Samenvatting Medische kennis jaar 2 blok 2

Inhoudsopgave
Week 1....................................................................................................................................................2
Week 2....................................................................................................................................................7
Week 3..................................................................................................................................................11
Week 4..................................................................................................................................................16
Week 5..................................................................................................................................................21
Week 6..................................................................................................................................................27
Week 7..................................................................................................................................................29
Oefentoetsvragen tentamen.................................................................................................................37

,Week 1
 Ouder worden is niet hetzelfde als veroudering.
 Dementie is een neurodegenetrieve ziekte, bewustzijn algemeen intact.
 Dementie kan verandering zijn in denken, gevoel en gedrag.
 Psychogeriatrie, depressie, delier en dementie zie je vaak bij ouderen.
 Polyfarmacie -> vijf medicijnen of meer
 Kanker veroorzaakt verandering in erfelijk materiaal, komt door mutatie.
 Je sterft niet aan ouderdom, maar door kwetsbaarheid en chronische ziektes.


Gerontologie:
-> bestudeert ouder worden.

Vanaf 58 jaar: senior
Vanaf 83 jaar: bejaard

Tot 20 jaar ben je in je groei en ontwikkeling.
Tot 30 jaar geen verandering
Vanaf 30 jaar ga je in kwaliteit achteruit.

Geriatrie:
-> lichamelijke problematiek ouderen

Psychogeriatrie:
-> depressie, delier, dementie

Levensverwachting regel:
Bij 60 jaar -> 18 jaar te gaan
Bij 70 jaar -> 12 jaar te gaan
Bij 80 jaar -> 6 jaar te gaan

Fraility (kwetsbaarheid):
-> Toestand van leeftijd-gerelateerde fysiologische kwetsbaarheid die voortkomt uit verstoorde
hemostatische reserves en een verminderd vermogen om weerstand te bieden aan belasting.

Criteria: gewichtsverlies, uitputting, lichamelijke inactiviteit, loopsnelheid, handknijpkracht

GFI -> Groningse kwetsbaarheid indicator
- Je moet een score van 4 of hoger hebben, dan kwetsbaar

Meest voorkomende vorm van dementie
1. Alzheimer
2. Vasculaire dementie

Slijtagetheorie
 Functies organen achteruit
 Weefsels defect en orgaanonderdelen
Vrije zuurstofradicalentheorie
 Ontstaan als bijproduct van de energievoorziening van alle lichaamscellen (in mitochondriën)
 DNA kan worden gerepareerd. Schade eiwitten en vetten zorgen voor functieachteruitgang.

2

,Instabiliteit erfelijkheid
 Mutaties
 Mutaties in delende cellen (stamcellen) geven het door aan de dochtercellen
 Apoptose -> Lichaamscel wat niet meer deelt, sterft na mutatie vanzelf.

Exogeen
 Straling van de zon.
 Veel zonnen -> zorgt dat collagene en elastische vezels verzwakken.
 Door mutaties epitheelcellen kans op huidkanker.
 UV- straling gaat niet dieper dan de huid, röntgen en gamma straling wel, waardoor ook
organen gevaar kunnen lopen.

 Bij advance care planning kijk je wat je wel en niet meer kan doen en wat iemand nog wilt.
Dus onnodig handelen verminderen.
 Meeste 65 jarige ervaren nog 10 jaar goede gezondheid en chronisch zieken 5 jaar.
 Geriatrische spiraal: je begint bij incontinentie bijvoorbeeld en gaat dan alleen maar
bergafwaarts, waardoor iemand uiteindelijk overlijd.

Cheyne- stokes:
-> onregelmatige ademhaling en steeds langere pauzes tussen ademhalen door. Wordt gezien in de
laatste levensfase, waar de ademhaling veranderd.

Farmacokinetiek:
-> Wat ons lichaam doet met het medicijn

ADME
A – Adsorptie (opnemen)
D – Distributie (verdelen)
M – Metabolisme
E – Excretie

Farmacodynamiek:
-> Wat een geneesmiddel doet met ons lichaam
 Bijwerking + werking
 Bijwerking van farmacodynamiek kan zijn dat meerdere medicijnen op dezelfde receptor
aangrijpen of op andere receptoren (type A-bijwerking)

Type A-> bijwerkingen voorspelbaar
Type B-> bijwerkingen onvoorspelbaar

Bijwerkingen geneesmiddelen door:
1. Te sterke werking
2. Verkeerde aangrijpingspunt
3. Toxische geneesmiddelen

Bij ouderen veranderd de farmacokinetiek en farmacodynamiek door:
- Veranderd lichaamssamenstelling
- afname nier of leverfunctie
- ziekten
- problemen bij inname / opname


3

,  Gevaar polyfarmacie ouderen: bijwerkingen, interactie, over of onder behandeling.


Factoren die de bloedspiegel beïnvloeden:
1. Toedieningssnelheid
2. Eliminatiesnelheid.

Toedieningswegen
1. Lokaal toediening -> rechtstreeks aanbrengen op plaats van probleem (oogdruppels, zalf)
2. Enterale toediening -> oraal innemen medicijnen , vanuit maagdarmkanaal opgenomen in
bloedbaan.
3. Parenterale toediening -> intramusculaire of intraveneuze injectie

Sublinguaal -> onder de tong
Transdermaal -> door de huid

 Door sublinguaal of parenterale toediening omzeil je de First pass effect van de
leverpoortader. De medicatie wordt dan niet eerst voor een gedeelte afgebroken, maar komt
direct in de bloedbaan.
 Hoe snel een geneesmiddel in de bloed zich verplaats heeft te maken met de affiniteit voor
plasma-eiwitten, grootte, oplosbaarheid of polariteit, zuurgraad en bloedvoorziening in de
weefsels.

First -pass- effect:
-> deel van een geneesmiddel gaat verloren door metabolisatie in de darmwand en lever.

Prodrugs:
-> Geneesmiddelen die niet door de lever worden geïnactiveerd. Worden juist gemetaboliseerd om
actief te worden.

Biologische beschikbaarheid:
-> Hoeveelheid werkzame stof die in algemene circulatie komt.
- Wordt uitgedrukt in F
- Bij intraveneuze injectie is dit hoog.

 Cytochroom P450-enzymen metaboliseren geneesmiddelen. Zowel vanuit maag-darmkanaal
als medicatie die al in het lichaam aanwezig is.
 Metabolisering meestal oxidatiereactie. Lever voegt suikermolecuul aan toe (conjugatie),
waardoor de metaboliet beter oplossbaar wordt en de nieren de stof gemakkelijker uit het
lichaam kunnen verwijderen.

Enterohepatische kringloop:
-> Geneesmiddelen die in de gal worden uitgescheiden komen via de galgang in de darmen terecht.
Hier worden ze opnieuw opgenomen of met de ontlasting uitgescheiden.

 Niet verstandig om statinen in te nemen met grapefruitsap
-> Grapefruit remt het leverenzym voor de afbraak van simvastatine. Hierdoor meer kans op
bijwerkingen, zoals spierpijn. Door de hogere concentratie in het bloed.




4