Samenvatting sociaal zekerheidsrecht
Hoofdstuk 1 (pagina 6 t/m 44)
De gemeenteraad heeft de verplichting om bij verordening regels te stellen over het
opdragen van een tegenprestatie aan bijstandsgerechtigden. Gemeenten moeten beleid
ontwikkelen over het verrichten van een tegenprestatie. Het is aan de gemeenten om de
duur, omvang en inhoud van de tegenprestatie te regelen. De tegenprestatie mag niet direct
gericht zijn op de toeleiding naar de arbeidsmarkt en hij is dan ook niet bedoeld als een re-
integratie instrument.
De duur en omvang van de tegenprestatie dienen beperkt te zijn. Er is geen maximale duur
en omvang aangegeven. belanghebbende moet de tegenprestatie naar vermogen verrichten.
In de verordening kan bijv. opgenomen worden dat vrijwilligerswerk van een bepaalde
inhoud en een bepaald aantal uren is aan te merken als tegenprestatie. Een aanbod bijv. om
32-uur per week als algemeen medewerker te worden aangesteld kan niet als tegenprestatie
naar vermogen worden aangemerkt.
Door toepassing van de kostendelersnorm wordt een uitkering lager naarmate er meer
mensen in dezelfde woning hun hoofdverblijf hebben. De gedachte hierachter is dat
naarmate er meer mensen in dezelfde woning hun hoofdverblijfplaats hebben, de kosten van
levensonderhoud met andere mensen kunnen worden gedeeld. Er kan dan volstaan worden
met een lagere uitkering.
Bij een gezamenlijke huishouding is er ook sprake van personen die hun hoofdverblijfplaats
hebben in dezelfde woning. De kostendelerssituatie verschilt echter op een paar essentiële
punten van het begrip gezamenlijke huishouding en deze 2 moeten dus niet met elkaar in
verwarring worden gebracht. De verschillen:
- kostendeling kan worden toegepast bij hoofdverblijfplaats van 2 of meer personen in
dezelfde woning, gezamenlijke huishouding kan alleen bestaan tussen 2 personen en
niet meer.
- Bij kostendeling kan er wel sprake zijn van gedeelde kosten maar wordt niet voldaan
aan het zorgcriterium. Bij gezamenlijke huishouding wordt wel voldaan aan het
zorgcriterium.
- Kostendeling kan ook aan de orde zijn wanneer het gaat om personen die
hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en bloedverwanten in de eerste graad zijn.
gezamenlijke huishouding kan niet aan de orde zijn wanneer er sprake is van
bloedverwantschap in de eerste graad.
Als gevolg van de wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid (szw-wetgeving) verloor de
gemeente haar beleidsvrijheid bij schending van de inlichtingenplicht. Voortaan moest de
gemeente bij schending van de inlichtingenplicht (dus bij fraude) reageren door naast de
terugvordering van de ten onrechte betaalde uitkering ook een boete op te leggen.
De participatiewet bevat ook een aantal sancties.
Uit de participatiewet blijkt dat er nog steeds een afstemmingsverordening blijft bestaan,
waarin gemeenten moeten aangeven op welke gedragingen sancties zijn gesteld, hoe hoog
die zijn en wat de duur daarvan is. In artikel 18 van de participatiewet staan de sancties.
Met de ‘wet taaleis’ worden de voorwaarden in het kader van de bijstand uitgebreid met een
eis met betrekking tot de beheersing van de Nederlandse taal, om de kansen voor
participatie op de arbeidsmarkt door bijstandsgerechtigden te vergroten. Via deze wet wordt
er in de participatiewet artikel 18b toegevoegd. Dit artikel maakt het mogelijk om de
bijstandsuitkering te verlagen wanneer er een ‘redelijk vermoeden’ bestaat dat de
belanghebbende de Nederlandse taal niet of niet voldoende beheerst. Indien het vermoeden
er is, wordt er een taaltoets afgenomen. Blijkt dat er inderdaad niet wordt voldaan aan de
Hoofdstuk 1 (pagina 6 t/m 44)
De gemeenteraad heeft de verplichting om bij verordening regels te stellen over het
opdragen van een tegenprestatie aan bijstandsgerechtigden. Gemeenten moeten beleid
ontwikkelen over het verrichten van een tegenprestatie. Het is aan de gemeenten om de
duur, omvang en inhoud van de tegenprestatie te regelen. De tegenprestatie mag niet direct
gericht zijn op de toeleiding naar de arbeidsmarkt en hij is dan ook niet bedoeld als een re-
integratie instrument.
De duur en omvang van de tegenprestatie dienen beperkt te zijn. Er is geen maximale duur
en omvang aangegeven. belanghebbende moet de tegenprestatie naar vermogen verrichten.
In de verordening kan bijv. opgenomen worden dat vrijwilligerswerk van een bepaalde
inhoud en een bepaald aantal uren is aan te merken als tegenprestatie. Een aanbod bijv. om
32-uur per week als algemeen medewerker te worden aangesteld kan niet als tegenprestatie
naar vermogen worden aangemerkt.
Door toepassing van de kostendelersnorm wordt een uitkering lager naarmate er meer
mensen in dezelfde woning hun hoofdverblijf hebben. De gedachte hierachter is dat
naarmate er meer mensen in dezelfde woning hun hoofdverblijfplaats hebben, de kosten van
levensonderhoud met andere mensen kunnen worden gedeeld. Er kan dan volstaan worden
met een lagere uitkering.
Bij een gezamenlijke huishouding is er ook sprake van personen die hun hoofdverblijfplaats
hebben in dezelfde woning. De kostendelerssituatie verschilt echter op een paar essentiële
punten van het begrip gezamenlijke huishouding en deze 2 moeten dus niet met elkaar in
verwarring worden gebracht. De verschillen:
- kostendeling kan worden toegepast bij hoofdverblijfplaats van 2 of meer personen in
dezelfde woning, gezamenlijke huishouding kan alleen bestaan tussen 2 personen en
niet meer.
- Bij kostendeling kan er wel sprake zijn van gedeelde kosten maar wordt niet voldaan
aan het zorgcriterium. Bij gezamenlijke huishouding wordt wel voldaan aan het
zorgcriterium.
- Kostendeling kan ook aan de orde zijn wanneer het gaat om personen die
hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en bloedverwanten in de eerste graad zijn.
gezamenlijke huishouding kan niet aan de orde zijn wanneer er sprake is van
bloedverwantschap in de eerste graad.
Als gevolg van de wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid (szw-wetgeving) verloor de
gemeente haar beleidsvrijheid bij schending van de inlichtingenplicht. Voortaan moest de
gemeente bij schending van de inlichtingenplicht (dus bij fraude) reageren door naast de
terugvordering van de ten onrechte betaalde uitkering ook een boete op te leggen.
De participatiewet bevat ook een aantal sancties.
Uit de participatiewet blijkt dat er nog steeds een afstemmingsverordening blijft bestaan,
waarin gemeenten moeten aangeven op welke gedragingen sancties zijn gesteld, hoe hoog
die zijn en wat de duur daarvan is. In artikel 18 van de participatiewet staan de sancties.
Met de ‘wet taaleis’ worden de voorwaarden in het kader van de bijstand uitgebreid met een
eis met betrekking tot de beheersing van de Nederlandse taal, om de kansen voor
participatie op de arbeidsmarkt door bijstandsgerechtigden te vergroten. Via deze wet wordt
er in de participatiewet artikel 18b toegevoegd. Dit artikel maakt het mogelijk om de
bijstandsuitkering te verlagen wanneer er een ‘redelijk vermoeden’ bestaat dat de
belanghebbende de Nederlandse taal niet of niet voldoende beheerst. Indien het vermoeden
er is, wordt er een taaltoets afgenomen. Blijkt dat er inderdaad niet wordt voldaan aan de
