Victimologie – namenlijst
Oorsprong en concepten
Szondi - Genotropisme: wederkerige aantrekking (genen)
- Eerste victimologische theorievorming
Ted Bundy - Slachtofferselectie
Mendelsohn - Spirituele vader victimologie
- Te weinig aandacht voor SO
- Eerste beschrijving penale en algemene victimologie
- Victimologie moet zich richten op alle aspecten van het
slachtofferschap basis voor interpretatieve perspectief
Wertham - Crime victim-centred wetenschap focus op moord
- Eerste keer term ‘victimologie’ wetenschap van maken
Von Hentig - Eerste systematische onderzoek naar slachtoffer
o Niet empirisch (systematisch)
- Peetvader victimologie
- The criminal and his victim – victim’s contribution
o Cooperates, conspires or provokes (causale elementen)
o Motivational or functional
- Kritiek op eenduidig beeld binnen crimi aandacht vr SO!
- Aanzet voor aantal theoretische studies
o Slachtoffertypes, relatie tss SO en dader, rol SO
o Wertham
- Aanzet voor aantal empirische studies VP
o Wolfgang: victim precipitated criminal homicide
o Amir: victim precipitated forcible rape
Wolfgang - Victim precipitated criminal homicide
- Slachtoffer niet levenloos heeft rol gespeeld
o 26% VP cases SO eerste om geweld te plegen
- Geen victim blaming
Amir - Victim precipitated forcible rape
- Actieve vs passieve bijdrage vh SO
- Vb. alcohol, woonplaats, … geen excuus voor de dader
- Komt in de buurt van victim blaming bij rape
Bayley - Penale victimologie 3 voorwaarden (!)
Nils Christie - Victim-offender mediation: restorative justice
Van Dijk - Nabijheid, aantrekkelijkheid en blootstelling als belangrijkste
determinanten voor risico op victimisatie
Perspectieven en typologieën
Cressey - Victimologie is geen discipline maar stoofpot van ideeën over
alles wat met slachtoffers en leed te maken heeft
- Kritiek op victimologie: moet enkel bestaan uit wetensch.
victimologen, de humanistische moeten naar human rights
activisme of sociaal werk gaan (interne inconsistenties
ondermijnen de effectiviteit van de victimologie)
Popper - Vooruitgang onderzoek door identificatie van een probleem
1
, nagaan of beschikbare theorieën alle aspecten van het
probleem verklaren
Fattah - Onderscheid tussen wetenschap en humanisme
Miers - Positivistisch perspectief
- Patronen zoeken die bijdrage leveren aan slachtofferschap
(focus op gewelddadige misdrijven) + reden waarom
wetmatigheden
Mendelsohn, Von Hentig, - Provocatie slachtoffer kan leiden tot gewelddadige aanval
Hindelang, Gottfredson, Garofale
Weber - Radicale/interpretatieve perspectief
- Naast verklaren ook durven begrijpen (vragen stellen)
Sutherland - Feministische perspectief
- Niet enkel kijken naar inbreuken op strafrecht, ook kijken naar
sociaal recht, milieurecht etc.
Foucault - Feministisch perspectief – postmodern feminisme
- Machtsrelaties, complexer dan louter mannelijke
onderdrukking, ook door taal
Miers - Kritisch perspectief
- Kijken naar wie de macht heeft om te labelen en obv welke
overwegingen – structurele omstandigheden
Von Hentig - Rol slachtoffer in totstandkoming criminele omstandigheden
- 13 psychologische en sociologische categorieën van SO
Mendelsohn - Focus op verantwoordelijkheid SO in totstandkoming
- Radicale victimologie victimologie moet begaan zijn met
alle slachtoffers
Wolfgang - Introductie term VP
Hindelang, Gottfredson & - Notie leefstijl vh slachtoffer (individuele risico)
Garofalo
Young - Kernelementen criminele victimisatie (radicale perspectief)
1. Crimi geconcentreerd: geografisch en sociaal bij meest
kwetsbaren
2. Impact slachtofferschap product van risk rates en kwets-
baarheid
Mayhew - Factoren die bepalen of SO iets aangeeft
1. Praktische overwegingen – self interest
2. Verwachtingen en ervaringen van/met de politie
3. Relatie tussen slachtoffer en dader
Etiologische victimologie en de relatie slachtofferschap-onveiligheidsbeleving
Von Hentig - Typologieën van slachtoffers (13 risicogroepen)
- Bijdrage aan slachtofferschap door acties & gedrag
Wolfgang - Empirisch en gebaseerd op politiegegevens
- SO vaak relevante rol bij totstandkoming moord (VP)
Schafer - Empirisch en gebaseerd op politiegegevens
- Victim precipitation typology
o Classificatie SO obv functionele verantwoordelijkheid
o Anderen niet provoceren
Mendelsohn - Empirisch en gebaseerd op politiegegevens
2
, - Typologie adhv verwijtbaarheid
Hindelang - Leefstijltheorie
Cohen & Felson - RAT
Meten van slachtofferschap
President Johnson - Great society program
Furstenberg - FOC-paradox kritiek op concept ‘fear of crime’
Het slachtoffer en de maatschappelijke reactie
Susanne Karstedt - Reactions to crime are affected by emotional cultures and
their institutional settings (emotionalisering SRB sinds ’80)
Boltanski - Lijden op afstand (media) politici: emotioneel debat
Christie - Het ideale slachtoffer hoe iemand de status verwerft
(karakteristieken & gedrag)
- Zes eigenschappen
1. Zwak
2. Tijdens gerespecteerde activiteit
3. Kan niet worden verweten
4. Wordt aangevallen door
5. Een grote, slechte dader die ongekend/een vreemde is
6. Het slachtoffer is sterk genoeg om achteraf voor
slachtofferschap uit te komen zonder bedreigende sterke
verworven rechten
Strobl - Voegt er nog twee aan toe
7. Geen provocatie
8. Werkt perfect samen met politie & rechtbank
- Niet iedereen die leed wordt toegebracht, wordt gelijkwaardig
behandeld als slachtoffer belang van erkenning sociaal
constructivisme
Van Wijk - Internationale misdrijven en ideaal slachtoffer gelijkaardig
erkenningsproces
- Conflict moet voldoen aan volgende voorwaarden
1. Mag niet complex zijn
2. Moet uniek zijn
3. Moet kort zijn
4. Goed getimed zijn met media-aandacht
Walklate (2011) - Hoe kan je ideale slachtofferconcept nu verwerven
- Proces in verschillende stappen
o Slachtofferstatus verwerven + proces van erkenning dat
hij slachtoffer is
o Experiential Victimisation label SO claimen +
erkenning door maatschappij/politiek
Carrabine (2004) - Hoe kan je ideale slachtofferconcept nu verwerven
- Hiërarchie van slachtofferschap
o Hogere positie als anderen hun ervaringen meer serieus
nemen vb. overval oude dame vs drugsverslaafde
Cole - Cultus van het echte slachtofferschap anti-victimisme!
- Afhankelijk van persoonlijke eigenschappen SO (x waarheid vn
3
Oorsprong en concepten
Szondi - Genotropisme: wederkerige aantrekking (genen)
- Eerste victimologische theorievorming
Ted Bundy - Slachtofferselectie
Mendelsohn - Spirituele vader victimologie
- Te weinig aandacht voor SO
- Eerste beschrijving penale en algemene victimologie
- Victimologie moet zich richten op alle aspecten van het
slachtofferschap basis voor interpretatieve perspectief
Wertham - Crime victim-centred wetenschap focus op moord
- Eerste keer term ‘victimologie’ wetenschap van maken
Von Hentig - Eerste systematische onderzoek naar slachtoffer
o Niet empirisch (systematisch)
- Peetvader victimologie
- The criminal and his victim – victim’s contribution
o Cooperates, conspires or provokes (causale elementen)
o Motivational or functional
- Kritiek op eenduidig beeld binnen crimi aandacht vr SO!
- Aanzet voor aantal theoretische studies
o Slachtoffertypes, relatie tss SO en dader, rol SO
o Wertham
- Aanzet voor aantal empirische studies VP
o Wolfgang: victim precipitated criminal homicide
o Amir: victim precipitated forcible rape
Wolfgang - Victim precipitated criminal homicide
- Slachtoffer niet levenloos heeft rol gespeeld
o 26% VP cases SO eerste om geweld te plegen
- Geen victim blaming
Amir - Victim precipitated forcible rape
- Actieve vs passieve bijdrage vh SO
- Vb. alcohol, woonplaats, … geen excuus voor de dader
- Komt in de buurt van victim blaming bij rape
Bayley - Penale victimologie 3 voorwaarden (!)
Nils Christie - Victim-offender mediation: restorative justice
Van Dijk - Nabijheid, aantrekkelijkheid en blootstelling als belangrijkste
determinanten voor risico op victimisatie
Perspectieven en typologieën
Cressey - Victimologie is geen discipline maar stoofpot van ideeën over
alles wat met slachtoffers en leed te maken heeft
- Kritiek op victimologie: moet enkel bestaan uit wetensch.
victimologen, de humanistische moeten naar human rights
activisme of sociaal werk gaan (interne inconsistenties
ondermijnen de effectiviteit van de victimologie)
Popper - Vooruitgang onderzoek door identificatie van een probleem
1
, nagaan of beschikbare theorieën alle aspecten van het
probleem verklaren
Fattah - Onderscheid tussen wetenschap en humanisme
Miers - Positivistisch perspectief
- Patronen zoeken die bijdrage leveren aan slachtofferschap
(focus op gewelddadige misdrijven) + reden waarom
wetmatigheden
Mendelsohn, Von Hentig, - Provocatie slachtoffer kan leiden tot gewelddadige aanval
Hindelang, Gottfredson, Garofale
Weber - Radicale/interpretatieve perspectief
- Naast verklaren ook durven begrijpen (vragen stellen)
Sutherland - Feministische perspectief
- Niet enkel kijken naar inbreuken op strafrecht, ook kijken naar
sociaal recht, milieurecht etc.
Foucault - Feministisch perspectief – postmodern feminisme
- Machtsrelaties, complexer dan louter mannelijke
onderdrukking, ook door taal
Miers - Kritisch perspectief
- Kijken naar wie de macht heeft om te labelen en obv welke
overwegingen – structurele omstandigheden
Von Hentig - Rol slachtoffer in totstandkoming criminele omstandigheden
- 13 psychologische en sociologische categorieën van SO
Mendelsohn - Focus op verantwoordelijkheid SO in totstandkoming
- Radicale victimologie victimologie moet begaan zijn met
alle slachtoffers
Wolfgang - Introductie term VP
Hindelang, Gottfredson & - Notie leefstijl vh slachtoffer (individuele risico)
Garofalo
Young - Kernelementen criminele victimisatie (radicale perspectief)
1. Crimi geconcentreerd: geografisch en sociaal bij meest
kwetsbaren
2. Impact slachtofferschap product van risk rates en kwets-
baarheid
Mayhew - Factoren die bepalen of SO iets aangeeft
1. Praktische overwegingen – self interest
2. Verwachtingen en ervaringen van/met de politie
3. Relatie tussen slachtoffer en dader
Etiologische victimologie en de relatie slachtofferschap-onveiligheidsbeleving
Von Hentig - Typologieën van slachtoffers (13 risicogroepen)
- Bijdrage aan slachtofferschap door acties & gedrag
Wolfgang - Empirisch en gebaseerd op politiegegevens
- SO vaak relevante rol bij totstandkoming moord (VP)
Schafer - Empirisch en gebaseerd op politiegegevens
- Victim precipitation typology
o Classificatie SO obv functionele verantwoordelijkheid
o Anderen niet provoceren
Mendelsohn - Empirisch en gebaseerd op politiegegevens
2
, - Typologie adhv verwijtbaarheid
Hindelang - Leefstijltheorie
Cohen & Felson - RAT
Meten van slachtofferschap
President Johnson - Great society program
Furstenberg - FOC-paradox kritiek op concept ‘fear of crime’
Het slachtoffer en de maatschappelijke reactie
Susanne Karstedt - Reactions to crime are affected by emotional cultures and
their institutional settings (emotionalisering SRB sinds ’80)
Boltanski - Lijden op afstand (media) politici: emotioneel debat
Christie - Het ideale slachtoffer hoe iemand de status verwerft
(karakteristieken & gedrag)
- Zes eigenschappen
1. Zwak
2. Tijdens gerespecteerde activiteit
3. Kan niet worden verweten
4. Wordt aangevallen door
5. Een grote, slechte dader die ongekend/een vreemde is
6. Het slachtoffer is sterk genoeg om achteraf voor
slachtofferschap uit te komen zonder bedreigende sterke
verworven rechten
Strobl - Voegt er nog twee aan toe
7. Geen provocatie
8. Werkt perfect samen met politie & rechtbank
- Niet iedereen die leed wordt toegebracht, wordt gelijkwaardig
behandeld als slachtoffer belang van erkenning sociaal
constructivisme
Van Wijk - Internationale misdrijven en ideaal slachtoffer gelijkaardig
erkenningsproces
- Conflict moet voldoen aan volgende voorwaarden
1. Mag niet complex zijn
2. Moet uniek zijn
3. Moet kort zijn
4. Goed getimed zijn met media-aandacht
Walklate (2011) - Hoe kan je ideale slachtofferconcept nu verwerven
- Proces in verschillende stappen
o Slachtofferstatus verwerven + proces van erkenning dat
hij slachtoffer is
o Experiential Victimisation label SO claimen +
erkenning door maatschappij/politiek
Carrabine (2004) - Hoe kan je ideale slachtofferconcept nu verwerven
- Hiërarchie van slachtofferschap
o Hogere positie als anderen hun ervaringen meer serieus
nemen vb. overval oude dame vs drugsverslaafde
Cole - Cultus van het echte slachtofferschap anti-victimisme!
- Afhankelijk van persoonlijke eigenschappen SO (x waarheid vn
3
