College 1: Inleiding straf(proces)recht en het legaliteitsbeginsel
Materieel strafrecht = regelt welk gedrag onder welke omstandigheden strafbaar is en tot
welke sancties dat gedrag kan leiden
Formeel strafrecht = geeft aan welke procedure moet worden gevolgd wanneer iemand
ervan wordt verdacht een strafbaar feit te hebben gepleegd
Inquisitoir karakter van het strafrecht: de verdachte heeft een ondergeschikte rol. Dit is
vooral in het begin van het strafproces, hier worden veel dwangmiddelen toegepast. De
verdachte en het OM hebben niet dezelfde rechten
Accusatoir karakter van het strafrecht: de verdachte en het OM zijn gelijkwaardig aan elkaar
en hebben beide dezelfde rechten, ze zijn gelijkwaardige partijen tijden de openbare
rechtszaak
NL is in algemeen meer accusatoir
Het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel: art. 1 Sv: strafvordering heeft alleen plaats op wijze
bij de wet (in formele zin) voorzien
het gehele strafprocesrecht moet dus in formele wetten worden geregeld
Strafvordering = opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten en de
tenuitvoerlegging van straffen
het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel: art. 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een
daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
o Lex scripta-beginsel: in het strafrecht kun je pas worden veroordeeld als er een
geschreven strafbepaling bestaat
o Verbod van terugwerkende kracht van strafbepalingen: een strafbaar feit moet op
het moment van plegen van strafbaar zijn gesteld in de wet, mocht dit niet zijn dan
kan er niet op een later moment worden vervolgd
o Verbod van analogie: de rechter mag niet te veel afwijken van de betekenis van een
strafbepaling
o Lex certa-beginsel: iets moet duidelijk zijn, de rechter mag geen onduidelijke
strafbepaling maken
Interpretatiemethoden:
o Grammaticale: er wordt gekeken naar de letter van de wet
o Wetshistorische: er wordt gekeken naar de ontstaansgeschiedenis van de wet
o Systematische: er wordt gekeken naar de plaats van de regel in het systeem van
regelgeving
o Teleologische: er wordt gekeken naar wat het maatschappelijk doel van de wet was
De actoren van het strafproces
De strafrechter actieve rechter die de leiding heeft over het onderzoek ter terechtzitting.
De rechter dient onafhankelijk, onpartijdig en integer te zijn
, De officier van Justitie heeft het vervolgingsmonopolie, alleen hij kan vervolging instellen
en een rechterlijke beslissing afdwingen. Het OM bepaalt of een persoon vervolgd wordt
(opportuniteitsbeginsel)
De raadsman advocaat van de verdachte die zich laat leiden door het belang van zijn
cliënt
De griffier juridische medewerker dat die zich bezighoudt met de werkzaamheden als
griffier tijdens het onderzoek ter terechtzitting opmaken proces-verbaal met juridische
voorbereiding van een strafzaak en alles wat voortvloeit uit het onderzoek ter terechtzitting
concept-vonnissen
De tolk verdachten die doof of slechthorend zijn, of de Nederlandse taal niet of
onvoldoende beheersen hebben recht op een tolk tijdens de zitting
De deskundige kan de verdachte of een andere zaak beoordelen en geeft advies aan de
rechter
Materieel strafrecht = regelt welk gedrag onder welke omstandigheden strafbaar is en tot
welke sancties dat gedrag kan leiden
Formeel strafrecht = geeft aan welke procedure moet worden gevolgd wanneer iemand
ervan wordt verdacht een strafbaar feit te hebben gepleegd
Inquisitoir karakter van het strafrecht: de verdachte heeft een ondergeschikte rol. Dit is
vooral in het begin van het strafproces, hier worden veel dwangmiddelen toegepast. De
verdachte en het OM hebben niet dezelfde rechten
Accusatoir karakter van het strafrecht: de verdachte en het OM zijn gelijkwaardig aan elkaar
en hebben beide dezelfde rechten, ze zijn gelijkwaardige partijen tijden de openbare
rechtszaak
NL is in algemeen meer accusatoir
Het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel: art. 1 Sv: strafvordering heeft alleen plaats op wijze
bij de wet (in formele zin) voorzien
het gehele strafprocesrecht moet dus in formele wetten worden geregeld
Strafvordering = opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten en de
tenuitvoerlegging van straffen
het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel: art. 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een
daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
o Lex scripta-beginsel: in het strafrecht kun je pas worden veroordeeld als er een
geschreven strafbepaling bestaat
o Verbod van terugwerkende kracht van strafbepalingen: een strafbaar feit moet op
het moment van plegen van strafbaar zijn gesteld in de wet, mocht dit niet zijn dan
kan er niet op een later moment worden vervolgd
o Verbod van analogie: de rechter mag niet te veel afwijken van de betekenis van een
strafbepaling
o Lex certa-beginsel: iets moet duidelijk zijn, de rechter mag geen onduidelijke
strafbepaling maken
Interpretatiemethoden:
o Grammaticale: er wordt gekeken naar de letter van de wet
o Wetshistorische: er wordt gekeken naar de ontstaansgeschiedenis van de wet
o Systematische: er wordt gekeken naar de plaats van de regel in het systeem van
regelgeving
o Teleologische: er wordt gekeken naar wat het maatschappelijk doel van de wet was
De actoren van het strafproces
De strafrechter actieve rechter die de leiding heeft over het onderzoek ter terechtzitting.
De rechter dient onafhankelijk, onpartijdig en integer te zijn
, De officier van Justitie heeft het vervolgingsmonopolie, alleen hij kan vervolging instellen
en een rechterlijke beslissing afdwingen. Het OM bepaalt of een persoon vervolgd wordt
(opportuniteitsbeginsel)
De raadsman advocaat van de verdachte die zich laat leiden door het belang van zijn
cliënt
De griffier juridische medewerker dat die zich bezighoudt met de werkzaamheden als
griffier tijdens het onderzoek ter terechtzitting opmaken proces-verbaal met juridische
voorbereiding van een strafzaak en alles wat voortvloeit uit het onderzoek ter terechtzitting
concept-vonnissen
De tolk verdachten die doof of slechthorend zijn, of de Nederlandse taal niet of
onvoldoende beheersen hebben recht op een tolk tijdens de zitting
De deskundige kan de verdachte of een andere zaak beoordelen en geeft advies aan de
rechter
