Volledige samenvatting HC-IC-N-1 opleiding tot
Neonatologieverpleegkundige - 2023
8,7 gehaald !
Inhoud
3 Respiratie en Circulatie: observatie en interpretatie ........................................................................... 2
21 Centraal veneuze catheter ............................................................................................................... 16
2 Respiratie: groei en ontwikkeling ....................................................................................................... 21
16 Opname ............................................................................................................................................ 44
4 Zuur-base-evenwicht .......................................................................................................................... 47
17 NEC; medisch .................................................................................................................................... 55
7 Milieu interne: vocht en voeding ....................................................................................................... 63
8 Milieu interne: enterale voeding ........................................................................................................ 84
11 Pijn en portfolio-opdracht over pijn ................................................................................................. 87
18 NEC; verpleegkundig ........................................................................................................................ 89
9 Milieu interne: onrijpe lever............................................................................................................... 93
12 Ontwikkelingsgerichte zorg ............................................................................................................ 100
15 BPD; verpleegkundig ...................................................................................................................... 105
10 Temperatuurregulatie .................................................................................................................... 108
5 High-Flow en CPAP ........................................................................................................................... 115
13 Farmacologie .................................................................................................................................. 126
6 Neurologie: neurologische aspecten en follow-up .......................................................................... 137
22 Rhesus- en ABO-antagonisme ........................................................................................................ 142
1
,3 Respiratie en Circulatie: observatie en interpretatie
Leerdoelen
De student:
• observeert, bewaakt, herkent en interpreteert m.b.v. patiëntencasuïstiek de sufficiënte en
insufficiënte ademhaling van neonaten, zieke neonaten en ernstig zieke neonaten op de HC;
• stelt verpleegkundige maatregelen voor om de ademhaling van prematuren en
pasgeborenen te ondersteunen;
• beoordeelt de genomen maatregelen voor ondersteuning van de ademhaling en stelt zo
nodig bij.
Leerboek Intensive-care-verpleegkunde neonatologie (Brink, 2017):
- H. 3b.1 ‘observatie’;
Om in te ademen worden vooral je middenrif, de buitenste tussenribspieren en de halsspieren
gebruikt
Gaswisseling vindt plaats tussen de haarvaten in de longen en tussen de haarvaten in de weefsels
van het lichaam.
Zuurstof diffundeert door de wand van de longblaasjes en de wand van de haarvaten naar het bloed
en bindt zich in de rode bloedcel aan de hemoglobine.
Ventilatie, perfusie en diffusie
-ventilatie is dat deel van de lucht tijdens de ademhaling dat de alveolaire ruimte bereikt.
-perfusie is dat deel van de longcapillairen wat doorbloed wordt.
-diffusie is het verplaatsen van gassen van een plaats met een hoge concentratie van bepaalde
gassen naar een plaats met een lage concentratie van deze gassen.
2
,Wat is het verschil tussen volwassen Hb (HBA) en foetaal Hb (HBF)?
- HBF minder bestand tegen afbraak dan HBA
- HBF kortere levensduur en daardoor meer afbraak --> en dus meer bilirubineafbraak
Welke factoren beïnvloeden de snelheid van de ademhaling?
Wanneer je lichaam veel energie nodig heeft, stijgt de verbranding en daarmee de O2-behoefte. De
hartslag en ademfrequentie en ademvolume neemt toe. Hierdoor gaat de uitwisseling van O2 en CO2
sneller.
Op basis waarvan komt de ademhaling tot stand; is dit op basis van een lage zuurstofspanning in het
lichaam of op basis van een hoge kooldioxidespanning?
De ademhalingsfrequentie en -diepte worden gereguleerd door het ademcentrum in de hersenstam.
Het ademcentrum is gevoelig voor de pCO2 (kooldioxidespanning) en pH en reageert indirect op de
pO2 (zuurstofspanning). De ademprikkel wordt via het zenuwstelsel verder geleid naar de
ademhalingsspieren.
Waarvan is de diffusiesnelheid van zuurstof vanuit de longen naar het bloed afhankelijk?
De snelheid waarmee deeltjes zich door de ruimte (gas of vloeistof) diffunderen is afhankelijk van
een groot aantal factoren. Factoren die de diffusiesnelheid beïnvloeden zijn: temperatuur van de
omgeving, concentratieverschillen, diffusieoppervlakte waarover de diffusie plaatsvind, en de
afstand waarover de diffusie moet plaatsvinden.
Algemene observatie van de ademhaling
Ademhaling
- frequentie
- ritme (snelle oppervlakkige ademhaling bij uitputting, periodiek ademen past bij gezonde
preterme geborene waarbij tussen periodiek ademen adempauzes van 15-20 sec zonder
bradycardie of cyanose, dit is onschuldig)
- diepte
Ademarbeid
- neusvleugelen (een vd eerste tekenen van dyspneu (ademnood))
- thorax-excursies
o intrekkingen
o gebruik van hulpademhalingsspieren
o paradoxale ademhaling
Hoorbaar ademen
- kreunen
- stridor
- auscultatie
Kleur
- rozerood
- rood
- cyanose
- bleek of bleekgrauw
Gedrag
- bewustzijn
- houding
3
, - bewegingen
Toelichting ademhaling
Ademfrequentie a terme: 40-60/min
Een tachypneu (>60/min) is een compesatiemechanisme waarbij de pasgeborene de alveolaire
ventilatie en gaswisseling probeert te handhaven
Hogere ademarbeid kost energie en daardoor ontstaat een hogere zuurstofbehoefte en een grotere
koolstofdioxideproductie
Tot ongeveer een uur na geboorte mag pasgeborene tachypneu vertonnen zonder dat er sprake
hoeft te zijn van respiratoire en/of andere problemen
Oorzaken tachypneu;
- moeizaam op gang komen van ademhaling na bijv asfyxie
- onrijpheid van de longen
- aspiratie van bijv meconiumhoudend vruchtwater
- te hoge of te lage omgevingstemperatuur
- inspanning en opwinding
- vermoeidheid
- onrijpheid van ademhalingscentrum
- pneumothorax
- pneumonie
- wet lung
- congetinale afwijkingen zoals choanale atresie, oesofagysatresie, hernia diaphragmatica,
afwijkingen in de ademhalingswegen
- elektrolytenstoornissen zoals hyperglykemie
- cerebrale pathologie
De makkelijk wisselende lichaamstemperatuur bij prematuren is van invloed op ademfrequentie
Bradypneu <25/min (vaak is dit een overgangsfase van tachypneu naar een apneu)
Vrijwel alle prematuren <30wk en veel <34wk vertonen apneu-aanvallen, aanvallen duren langer dan
20 seconden en kunnen samen gaan met HA <100/min, ook evt cyanose, bleekheid of hypotonie
Noteer bij een apneu;
- frequentie van apneu-aanvallen
- tijdstip
- situatie
- of apneu gepaard gaat met bradycardie (getallen)
- of apneu gepaard gaat met saturatiedaling (getallen)
- evt optredende verkleuring
- herstel van apneu (zelf herstel, stimuleren)
Bij aanhoudende apneu-aanvallen starten met coffeine
4
Neonatologieverpleegkundige - 2023
8,7 gehaald !
Inhoud
3 Respiratie en Circulatie: observatie en interpretatie ........................................................................... 2
21 Centraal veneuze catheter ............................................................................................................... 16
2 Respiratie: groei en ontwikkeling ....................................................................................................... 21
16 Opname ............................................................................................................................................ 44
4 Zuur-base-evenwicht .......................................................................................................................... 47
17 NEC; medisch .................................................................................................................................... 55
7 Milieu interne: vocht en voeding ....................................................................................................... 63
8 Milieu interne: enterale voeding ........................................................................................................ 84
11 Pijn en portfolio-opdracht over pijn ................................................................................................. 87
18 NEC; verpleegkundig ........................................................................................................................ 89
9 Milieu interne: onrijpe lever............................................................................................................... 93
12 Ontwikkelingsgerichte zorg ............................................................................................................ 100
15 BPD; verpleegkundig ...................................................................................................................... 105
10 Temperatuurregulatie .................................................................................................................... 108
5 High-Flow en CPAP ........................................................................................................................... 115
13 Farmacologie .................................................................................................................................. 126
6 Neurologie: neurologische aspecten en follow-up .......................................................................... 137
22 Rhesus- en ABO-antagonisme ........................................................................................................ 142
1
,3 Respiratie en Circulatie: observatie en interpretatie
Leerdoelen
De student:
• observeert, bewaakt, herkent en interpreteert m.b.v. patiëntencasuïstiek de sufficiënte en
insufficiënte ademhaling van neonaten, zieke neonaten en ernstig zieke neonaten op de HC;
• stelt verpleegkundige maatregelen voor om de ademhaling van prematuren en
pasgeborenen te ondersteunen;
• beoordeelt de genomen maatregelen voor ondersteuning van de ademhaling en stelt zo
nodig bij.
Leerboek Intensive-care-verpleegkunde neonatologie (Brink, 2017):
- H. 3b.1 ‘observatie’;
Om in te ademen worden vooral je middenrif, de buitenste tussenribspieren en de halsspieren
gebruikt
Gaswisseling vindt plaats tussen de haarvaten in de longen en tussen de haarvaten in de weefsels
van het lichaam.
Zuurstof diffundeert door de wand van de longblaasjes en de wand van de haarvaten naar het bloed
en bindt zich in de rode bloedcel aan de hemoglobine.
Ventilatie, perfusie en diffusie
-ventilatie is dat deel van de lucht tijdens de ademhaling dat de alveolaire ruimte bereikt.
-perfusie is dat deel van de longcapillairen wat doorbloed wordt.
-diffusie is het verplaatsen van gassen van een plaats met een hoge concentratie van bepaalde
gassen naar een plaats met een lage concentratie van deze gassen.
2
,Wat is het verschil tussen volwassen Hb (HBA) en foetaal Hb (HBF)?
- HBF minder bestand tegen afbraak dan HBA
- HBF kortere levensduur en daardoor meer afbraak --> en dus meer bilirubineafbraak
Welke factoren beïnvloeden de snelheid van de ademhaling?
Wanneer je lichaam veel energie nodig heeft, stijgt de verbranding en daarmee de O2-behoefte. De
hartslag en ademfrequentie en ademvolume neemt toe. Hierdoor gaat de uitwisseling van O2 en CO2
sneller.
Op basis waarvan komt de ademhaling tot stand; is dit op basis van een lage zuurstofspanning in het
lichaam of op basis van een hoge kooldioxidespanning?
De ademhalingsfrequentie en -diepte worden gereguleerd door het ademcentrum in de hersenstam.
Het ademcentrum is gevoelig voor de pCO2 (kooldioxidespanning) en pH en reageert indirect op de
pO2 (zuurstofspanning). De ademprikkel wordt via het zenuwstelsel verder geleid naar de
ademhalingsspieren.
Waarvan is de diffusiesnelheid van zuurstof vanuit de longen naar het bloed afhankelijk?
De snelheid waarmee deeltjes zich door de ruimte (gas of vloeistof) diffunderen is afhankelijk van
een groot aantal factoren. Factoren die de diffusiesnelheid beïnvloeden zijn: temperatuur van de
omgeving, concentratieverschillen, diffusieoppervlakte waarover de diffusie plaatsvind, en de
afstand waarover de diffusie moet plaatsvinden.
Algemene observatie van de ademhaling
Ademhaling
- frequentie
- ritme (snelle oppervlakkige ademhaling bij uitputting, periodiek ademen past bij gezonde
preterme geborene waarbij tussen periodiek ademen adempauzes van 15-20 sec zonder
bradycardie of cyanose, dit is onschuldig)
- diepte
Ademarbeid
- neusvleugelen (een vd eerste tekenen van dyspneu (ademnood))
- thorax-excursies
o intrekkingen
o gebruik van hulpademhalingsspieren
o paradoxale ademhaling
Hoorbaar ademen
- kreunen
- stridor
- auscultatie
Kleur
- rozerood
- rood
- cyanose
- bleek of bleekgrauw
Gedrag
- bewustzijn
- houding
3
, - bewegingen
Toelichting ademhaling
Ademfrequentie a terme: 40-60/min
Een tachypneu (>60/min) is een compesatiemechanisme waarbij de pasgeborene de alveolaire
ventilatie en gaswisseling probeert te handhaven
Hogere ademarbeid kost energie en daardoor ontstaat een hogere zuurstofbehoefte en een grotere
koolstofdioxideproductie
Tot ongeveer een uur na geboorte mag pasgeborene tachypneu vertonnen zonder dat er sprake
hoeft te zijn van respiratoire en/of andere problemen
Oorzaken tachypneu;
- moeizaam op gang komen van ademhaling na bijv asfyxie
- onrijpheid van de longen
- aspiratie van bijv meconiumhoudend vruchtwater
- te hoge of te lage omgevingstemperatuur
- inspanning en opwinding
- vermoeidheid
- onrijpheid van ademhalingscentrum
- pneumothorax
- pneumonie
- wet lung
- congetinale afwijkingen zoals choanale atresie, oesofagysatresie, hernia diaphragmatica,
afwijkingen in de ademhalingswegen
- elektrolytenstoornissen zoals hyperglykemie
- cerebrale pathologie
De makkelijk wisselende lichaamstemperatuur bij prematuren is van invloed op ademfrequentie
Bradypneu <25/min (vaak is dit een overgangsfase van tachypneu naar een apneu)
Vrijwel alle prematuren <30wk en veel <34wk vertonen apneu-aanvallen, aanvallen duren langer dan
20 seconden en kunnen samen gaan met HA <100/min, ook evt cyanose, bleekheid of hypotonie
Noteer bij een apneu;
- frequentie van apneu-aanvallen
- tijdstip
- situatie
- of apneu gepaard gaat met bradycardie (getallen)
- of apneu gepaard gaat met saturatiedaling (getallen)
- evt optredende verkleuring
- herstel van apneu (zelf herstel, stimuleren)
Bij aanhoudende apneu-aanvallen starten met coffeine
4
