MSK REVALIDATIE OL – ZIEKTELEER KNIE: CHRONISCHE KNIELETSELS
REVAKI BACH -2023 KOEN PEERS
1. ANTERIEURE KNIEPIJN
1.1 PATELLOFEMORAAL PIJN SYNDROOM (PFPS)
= knieschijf glijdt heen en weer in de groeve bij flexie- en extensiebeweging van de knie
=> overbelasting van de patella in die groeve
PREVALENTIE
à zeer frequent voorkomend probleem (prevalentie 20-30%)
10% van sportblessures
Meer bij vrouwen
12-35 jaar (vooral op jonge leeftijd)
Vaak bilateraal voorkomen
Let op het gebruik van juiste terminologie! De term PFPS wordt vaak verwisseld met ‘anterieure kniepijn’
en ‘lopersknie’.
à PFPS = anterieure kniepijn waarbij de patella en retinaculum betrokken zijn, dat sluit andere intra-
articulaire en peripatellaire pathologieën uit
* Chrondromalacie van de patella is een aandoening waarbij er verzwakking van het patellaire
gewrichtskraakbeen optreedt. Dit doet zich voor in slechts een deel van de patiënten met anterieure
kniepijn.
1.1.1 ZIEKTEBEELD
OORZAAK: progressieve onset (niet acuut dus) door wrijving en druk in het patellofemoraal gewricht
SYMPTOMEN:
o GEEN zwelling (en dus meestal geen relevante schade aan het kraakbeen
o Anterieure pijn
o Pijn neemt toe (bij belasting/sport en bij lang neerzitten met knieflexie)
Het patellafemorale gewricht wordt vooral door het vetkussentje van Hoffa en door de omliggende
spieren beïnvloed in zijn functioneren. De spiercontrole zorgt ervoor dat de patella mooi in de groeve
blijft en niet voortdurend heen en weer glijdt. Er zijn enkele factoren die hierop kunnen inspelen…
BEELDVORMING
PFPS wordt vooral een klinisch gestelde diagnose en voor veel patiënten kan een behandeling gestart
worden zonder dat er beeldvorming nodig is. Het is een functioneel probleem van de controle van de
knieschijf, dus er is geen structurele afwijking die je zou kunnen dien dmv beeldvorming. Je kan op
beelden wel de tilting en subluxatie bekijken, maar dat zegt niet veel en correleert helemaal niet zo erg
met de pathologie, dus dit geeft eigenlijk geen meerwaarde. Je kan de beenderige congruentie zien,
maar dat zegt dan nog niets over de kraakbenige congruentie… Door naar het bot te kijken zou je
kunnen denken dat er slechte congruentie is, terwijl het kraakbeen dan zorgt voor een bijna perfecte
congruentie.
Beeldvorming heeft dus eigenlijk geen meerwaarde bij PFPS.
MSK REVALIDATIE OL – ZIEKTELEER KNIE: CHRONISCHE KNIELETSELS 1
REVAKI BACH -2023 KOEN PEERS
, RISICOFACTOREN
- Anatomische anomalieën
- Slecht alignement en veranderde biomechanica van het heup over- femur spier-
onderste lidmaat controle pronatie anteversie verkorting
à pronatie, femur anteversie, Q-hoek*, patellofemoraal afwijking
- Spierdysfunctie (quadriceps, heup abductoren en laterale
biomechanica spier-
exorotatoren (gluteus medius) ‘tightness’ zwakte:
afwijking primair of
- Hypermobiliteit van de patella patellaire glijden secundair
- Strakke quadriceps, hamstrings of flexibiliteit van de iliotibiale afstandlopen (na operatie,
band (ITB) squatten letsel,
springen patellofemorale subluxatie
- Strakke laterale structuren (lateraal retinaculum, ITB, vastus overdruk patella)
lateralis)
- Voorgaande chirurgie patellofemorale
pijn
- Trainingsfouten en overbelasting (afstandlopen, hellingen
lopen)
- Trauma
à 2 TYPES PATELLAFEMORALE PATIËNTEN:
o TYPE 1: met spierzwakte
o TYPE 2: veel belasting / training
*
ASYMPTOMATISCHE AFWIJKINGEN: FEMORALE ANTEVERSIE
= mediale rotatie van de femur resulterend in een ‘toeing in’ (= tenen staan naar binnen gericht);
soms gaat het gepaard met een tibiale torsie.
à 3-6 jaar, familiaal, meer bij meisjes
Symptomen: toeing-in, kleuter ‘W-zit’ (niet schadelijk), >70° bij endorotatie in buiklig
De mediale rotatie zal zorgen voor een proportioneel meer lateraal gelegen patella, wat een
voorbeschiktheid (geen oorzaak!) of hogere gevoeligheid kan vormen voor het ontwikkelen van PFPS.
2 MSK REVALIDATIE OL – ZIEKTELEER KNIE: CHRONISCHE KNIELETSELS
REVAKI BACH -2023 KOEN PEERS
REVAKI BACH -2023 KOEN PEERS
1. ANTERIEURE KNIEPIJN
1.1 PATELLOFEMORAAL PIJN SYNDROOM (PFPS)
= knieschijf glijdt heen en weer in de groeve bij flexie- en extensiebeweging van de knie
=> overbelasting van de patella in die groeve
PREVALENTIE
à zeer frequent voorkomend probleem (prevalentie 20-30%)
10% van sportblessures
Meer bij vrouwen
12-35 jaar (vooral op jonge leeftijd)
Vaak bilateraal voorkomen
Let op het gebruik van juiste terminologie! De term PFPS wordt vaak verwisseld met ‘anterieure kniepijn’
en ‘lopersknie’.
à PFPS = anterieure kniepijn waarbij de patella en retinaculum betrokken zijn, dat sluit andere intra-
articulaire en peripatellaire pathologieën uit
* Chrondromalacie van de patella is een aandoening waarbij er verzwakking van het patellaire
gewrichtskraakbeen optreedt. Dit doet zich voor in slechts een deel van de patiënten met anterieure
kniepijn.
1.1.1 ZIEKTEBEELD
OORZAAK: progressieve onset (niet acuut dus) door wrijving en druk in het patellofemoraal gewricht
SYMPTOMEN:
o GEEN zwelling (en dus meestal geen relevante schade aan het kraakbeen
o Anterieure pijn
o Pijn neemt toe (bij belasting/sport en bij lang neerzitten met knieflexie)
Het patellafemorale gewricht wordt vooral door het vetkussentje van Hoffa en door de omliggende
spieren beïnvloed in zijn functioneren. De spiercontrole zorgt ervoor dat de patella mooi in de groeve
blijft en niet voortdurend heen en weer glijdt. Er zijn enkele factoren die hierop kunnen inspelen…
BEELDVORMING
PFPS wordt vooral een klinisch gestelde diagnose en voor veel patiënten kan een behandeling gestart
worden zonder dat er beeldvorming nodig is. Het is een functioneel probleem van de controle van de
knieschijf, dus er is geen structurele afwijking die je zou kunnen dien dmv beeldvorming. Je kan op
beelden wel de tilting en subluxatie bekijken, maar dat zegt niet veel en correleert helemaal niet zo erg
met de pathologie, dus dit geeft eigenlijk geen meerwaarde. Je kan de beenderige congruentie zien,
maar dat zegt dan nog niets over de kraakbenige congruentie… Door naar het bot te kijken zou je
kunnen denken dat er slechte congruentie is, terwijl het kraakbeen dan zorgt voor een bijna perfecte
congruentie.
Beeldvorming heeft dus eigenlijk geen meerwaarde bij PFPS.
MSK REVALIDATIE OL – ZIEKTELEER KNIE: CHRONISCHE KNIELETSELS 1
REVAKI BACH -2023 KOEN PEERS
, RISICOFACTOREN
- Anatomische anomalieën
- Slecht alignement en veranderde biomechanica van het heup over- femur spier-
onderste lidmaat controle pronatie anteversie verkorting
à pronatie, femur anteversie, Q-hoek*, patellofemoraal afwijking
- Spierdysfunctie (quadriceps, heup abductoren en laterale
biomechanica spier-
exorotatoren (gluteus medius) ‘tightness’ zwakte:
afwijking primair of
- Hypermobiliteit van de patella patellaire glijden secundair
- Strakke quadriceps, hamstrings of flexibiliteit van de iliotibiale afstandlopen (na operatie,
band (ITB) squatten letsel,
springen patellofemorale subluxatie
- Strakke laterale structuren (lateraal retinaculum, ITB, vastus overdruk patella)
lateralis)
- Voorgaande chirurgie patellofemorale
pijn
- Trainingsfouten en overbelasting (afstandlopen, hellingen
lopen)
- Trauma
à 2 TYPES PATELLAFEMORALE PATIËNTEN:
o TYPE 1: met spierzwakte
o TYPE 2: veel belasting / training
*
ASYMPTOMATISCHE AFWIJKINGEN: FEMORALE ANTEVERSIE
= mediale rotatie van de femur resulterend in een ‘toeing in’ (= tenen staan naar binnen gericht);
soms gaat het gepaard met een tibiale torsie.
à 3-6 jaar, familiaal, meer bij meisjes
Symptomen: toeing-in, kleuter ‘W-zit’ (niet schadelijk), >70° bij endorotatie in buiklig
De mediale rotatie zal zorgen voor een proportioneel meer lateraal gelegen patella, wat een
voorbeschiktheid (geen oorzaak!) of hogere gevoeligheid kan vormen voor het ontwikkelen van PFPS.
2 MSK REVALIDATIE OL – ZIEKTELEER KNIE: CHRONISCHE KNIELETSELS
REVAKI BACH -2023 KOEN PEERS
