Klysma
Een klysma is een knijpflacon waarmee een vloeistof via de anus in het rectum kan worden
ingebracht. Een klysma wordt vaak gebruikt om de ontlasting op gang te brengen, bijvoorbeeld bij
obstipatie of voorafgaand aan een operatie of onderzoek. De vloeistof in het klysma heeft dan een
laxerende werking, bijvoorbeeld door de darmwand te prikkelen en/of de ontlasting zacht te maken.
Ook kan een klysma worden gebruikt om andere medicatie toe te dienen. Medicinale klysma's
kunnen bijvoorbeeld ingezet worden wanneer de medicatie moet inwerken op de darmen of
wanneer een andere toedieningswijze niet mogelijk is.
Soorten klysma’s
Een microklysma is een klysma met een zeer klein volume (≤10 ml) en kan worden toegediend in de
vorm van een rectiole. Voorbeelden van medicatie die in de vorm van een microklysma wordt
toegediend, zijn microlax en diazepam (in geval van een epileptische aanval).
Een 'normaal' klysma heeft ongeveer een inhoud van 100 tot 150 ml en wordt toegediend met
behulp van een flacon.
Het hoogopgaande klysma is een vorm van darmspoelen. Hierbij wordt een grote hoeveelheid
vloeistof met een rectumcanule hoog in de dikke darm ingebracht, waardoor de gehele darm of een
groot gedeelte van de dikke darm wordt gereinigd.
Voorbereiding cliënt
Voordat je begint met de handeling, informeer je de cliënt en zorg je voor voldoende privacy. Leg de
cliënt uit wat de handeling inhoudt. Vertel dat bij een ontspannen houding de handeling
gemakkelijker zal verlopen. Ben je ervan bewust dat de handeling schaamte kan oproepen bij de
cliënt.
Je bereidt de cliënt als volgt voor:
- Vraag de cliënt het onderlichaam te ontbloten, op de linkerzij te gaan liggen en de knieën op te
trekken. Help hier zondig bij.
- Als liggen op de linkerzij niet mogelijk is, laat je de cliënt op de rug liggen met opgetrokken knieën.
-Leg een celstofmatje onder de stuit van de cliënt.
Voor het toedienen van een klysma heb je de volgende materialen nodig:
- Kant-en-klaarklysma
- Glijmiddel (bijvoorbeeld vaseline)
-Toiletpapier
- Celstofmatje
- Po(stoel), indien er geen toilet beschikbaar is
- Niet-steriele handschoenen
- Afvalbak
Een klysma moet op lichaamstemperatuur zijn als deze wordt toegediend. Leg het klysma hiertoe in
een bakje met lauwwarm water indien nodig.
Voorbereiding
Je bereidt de handeling als volgt voor:
- Reinig je handen, zie cursus 'Infectiepreventie'.
- Zet alle materialen klaar.
-Controleer de gegevens van de cliënt.
Een klysma is een knijpflacon waarmee een vloeistof via de anus in het rectum kan worden
ingebracht. Een klysma wordt vaak gebruikt om de ontlasting op gang te brengen, bijvoorbeeld bij
obstipatie of voorafgaand aan een operatie of onderzoek. De vloeistof in het klysma heeft dan een
laxerende werking, bijvoorbeeld door de darmwand te prikkelen en/of de ontlasting zacht te maken.
Ook kan een klysma worden gebruikt om andere medicatie toe te dienen. Medicinale klysma's
kunnen bijvoorbeeld ingezet worden wanneer de medicatie moet inwerken op de darmen of
wanneer een andere toedieningswijze niet mogelijk is.
Soorten klysma’s
Een microklysma is een klysma met een zeer klein volume (≤10 ml) en kan worden toegediend in de
vorm van een rectiole. Voorbeelden van medicatie die in de vorm van een microklysma wordt
toegediend, zijn microlax en diazepam (in geval van een epileptische aanval).
Een 'normaal' klysma heeft ongeveer een inhoud van 100 tot 150 ml en wordt toegediend met
behulp van een flacon.
Het hoogopgaande klysma is een vorm van darmspoelen. Hierbij wordt een grote hoeveelheid
vloeistof met een rectumcanule hoog in de dikke darm ingebracht, waardoor de gehele darm of een
groot gedeelte van de dikke darm wordt gereinigd.
Voorbereiding cliënt
Voordat je begint met de handeling, informeer je de cliënt en zorg je voor voldoende privacy. Leg de
cliënt uit wat de handeling inhoudt. Vertel dat bij een ontspannen houding de handeling
gemakkelijker zal verlopen. Ben je ervan bewust dat de handeling schaamte kan oproepen bij de
cliënt.
Je bereidt de cliënt als volgt voor:
- Vraag de cliënt het onderlichaam te ontbloten, op de linkerzij te gaan liggen en de knieën op te
trekken. Help hier zondig bij.
- Als liggen op de linkerzij niet mogelijk is, laat je de cliënt op de rug liggen met opgetrokken knieën.
-Leg een celstofmatje onder de stuit van de cliënt.
Voor het toedienen van een klysma heb je de volgende materialen nodig:
- Kant-en-klaarklysma
- Glijmiddel (bijvoorbeeld vaseline)
-Toiletpapier
- Celstofmatje
- Po(stoel), indien er geen toilet beschikbaar is
- Niet-steriele handschoenen
- Afvalbak
Een klysma moet op lichaamstemperatuur zijn als deze wordt toegediend. Leg het klysma hiertoe in
een bakje met lauwwarm water indien nodig.
Voorbereiding
Je bereidt de handeling als volgt voor:
- Reinig je handen, zie cursus 'Infectiepreventie'.
- Zet alle materialen klaar.
-Controleer de gegevens van de cliënt.
