Materieel Strafrecht
Overzicht potentiële kennisvragen
1 Strafrechtelijke ontwikkelingen
2 Klassieke richting
3 Legaliteitsbeginsel
4 Bepaaldheid in Europees recht
5 Causaliteitstheorieën
6 Voorbedachte raad
7 Wet Forensische Zorg
8 Europees feitsbegrip
, STRAFRECHTELIJKE ONTWIKKELINGEN
Sinds de vervanging van de Code Penal voor ons eigen Wetboek van Strafrecht in 1886, hebben
zich enkele belangrijke ontwikkelingen in het Nederlands strafrecht voorgedaan. Noem vier van die
ontwikkelingen en licht ze nader toe.
Door de oprichting van politieke samenwerkingsorganen in de vorige eeuw, zoals de Raad van Europa
en de Europese Unie, heeft het Nederlands strafrecht te maken gekregen met internationale
invloeden. Vanwege het feit dat Nederland lidstaat is van bijvoorbeeld het Hof van Justitie van de
Europese Unie, heeft zij zich aan diens grondrechtenhandvest te houden.
Daarnaast is er een verschuiving in de strafbaarheid te zien. De gedachte van een mens is nog steeds
vrij, maar de strafbaarheid is wel naar voren geschoven ten opzichte van de daadwerkelijke strafbare
handeling zoals die vroeger werd gezien. Zo zijn nu onderdelen van de voorfase strafbaar gesteld,
zoals voorbereiding en poging.
Ten derde is de opvatting tegenover daderschap veranderd. Waar vroeger een dader lijfelijk bij een
strafbaar feit moest zijn geweest, hetgeen fysiek daderschap heet, is er tegenwoordig ook
functioneel daderschap. Dit houdt in dat iemand niet fysiek bij het feit aanwezig hoeft te zijn geweest
om te kunnen worden aangemerkt als dader, maar kan een dader ook op afstand opereren.
Als laatste is er een forse groei van bijzondere strafwetgeving geweest. Door de verschillende
wetten, lopen deze snel door elkaar en ontstaan er gelede normstellingen.
KLASSIEKE RICHTING
Bij het opstellen van het Wetboek van Strafrecht in 1886 werden de gedachtes uit de Klassieke
Richting als leidraad genomen. Sindsdien zijn deze gedachtes aan verandering onderhevig geweest.
Leg uit hoe de Klassieke Richting zich in Nederland sinds 1886 heeft ontwikkeld.
Volgens de aanhangers van de Klassieke Richting is het van belang dat het strafrecht ordent en
burgers beschermt tegen een willekeurig optredende overheid. Wanneer die overheid straft, moet
daar dus een goede en duidelijke grondslag voor bestaan. Deze grondslag wordt volgens de Klassieke
Richting gevonden in het plaatshebben van een misdrijf, een doel is dus minder van belang.
De Moderne Richting die in de vorige eeuw opkwam kijkt hier anders tegenaan en legt meer nadruk
op het doel achter en het effect van de bestraffing. Volgens deze richting is strafbaar gedrag
menselijk gedrag, iedereen is een potentiële dader, en dient hier rekening mee gehouden te worden.
Deze twee richtingen hebben elkaar gevonden in de Verenigingstheorie. Deze theorie gaat ervan uit
dat het plegen van een misdrijf nog steeds de grootste grondslag vormt voor het opleggen van een
straf, waarbij vervolgens een scala aan doeleinden bestaat waaruit gekozen kan worden om te
straffen op maat.
LEGALITEITSBEGINSEL
Een van de belangrijkste beginselen in een democratische rechtsstaat, is het legaliteitsbeginsel. Leg
uit wat er met het legaliteitsbeginsel wordt bedoeld en welke deelnormen er in Nederland
onderscheiden worden.
Overzicht potentiële kennisvragen
1 Strafrechtelijke ontwikkelingen
2 Klassieke richting
3 Legaliteitsbeginsel
4 Bepaaldheid in Europees recht
5 Causaliteitstheorieën
6 Voorbedachte raad
7 Wet Forensische Zorg
8 Europees feitsbegrip
, STRAFRECHTELIJKE ONTWIKKELINGEN
Sinds de vervanging van de Code Penal voor ons eigen Wetboek van Strafrecht in 1886, hebben
zich enkele belangrijke ontwikkelingen in het Nederlands strafrecht voorgedaan. Noem vier van die
ontwikkelingen en licht ze nader toe.
Door de oprichting van politieke samenwerkingsorganen in de vorige eeuw, zoals de Raad van Europa
en de Europese Unie, heeft het Nederlands strafrecht te maken gekregen met internationale
invloeden. Vanwege het feit dat Nederland lidstaat is van bijvoorbeeld het Hof van Justitie van de
Europese Unie, heeft zij zich aan diens grondrechtenhandvest te houden.
Daarnaast is er een verschuiving in de strafbaarheid te zien. De gedachte van een mens is nog steeds
vrij, maar de strafbaarheid is wel naar voren geschoven ten opzichte van de daadwerkelijke strafbare
handeling zoals die vroeger werd gezien. Zo zijn nu onderdelen van de voorfase strafbaar gesteld,
zoals voorbereiding en poging.
Ten derde is de opvatting tegenover daderschap veranderd. Waar vroeger een dader lijfelijk bij een
strafbaar feit moest zijn geweest, hetgeen fysiek daderschap heet, is er tegenwoordig ook
functioneel daderschap. Dit houdt in dat iemand niet fysiek bij het feit aanwezig hoeft te zijn geweest
om te kunnen worden aangemerkt als dader, maar kan een dader ook op afstand opereren.
Als laatste is er een forse groei van bijzondere strafwetgeving geweest. Door de verschillende
wetten, lopen deze snel door elkaar en ontstaan er gelede normstellingen.
KLASSIEKE RICHTING
Bij het opstellen van het Wetboek van Strafrecht in 1886 werden de gedachtes uit de Klassieke
Richting als leidraad genomen. Sindsdien zijn deze gedachtes aan verandering onderhevig geweest.
Leg uit hoe de Klassieke Richting zich in Nederland sinds 1886 heeft ontwikkeld.
Volgens de aanhangers van de Klassieke Richting is het van belang dat het strafrecht ordent en
burgers beschermt tegen een willekeurig optredende overheid. Wanneer die overheid straft, moet
daar dus een goede en duidelijke grondslag voor bestaan. Deze grondslag wordt volgens de Klassieke
Richting gevonden in het plaatshebben van een misdrijf, een doel is dus minder van belang.
De Moderne Richting die in de vorige eeuw opkwam kijkt hier anders tegenaan en legt meer nadruk
op het doel achter en het effect van de bestraffing. Volgens deze richting is strafbaar gedrag
menselijk gedrag, iedereen is een potentiële dader, en dient hier rekening mee gehouden te worden.
Deze twee richtingen hebben elkaar gevonden in de Verenigingstheorie. Deze theorie gaat ervan uit
dat het plegen van een misdrijf nog steeds de grootste grondslag vormt voor het opleggen van een
straf, waarbij vervolgens een scala aan doeleinden bestaat waaruit gekozen kan worden om te
straffen op maat.
LEGALITEITSBEGINSEL
Een van de belangrijkste beginselen in een democratische rechtsstaat, is het legaliteitsbeginsel. Leg
uit wat er met het legaliteitsbeginsel wordt bedoeld en welke deelnormen er in Nederland
onderscheiden worden.
