Samenvatting weefsels
HC 2/3 Epithelia
Vier hoofdtypen weefsels
- Epitheelweefsel
- Bindweefsel/steunweefsel
- Spierweefsel
- Zenuwweefsel
De paarse streep van cellen geeft hier de epitheelcellen
weer (L). epitheel is te herkennen aan de hoge
concentratie aan celkernen en daarbij de paarse kleur.
Functie epitheel
Epithelia bieden altijd bescherming. Daarnaast kan het absorptie, secretie/excretie en
uitwisseling (diffusie) faciliteren. Verder hebben epithelia speciale mogelijke specificaties die
andere niet hebben: microvilli (vergroten van oppervlak) en cilia (transport).
Epitheel weefsel is aanwezig aan de buitenkant van het lichaam, bij interne lichaamsholtes
en voortzettingen van de buitenkant.
Typen epitheel
De naamgeving van epithelia is gebaseerd op de
hoeveelheid cellagen en de vorm van de cellen.
Algemene kenmerken van epithelia zijn: cellen liggen
dicht op elkaar, er is weinig intracellulaire ruimte en
liggen aan de basale zijde vast aan het basale lamina.
De apicale zijde ligt aan de zijde van het lumen/buiten
het lichaam. De basale zijde ligt binnen het lichaam.
De rode lijn geeft het basale lamina weer.
D en E worden overgeslagen.
,Basaal membraan
vs basale lamina
Het basale membraan
bestaat uit het basale
lamina en het lamina
reticularis. Het basale
membraan is zichtbaar
op een lichtmicroscoop
(lms), terwijl het basale
lamina zichtbaar is op
een elektronenmicroscoop (ems).
Het basale lamina bestaat allemaal
verschillende extracelulaire eiwitten. Specifiek
laminin en collageen zijn opmerkelijk.
Intercellulaire junctions
- Tight junctions: houden membranen
van cellen strak tegen elkaar, waardoor
ze bijna fuseren.
- Zonula adherens (adherens junctions) is een enkele junction die gebruik maakt van
intercellulaire matrix (actine netwerk) waarmee het verbonden wordt tussen cellen.
Dit is een stevige juncton.
- Desmosoom verankeren celmembranen aan elkaar. Deze is ook erg stevig.
- Gapjunctions verbinden
de lumen van cellen met
elkaar. Hierdoor kunnen
ze kleine voedingsstoffen
en signaalstoffen
uitwisselen.
Zo geeft de strak op elkaar
liggende membranen tight
junctions weer. Verder naar
beneden ontstaat er meer
ruimte tussen de membranen
maar wordt de junctions meer
stevig; zonula adherens. Tot
slot is er een intercellulaire
verbinding helemaal onderaan;
desmosoom.
Hemidesmosoon is een
intercellulaire verbinding aan
het basale lamina in plaats van
een andere cel.
,de apicale zijde is de zijde bij
het lumen van bijvoorbeeld de
darmen. De basale zijde is
juist de binnenkant van het
lichaam. De volgorde van
junctions die hiernaast zijn
weergeven is ook hoe ze in de
cel voorkomen.
Eenlagig epitheel
- (plat) Palveisel epitheel: dunne, platte cellen.
- Kubisch epitheel: cellen even hoog als breed; kubus.
- Cilindrisch epitheel: cellen hoger dan breed.
Plat plaveisel-epitheel
Alle cellen binden aan het basale lamina.
Functie:
- Bedeken/beschermen
- Difussie
- Barrière
Voorbeelden:
- Lymfevaten
- Longblaasjes
- Mesothelium
- bloedvaten
M geeft een junction aan. De donkere onderdelen
zijn celkernen. Deze cellen zijn polychroom; ze
hebben geen vaste vorm.
, Eenlagig (hoog)cilindrisch epitheel
De cellen zijn hoger dan breed; alle cellen hechten aan het basale lamina.
Functie:
- Bescherming/bekleding
- Opname van stoffen in de darm
Voorbeelden:
- Maag
- Grote verzamelbuizen nier
- Dunne darm
Specialisaties apicale celmembraan:
- Bij dunne darm: microvilli en
slijmbekercellen
- Eileider: cillia
De groene cirkel geeft de celkerenn aan.
De rode pijlen geven twee rijen met
cellen.
Het lamina propria is een celrijk gebied
waar aderen en lymfe door heen gaan.
HC 2/3 Epithelia
Vier hoofdtypen weefsels
- Epitheelweefsel
- Bindweefsel/steunweefsel
- Spierweefsel
- Zenuwweefsel
De paarse streep van cellen geeft hier de epitheelcellen
weer (L). epitheel is te herkennen aan de hoge
concentratie aan celkernen en daarbij de paarse kleur.
Functie epitheel
Epithelia bieden altijd bescherming. Daarnaast kan het absorptie, secretie/excretie en
uitwisseling (diffusie) faciliteren. Verder hebben epithelia speciale mogelijke specificaties die
andere niet hebben: microvilli (vergroten van oppervlak) en cilia (transport).
Epitheel weefsel is aanwezig aan de buitenkant van het lichaam, bij interne lichaamsholtes
en voortzettingen van de buitenkant.
Typen epitheel
De naamgeving van epithelia is gebaseerd op de
hoeveelheid cellagen en de vorm van de cellen.
Algemene kenmerken van epithelia zijn: cellen liggen
dicht op elkaar, er is weinig intracellulaire ruimte en
liggen aan de basale zijde vast aan het basale lamina.
De apicale zijde ligt aan de zijde van het lumen/buiten
het lichaam. De basale zijde ligt binnen het lichaam.
De rode lijn geeft het basale lamina weer.
D en E worden overgeslagen.
,Basaal membraan
vs basale lamina
Het basale membraan
bestaat uit het basale
lamina en het lamina
reticularis. Het basale
membraan is zichtbaar
op een lichtmicroscoop
(lms), terwijl het basale
lamina zichtbaar is op
een elektronenmicroscoop (ems).
Het basale lamina bestaat allemaal
verschillende extracelulaire eiwitten. Specifiek
laminin en collageen zijn opmerkelijk.
Intercellulaire junctions
- Tight junctions: houden membranen
van cellen strak tegen elkaar, waardoor
ze bijna fuseren.
- Zonula adherens (adherens junctions) is een enkele junction die gebruik maakt van
intercellulaire matrix (actine netwerk) waarmee het verbonden wordt tussen cellen.
Dit is een stevige juncton.
- Desmosoom verankeren celmembranen aan elkaar. Deze is ook erg stevig.
- Gapjunctions verbinden
de lumen van cellen met
elkaar. Hierdoor kunnen
ze kleine voedingsstoffen
en signaalstoffen
uitwisselen.
Zo geeft de strak op elkaar
liggende membranen tight
junctions weer. Verder naar
beneden ontstaat er meer
ruimte tussen de membranen
maar wordt de junctions meer
stevig; zonula adherens. Tot
slot is er een intercellulaire
verbinding helemaal onderaan;
desmosoom.
Hemidesmosoon is een
intercellulaire verbinding aan
het basale lamina in plaats van
een andere cel.
,de apicale zijde is de zijde bij
het lumen van bijvoorbeeld de
darmen. De basale zijde is
juist de binnenkant van het
lichaam. De volgorde van
junctions die hiernaast zijn
weergeven is ook hoe ze in de
cel voorkomen.
Eenlagig epitheel
- (plat) Palveisel epitheel: dunne, platte cellen.
- Kubisch epitheel: cellen even hoog als breed; kubus.
- Cilindrisch epitheel: cellen hoger dan breed.
Plat plaveisel-epitheel
Alle cellen binden aan het basale lamina.
Functie:
- Bedeken/beschermen
- Difussie
- Barrière
Voorbeelden:
- Lymfevaten
- Longblaasjes
- Mesothelium
- bloedvaten
M geeft een junction aan. De donkere onderdelen
zijn celkernen. Deze cellen zijn polychroom; ze
hebben geen vaste vorm.
, Eenlagig (hoog)cilindrisch epitheel
De cellen zijn hoger dan breed; alle cellen hechten aan het basale lamina.
Functie:
- Bescherming/bekleding
- Opname van stoffen in de darm
Voorbeelden:
- Maag
- Grote verzamelbuizen nier
- Dunne darm
Specialisaties apicale celmembraan:
- Bij dunne darm: microvilli en
slijmbekercellen
- Eileider: cillia
De groene cirkel geeft de celkerenn aan.
De rode pijlen geven twee rijen met
cellen.
Het lamina propria is een celrijk gebied
waar aderen en lymfe door heen gaan.
