen
product: alle
aangeboden
producten zijn
in de ogen van
de consument
verschillend.
De markt van
volkomen
concurrentie
heeft:
- Een groot aantal vragers en aanbieders
Individuele consument/producent heeft geen invloed op prijs door klein marktaandeel
(uitgedrukt in % van verkochte aantallen of totale omzet. Degene met de grootste
marktaandeel is marktleider)
- Homogeen goed
- Transparante (doorzichtige) markt
Vragers en aanbieders van het product zijn volledig geïnformeerd over de aard van het
product en de prijs waartegen het wordt verhandeld.
- Vrije toe- en uittreding
Er zijn geen belemmeringen om tot een markt toe te treden of eruit te stappen.
- Vraag en aanbod bepalen hier de prijs en de hoeveelheid!
Een individuele aanbieder heeft geen invloed op de prijs, die is gegeven. Hij past zijn hoeveelheid aan
om max. winst te kunnen behalen. De aanbieder op een markt van volkomen concurrentie heet een
hoeveelheidsaanpasser.
Marginale kosten bepalen hoeveel een aanbieder kan aanbieden. (MO = MK)
De winstmarge daalt zolang potentiële toetreders gaan toetreden. Het proces van toetreding en
prijsdaling stopt als de winstmarge 0 is en er geen winst meer is. Deze situatie is heet een
bedrijfstakevenwicht.
Bij een bedrijfstakevenwicht kunnen aanbieders geen winst meer maken en is er geen reden om tot
de markt toe te treden. De prijs is gelijk aan de GTK. Ondernemers krijgen een vergoeding voor hun
inspanning als deze situatie is bereikt, hierdoor gaan ze niet uit de markt treden.
Verschuiving aanbodlijn:
- Toename aanbieders (rechts)
- Afname aanbieders (links)
- Invoerheffing, accijns (boven)
- Kostprijsverlagende subsidie (beneden)
, Marktimperfecties (imperfecte markt voldoet niet aan alle kenmerken van volkomen concurrentie)
op arbeidsmarkt:
- De arbeidsmarkt bestaat niet, het zijn allemaal deelmarkten
- Arbeid is geen homogeen product
- De arbeidsmarkt is niet transparant, de informatie van werkgever en werknemer is
assymetrisch
- De vrije toetreding is beperkt: voor bepaalde beroepen is een diploma vereist
- Vakbonden kunnen door als collectief te handelen een loon afdwingen dat hoger is dan het
evenwichtsloon. Aan de onderkant van de arbeidsmarkt wordt het loon niet bepaald door
vraag een aanbod. Het minimumloon legt een vloer onder de prijs van arbeid.
- Arbeidsmarkt wordt in de theorie gezien als een markt van volkomen concurrentie.
Break-evenafzet: de afzet waarbij de totale opbrengst gelijk is aan de totale kosten -> geen winst
Break-evenomzet: de omzet waarbij de prijs gelijk is aan de totale kosten
Waar de lijn van TO, de lijn van TK snijdt is het break-evenpunt
Collectieve aanbod: het aanbod van alle individuele producenten van een bepaald goed/dienst bij
elkaar opgeteld.
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao): een overeenkomst over de arbeidsvoorwaarden die gelden
voor iedereen die een bedrijfstak werkt. Overeenkomst tussen werkgever(sbonden) en werknemers
(vakbonden) over de lonen en andere arbeidsvoorwaarden, die in de individuele
arbeidsovereenkomst moet worden gerespecteerd. Deze overeenkomst wordt per bedrijf/bedrijfstak
afgesloten.
Evenwichtsprijs/marktprijs: de prijs die tot stand komt op een markt waar vraag en aanbod gelijk zijn
aan elkaar.
De prijsafzetfunctie geeft aan hoeveel een aanbieder bij elke prijs kan verkopen.
Prijsregulering: prijsbeïnvloeding door de overheid.
H2 ->
Een monopolist is de enige aanbieder op een markt (monopolie), hierdoor kan hij zelf de prijs
bepalen. Hij is dus een prijszetter.
Uit de collectieve vraaglijn is de betalingsbereidheid van consumenten uit te drukken. Dit is ook de
prijsafzetlijn van de monopolist omdat dit aangeeft hoeveel hij verkoopt bij welke prijs. De
prijsafzetlijn van de monopolist is dus ook dalend in plaats van de horizontale lijn bij volkomen
concurrentie.
Bij een te hoge prijs zullen vragers kiezen voor een substituut.
Octrooi / patent: het exclusief recht op commercieel exploitatie van een uitvinding. Dit loopt na een
bepaalde tijd af.
Wettelijk monopolie: een monopolie gebaseerd op een octrooi.
Natuurlijk monopolie: monopolie dat ontstaat als schaalvoordelen (kostenvoordelen die ontstaan
door productie op grote schaal) zo’n grote rol spelen dat er op een markt slechts plaats is voor één
