Medische kennis 1.1 B
Voorbereidingsquiz maken 10%
Les 1
Tractus digestivus -> spijsverteringsstelsel
1. De organen van het spijsverteringsstelsel noemen en hun belangrijke functies en de vier
lagen van de wand van het spijsverteringsstelsel beschrijven.
Mondholte
- Tong
- Gebitselementen
- Speekselklieren -> zitten enzymen in verwerkt voor vertering van koolhydraten
o Glandula parotis (oor speekselklier)
o Glandula submandibularis (onder je kaak)
o Glandula sublinguale (onder je tong
Aandoening speekselklieren -> bof een virale infectie in je speekselklieren.
Farnyx, Keelholte
- Doorgang voor vast voedsel, vloeistof en lucht
Bij verslikking komt het voedsel in de luchtpijp (trachea) in de plaats van de slokdarm. Normaal
gebeurt dit niet door het strottenklepje (epiglottis) als je slikt sluit deze.
Oesophagus, slokdarm
- Gespierde doorgang van de keelholte naar de maag
Meest voorkomende klacht aan je slokdarm -> reflux, brandend maagzuur. Normaal voorkomt
de oesophagus (kringspier) dat maagzuur terug je slokdarm in kan lopen, soms spant de spier
niet goed aan en komt het zure maagsap omhoog in de slokdarm en raakt deze geïrriteerd en
geeft klachten.
Maag
- Door je diafragma in je maag. Bij sommige mensen wordt de opening in het diafragma
groter, dit noem je ook wel een middenrifbreuk. Een hernia diafragma -> een stukje van
de maag komt omhoog de borstkast in. Soms merk je er niks van maar sommige hebben
meer last van reflux klachten, het maagzuur kan makkelijker teruglopen de slokdarm in.
- Functie van de maag -> het kneden van voedsel, mixen en malen. Tijdelijk opslaan van
voedsel, maagsap productie
Maagwand bestaat uit vier lagen ->
- Mucosa -> Slijmvlies laag
- Submucosa -> bloedvaten en lymfevaten
- Muscularis externa -> kringspier en lengtespieren voor peristaltische beweging
, - Serosa -> buitenste laag
- Productie Maagsap -> zit het enzym pepsine gemaakt door de zymogenen cellen voor
vertering eiwitten
- Functie intrinsieke factor -> Pariëtale cellen -> nemen vitamine B12 op in het lichaam.
(Voor rode bloedcellen)
Ziektebeeld van de maag -> maagzweer, peptisch ulcus. Normaal is ja maag beschermt door
een slijmvliesje voor de maagsappen die hij zelf aanmaakt als deze beschadigt raakt door een
bacterie of medicatie beschadigt dit je maagvlies en kan je maagsap de maag beschadigen. Dit
veroorzaakt pijn en misselijkheid. Door een aanvullend onderzoek kan een peptisch ulcus
bevestigd worden, door een gastroscopie.
Een complicatie van een ulcus kan zijn ->
- Maagzuur kan door de perforatie in de maagwand uitlopen en in de buik komen en op
het buikvlies terecht komen en gaan infecteren
- Bloedvat kan beschadigt raken en er kan een maagbloeding optreden. Melaena zwarte
ontlasting -> hoog in het spijsverteringsstelsel; een bloeding. Hematemesis -> bloed
opbraken, hoog in de spijsvertering een bloeding.
Buikgriep, gastro-enteritis -> ontsteking maag en darmslijmvlies. Is een virus kan makkelijk
overgegeven worden. Gevaarlijk voor jonge kinderen en ouderen -> er kan dehydratie
optreden, je kan in shock overlijden.
Dunne darm
Delen van de dunne darm
- Duodenum (twaalfvingerige darm)
- Jejunum (nuchtere darm)
- Ileum (kronkeldarm)
, - Dunne darm is 6 meter en duurt 5 uur tot het voedsel de hele dunne darm heeft
gepasseerd
- Belangrijkste functie van de dunne darm -> het opnemen van voedingstoffen
Darmwand dunne darm -> plica circulaires (darmplooien) en de darmvlokken (darmvilli) deze
zorgen ervoor dat de darm zo grootmogelijke oppervlakte heeft om zo veel mogelijk
voedingstoffen op te kunnen nemen. In de darmvilli zitten bloedvaten doordat voedingstoffen
in het bloedkunnen worden opgenomen.
Aandoening waarbij de darmvlokken beschadigt raakt -> coeliakie, glutenintolerante. Bij
aanraking van gluten in de darm raakt deze beschadig. Wordt opgemerkt bij kinderen doordat
ze een groeiachterstand hebben doordat de voedingstoffen slechter kunnen worden
opgenomen.
Voedingstoffen dat vanuit de darm wordt opgenomen in het bloed gaat eerst lang de lever, om
afvalstoffen/toxische stoffen uit het bloed te vilteren zoals alcohol, medicijnen.
Mesenterium -> het gele vlies waaraan de darm vast zit, dit zijn bloedvaten die er lopen vanuit
de slagader en ader.
Vertering met enzymen ->
- Start in de mond
Koolhydraten – glucose -> hiervoor heb je amylase nodig, speekselklieren of alvleesklier
maken dit
- Start in de maag
Eiwitten – aminozuren -> hiervoor heb je pepsine in je maagsap
- Start in de dunne darm
Vetten – vetzuren -> hiervoor heb je lipase nodig in je alvleesklier
, Ook gal is nodig voor vertering gemaakt in je lever
Dikke darm, colon
Delen van de dikke darm
- Cecum -> blindedarm
- Colon ascendens -> deel van de colon dat omhooggaat
- Colon transversum -> deel van de colon dat oversteekt
- Colon descendens -> deel van de colon dar naar beneden gaat
- Colon sigmoideum -> s vormige deel
- Rectum -> endeldarm
- Anus -> onderkant
Functie dikke darm ->
- Vochtopname van de voedselbrij, Terugresorptie van water
- Absorptie van bruikbare stoffen, zouten en vitamine
- Productie van vitamine (K en B)
- Opslag van ontlasting
Bij de anus een uitwendige kringspier die je kan aanspannen en ontspannen, om te poepen. Als
deze zwakker wordt dan word je incontinent.
Ziektebeelden darmen
- Coeliakie, glutenintolerantie
- Ziekte van Crohn
o Van mond tot de anus kan het ontstoken raken
o Alle vier de lagen van de darm
o Meerder plekken ontstekingen
- Colitis ulcerosa (CU)
o Alleen colon en rectum ontstekingen
o Ontsteking in de binnenste slijmvlieslaag
o Een dam gebeid dat ontstoken is
Te behandelen door ontstekingsremmers of de darm opereren. Symptomen koorts,
darmkrampen, anorexie, gewichtsverlies, diarree. Diagnose colposcopie
- Blindedarmontsteking, appendicitis
- Diverticulitis, ontsteking aan de binnenkant van de kringspier
- Poliepen, ontsteking aan de binnenkant van de darm
- Ileus -> de darm is verstopt,
o Mechanisch -ileus > is door middel van een verstopping in de darm zelf
bijvoorbeeld d.m.v. bolletjes drugs.
o Paralytisch ileus -> postoperatief na operatie, de darm ligt stil geen aansturingen
meer.
Voorbereidingsquiz maken 10%
Les 1
Tractus digestivus -> spijsverteringsstelsel
1. De organen van het spijsverteringsstelsel noemen en hun belangrijke functies en de vier
lagen van de wand van het spijsverteringsstelsel beschrijven.
Mondholte
- Tong
- Gebitselementen
- Speekselklieren -> zitten enzymen in verwerkt voor vertering van koolhydraten
o Glandula parotis (oor speekselklier)
o Glandula submandibularis (onder je kaak)
o Glandula sublinguale (onder je tong
Aandoening speekselklieren -> bof een virale infectie in je speekselklieren.
Farnyx, Keelholte
- Doorgang voor vast voedsel, vloeistof en lucht
Bij verslikking komt het voedsel in de luchtpijp (trachea) in de plaats van de slokdarm. Normaal
gebeurt dit niet door het strottenklepje (epiglottis) als je slikt sluit deze.
Oesophagus, slokdarm
- Gespierde doorgang van de keelholte naar de maag
Meest voorkomende klacht aan je slokdarm -> reflux, brandend maagzuur. Normaal voorkomt
de oesophagus (kringspier) dat maagzuur terug je slokdarm in kan lopen, soms spant de spier
niet goed aan en komt het zure maagsap omhoog in de slokdarm en raakt deze geïrriteerd en
geeft klachten.
Maag
- Door je diafragma in je maag. Bij sommige mensen wordt de opening in het diafragma
groter, dit noem je ook wel een middenrifbreuk. Een hernia diafragma -> een stukje van
de maag komt omhoog de borstkast in. Soms merk je er niks van maar sommige hebben
meer last van reflux klachten, het maagzuur kan makkelijker teruglopen de slokdarm in.
- Functie van de maag -> het kneden van voedsel, mixen en malen. Tijdelijk opslaan van
voedsel, maagsap productie
Maagwand bestaat uit vier lagen ->
- Mucosa -> Slijmvlies laag
- Submucosa -> bloedvaten en lymfevaten
- Muscularis externa -> kringspier en lengtespieren voor peristaltische beweging
, - Serosa -> buitenste laag
- Productie Maagsap -> zit het enzym pepsine gemaakt door de zymogenen cellen voor
vertering eiwitten
- Functie intrinsieke factor -> Pariëtale cellen -> nemen vitamine B12 op in het lichaam.
(Voor rode bloedcellen)
Ziektebeeld van de maag -> maagzweer, peptisch ulcus. Normaal is ja maag beschermt door
een slijmvliesje voor de maagsappen die hij zelf aanmaakt als deze beschadigt raakt door een
bacterie of medicatie beschadigt dit je maagvlies en kan je maagsap de maag beschadigen. Dit
veroorzaakt pijn en misselijkheid. Door een aanvullend onderzoek kan een peptisch ulcus
bevestigd worden, door een gastroscopie.
Een complicatie van een ulcus kan zijn ->
- Maagzuur kan door de perforatie in de maagwand uitlopen en in de buik komen en op
het buikvlies terecht komen en gaan infecteren
- Bloedvat kan beschadigt raken en er kan een maagbloeding optreden. Melaena zwarte
ontlasting -> hoog in het spijsverteringsstelsel; een bloeding. Hematemesis -> bloed
opbraken, hoog in de spijsvertering een bloeding.
Buikgriep, gastro-enteritis -> ontsteking maag en darmslijmvlies. Is een virus kan makkelijk
overgegeven worden. Gevaarlijk voor jonge kinderen en ouderen -> er kan dehydratie
optreden, je kan in shock overlijden.
Dunne darm
Delen van de dunne darm
- Duodenum (twaalfvingerige darm)
- Jejunum (nuchtere darm)
- Ileum (kronkeldarm)
, - Dunne darm is 6 meter en duurt 5 uur tot het voedsel de hele dunne darm heeft
gepasseerd
- Belangrijkste functie van de dunne darm -> het opnemen van voedingstoffen
Darmwand dunne darm -> plica circulaires (darmplooien) en de darmvlokken (darmvilli) deze
zorgen ervoor dat de darm zo grootmogelijke oppervlakte heeft om zo veel mogelijk
voedingstoffen op te kunnen nemen. In de darmvilli zitten bloedvaten doordat voedingstoffen
in het bloedkunnen worden opgenomen.
Aandoening waarbij de darmvlokken beschadigt raakt -> coeliakie, glutenintolerante. Bij
aanraking van gluten in de darm raakt deze beschadig. Wordt opgemerkt bij kinderen doordat
ze een groeiachterstand hebben doordat de voedingstoffen slechter kunnen worden
opgenomen.
Voedingstoffen dat vanuit de darm wordt opgenomen in het bloed gaat eerst lang de lever, om
afvalstoffen/toxische stoffen uit het bloed te vilteren zoals alcohol, medicijnen.
Mesenterium -> het gele vlies waaraan de darm vast zit, dit zijn bloedvaten die er lopen vanuit
de slagader en ader.
Vertering met enzymen ->
- Start in de mond
Koolhydraten – glucose -> hiervoor heb je amylase nodig, speekselklieren of alvleesklier
maken dit
- Start in de maag
Eiwitten – aminozuren -> hiervoor heb je pepsine in je maagsap
- Start in de dunne darm
Vetten – vetzuren -> hiervoor heb je lipase nodig in je alvleesklier
, Ook gal is nodig voor vertering gemaakt in je lever
Dikke darm, colon
Delen van de dikke darm
- Cecum -> blindedarm
- Colon ascendens -> deel van de colon dat omhooggaat
- Colon transversum -> deel van de colon dat oversteekt
- Colon descendens -> deel van de colon dar naar beneden gaat
- Colon sigmoideum -> s vormige deel
- Rectum -> endeldarm
- Anus -> onderkant
Functie dikke darm ->
- Vochtopname van de voedselbrij, Terugresorptie van water
- Absorptie van bruikbare stoffen, zouten en vitamine
- Productie van vitamine (K en B)
- Opslag van ontlasting
Bij de anus een uitwendige kringspier die je kan aanspannen en ontspannen, om te poepen. Als
deze zwakker wordt dan word je incontinent.
Ziektebeelden darmen
- Coeliakie, glutenintolerantie
- Ziekte van Crohn
o Van mond tot de anus kan het ontstoken raken
o Alle vier de lagen van de darm
o Meerder plekken ontstekingen
- Colitis ulcerosa (CU)
o Alleen colon en rectum ontstekingen
o Ontsteking in de binnenste slijmvlieslaag
o Een dam gebeid dat ontstoken is
Te behandelen door ontstekingsremmers of de darm opereren. Symptomen koorts,
darmkrampen, anorexie, gewichtsverlies, diarree. Diagnose colposcopie
- Blindedarmontsteking, appendicitis
- Diverticulitis, ontsteking aan de binnenkant van de kringspier
- Poliepen, ontsteking aan de binnenkant van de darm
- Ileus -> de darm is verstopt,
o Mechanisch -ileus > is door middel van een verstopping in de darm zelf
bijvoorbeeld d.m.v. bolletjes drugs.
o Paralytisch ileus -> postoperatief na operatie, de darm ligt stil geen aansturingen
meer.
