0
, Creëren we door alle medicatie aan cliënten zombies?
Er wordt in Nederland snel gegrepen naar medicatie als “reddingsmiddel” om problematisch
gedrag te onderdrukken bij mensen met een psychische aandoening. Hierbij valt echter de
noodzaak weg om te onderzoeken wat de achterliggende problematiek is die het
problematische gedrag veroorzaakt. De prevalentie van psychische aandoeningen is de
afgelopen decennia stabiel gebleven, desondanks is het gebruik van psychofarmaca
toegenomen (Koomen, de Boer, van den Eijnden, de Weal, Berg, Wilting, & Cahn, 2022).
Deze stijging suggereert wellicht dat er te snel gegrepen wordt naar medicatie als uitkomst,
terwijl psychofarmaca vaak ongunstige bijwerkingen en consequenties met zich meebrengt.
Creëren we door zo snel medicatie te geven en al deze bijwerkingen die hieraan vastzitten
zombies in de samenleving?
Bij GGZ-maatwerk Heiloo werken deelnemers met een psychische aandoening om weer
structuur te krijgen in hun dag en weer te participeren in de samenleving (GGZ-NHN, 2022).
Het is een zeer diverse doelgroep en een brede variatie aan diagnoses. Sommige
deelnemers hebben last van een persoonlijkheidsstoornis anderen hebben last van wanen of
schizofrenie. Bij GGZ-maatwerk worden de diagnoses echter niet op de voorgrond gezet, er
wordt gekeken wat er naast de beperkingen van de diagnoses nog wel mogelijk is. Bijna alle
deelnemers slikken hier bepaalde medicatie om symptomen van hun psychische aandoening
te onderdrukken. Door de werknemers van GGZ-maatwerk is ondervonden dat veel
deelnemers echter niet blij zijn met de hoeveelheid medicatie die hun gebruiken. Er is een
deelnemer van GGZ-maatwerk met een persoonlijkheidsstoornis en een schizoaffectieve
stoornis die een hele lijst aan medicatie slikt. Ze geeft al jaren aan dat ze minder medicatie
wil slikken, want de bijwerkingen die erbij komen kijken zijn erg nadelig voor haar welzijn. Ze
kan namelijk niet meer slapen, heeft weinig gevoelens en voelt zich gedissocieerd van
zichzelf. Ze geeft ook aan dat ze geen idee heeft wat al die pillen eigenlijk doen er waarom
ze er zoveel moet slikken. Er werd daarom een gezag gesprek ingepland met haar
begeleider en een verpleegkundige. De mevrouw gaf aan graag haar medicatiegebruik te
willen verminderen, naar deze wens werd echter niet geluisterd. Ook toen mevrouw aangaf
dat ze anders helemaal zou stoppen met haar medicatie werd er geen één optie gegeven om
haar wens begeleid in vervulling te brengen. Deze mevrouw is zeker niet de enige met een
negatieve blik op de medicatie die ze slikken. Vele deelnemers kijken vragend naar hun
lange lijst van medicatie en ondervinden hier dagelijks de destructieve bijwerkingen van. Dit
gebeurt terwijl er zelden iemand met hen meekijkt of de medicatie die geslikt wordt nu
overbodig is of dat er medicatie afgebouwd kan worden. De medicatie wordt snel
meegegeven en langdurig geslikt met weinig controles (Stoltenburg, 2021). Het aanpassen
van de medicatie heeft aan de andere kant een negatieve impact, want dit zorgt voor extra
begeleiding wat weer meer geld kost. De kans op terugval wordt groter waardoor
deelnemers extra ondersteuning vragen. In dit essay wordt dit dilemma in kaart gebracht.
Bij GGZ-maatwerk wordt er herstelgericht gewerkt. Deze werkwijze houdt in dat er aandacht
wordt gegeven aan het herstelproces van het individu. Er wordt gekeken naar de
mogelijkheden in plaats van de barrières. Herstel is een uniek en persoonlijk proces (Hordijk
& Genugten, 2021). Er zullen negatieve factoren blijven in het leven, waar niemand iets aan
kan veranderen. Daarom gaat het bij herstelproces om acceptatie van die factoren en
openstaan voor de krachten en mogelijkheden die er nog wel zijn. Bij GGZ-maatwerk wordt
er gekeken hoe de deelnemers weer regie terug kunnen krijgen over hun leven en hun
1
, Creëren we door alle medicatie aan cliënten zombies?
Er wordt in Nederland snel gegrepen naar medicatie als “reddingsmiddel” om problematisch
gedrag te onderdrukken bij mensen met een psychische aandoening. Hierbij valt echter de
noodzaak weg om te onderzoeken wat de achterliggende problematiek is die het
problematische gedrag veroorzaakt. De prevalentie van psychische aandoeningen is de
afgelopen decennia stabiel gebleven, desondanks is het gebruik van psychofarmaca
toegenomen (Koomen, de Boer, van den Eijnden, de Weal, Berg, Wilting, & Cahn, 2022).
Deze stijging suggereert wellicht dat er te snel gegrepen wordt naar medicatie als uitkomst,
terwijl psychofarmaca vaak ongunstige bijwerkingen en consequenties met zich meebrengt.
Creëren we door zo snel medicatie te geven en al deze bijwerkingen die hieraan vastzitten
zombies in de samenleving?
Bij GGZ-maatwerk Heiloo werken deelnemers met een psychische aandoening om weer
structuur te krijgen in hun dag en weer te participeren in de samenleving (GGZ-NHN, 2022).
Het is een zeer diverse doelgroep en een brede variatie aan diagnoses. Sommige
deelnemers hebben last van een persoonlijkheidsstoornis anderen hebben last van wanen of
schizofrenie. Bij GGZ-maatwerk worden de diagnoses echter niet op de voorgrond gezet, er
wordt gekeken wat er naast de beperkingen van de diagnoses nog wel mogelijk is. Bijna alle
deelnemers slikken hier bepaalde medicatie om symptomen van hun psychische aandoening
te onderdrukken. Door de werknemers van GGZ-maatwerk is ondervonden dat veel
deelnemers echter niet blij zijn met de hoeveelheid medicatie die hun gebruiken. Er is een
deelnemer van GGZ-maatwerk met een persoonlijkheidsstoornis en een schizoaffectieve
stoornis die een hele lijst aan medicatie slikt. Ze geeft al jaren aan dat ze minder medicatie
wil slikken, want de bijwerkingen die erbij komen kijken zijn erg nadelig voor haar welzijn. Ze
kan namelijk niet meer slapen, heeft weinig gevoelens en voelt zich gedissocieerd van
zichzelf. Ze geeft ook aan dat ze geen idee heeft wat al die pillen eigenlijk doen er waarom
ze er zoveel moet slikken. Er werd daarom een gezag gesprek ingepland met haar
begeleider en een verpleegkundige. De mevrouw gaf aan graag haar medicatiegebruik te
willen verminderen, naar deze wens werd echter niet geluisterd. Ook toen mevrouw aangaf
dat ze anders helemaal zou stoppen met haar medicatie werd er geen één optie gegeven om
haar wens begeleid in vervulling te brengen. Deze mevrouw is zeker niet de enige met een
negatieve blik op de medicatie die ze slikken. Vele deelnemers kijken vragend naar hun
lange lijst van medicatie en ondervinden hier dagelijks de destructieve bijwerkingen van. Dit
gebeurt terwijl er zelden iemand met hen meekijkt of de medicatie die geslikt wordt nu
overbodig is of dat er medicatie afgebouwd kan worden. De medicatie wordt snel
meegegeven en langdurig geslikt met weinig controles (Stoltenburg, 2021). Het aanpassen
van de medicatie heeft aan de andere kant een negatieve impact, want dit zorgt voor extra
begeleiding wat weer meer geld kost. De kans op terugval wordt groter waardoor
deelnemers extra ondersteuning vragen. In dit essay wordt dit dilemma in kaart gebracht.
Bij GGZ-maatwerk wordt er herstelgericht gewerkt. Deze werkwijze houdt in dat er aandacht
wordt gegeven aan het herstelproces van het individu. Er wordt gekeken naar de
mogelijkheden in plaats van de barrières. Herstel is een uniek en persoonlijk proces (Hordijk
& Genugten, 2021). Er zullen negatieve factoren blijven in het leven, waar niemand iets aan
kan veranderen. Daarom gaat het bij herstelproces om acceptatie van die factoren en
openstaan voor de krachten en mogelijkheden die er nog wel zijn. Bij GGZ-maatwerk wordt
er gekeken hoe de deelnemers weer regie terug kunnen krijgen over hun leven en hun
1
