Samenvatting Woordenlijst Biologie, hersenen en gedrag

Woordenlijst biologie, hersenen en gedrag

Mentalisme Aristoteles  gedrag is afkomstig van een niet materiële
entiteit (psyche, ziel) de psyche heeft een autonoom
bestaan, volledig los van het lichaam
Dualisme Descartes  zowel immateriële geest als een materieel
lichaam verantwoordelijk voor gedrag
Geest stuurt rationeel gedrag en lichaam en hersenen sturen
alle andere gedragingen via mechanische fysische principes
Materialisme Darwin  de hersenen zijn weldegelijk verantwoordelijk
voor ons gedrag, geen ziel
Behaviorisme Skinner  gedrag op basis van externe stimuli in omgeving
en conditionering
Ethologie Tinbergen  natuurlijk gedrag (vier vragen)
- Fysiologisch
- Ontogenetisch
- Evolutionair
- Functioneel
Gedragsecologie Modellen opstellen om de ontwikkeling van een bepaald
gedrag te verklaren
Cognitieve ecologie Cognitieve mechanisme geïntegreerd in ethiologische
modellen
Antropomorfisme Denken dat dieren zoals mensen denken en redeneren
(fout!)
Perceptueel bewustzijn Interpretaties van stimuli

Reflexief bewustzijn Plannen, beslissen, kennis over kennis

Clever Hans Paard kon niet tellen
Aangeleerd gedrag Flexibel gedrag  bepaald door leren

Aangeboren gedrag Vast gedrag  bepaald door overerving

Vergelijkend cognitief Functionele gelijkenissen in gedrag tussen diersoorten
onderzoek

Homoloog gedrag Gedrag dat geëvolueerd is vanuit gedrag van een
gemeenschappelijke voorouder
Analoog gedrag Soortgelijk gedrag dat niet ontstaan is van uit een
gemeenschappelijke voorouder maar door invloed van de
omgeving en genetische selectie

,Antropocentrisch Intelligentie verwijst naar globale cognitieve capaciteiten
weerspiegeld in IQ cijfers
Zenuwnet Eenvoudig zenuwstelsel met sensorische en motorische
neuronen
Gesegmenteerd Bilateraal symmetrisch gesegmenteerd
zenuwstelsel
Ganglia Structuren die lijken op en functioneren als hersenen
Encephalisatie Ganglia in hoofd onderscheiden zich van andere ganglia in
het lichaam
Encephalisatie quotient (EQ) Een maat voor hersengrootte afgeleid van de verhouding van
het werkelijke hersenvolume ten opzichte van het verwachte
hersenvolume voor een dier met die specifieke
lichaamsgrootte
Radiator hypothese Hoe actiever de hersenen zijn, hoe meer warmte ze
genereren
Neotenie Nieuwe soort lijkt op juvenielen (jongen) van de voorouders,
volwassenen behouden infantiele kenmerken



Afferente informatie Sensorische info die het CZ binnenkomt (van de zintuigen)

Efferente informatie Info die het CZ verlaat

Centraal zenuwstelsel Hersenen en ruggenmerg

Grijze stof Zones van het zenuwstelsel die vooral bestaan uit
cellichamen en bloedvaten
Witte stof Zones van het zenuwstelsel die vooral bestaan uit axonen
omgeven door een vetrijke myelineschede
Corpus callosum Vezelstructuur (bestaat uit axonen) die de beide
hersenhelften verbindt
Nucleus Een cluster cellen die een functionele groep vormen
Zenuw Grote bundel axonen die samen lopen buiten het CZ
Bundel/tract Grote bundel axonen die samen lopen binnen het CZ
Hersenvliezen - Dura mater (harde moeder): taaie buitenste laag
- Arachnoid layer (spinnenweb): dunne laag
bindweefsel
- Pia mater (zachte moeder): binnenste laag die kleeft
aan hersenoppervlak

, Hersenholtes of ventrikels 4 holtes in de hersenen die cerebrospinaal vocht bevatten
(inwendige versteviging van de hersenen)
Ruggenmerg Controleert de meeste lichaamsbewegingen (reflexen)
Kan onafhankelijk van de hersenen werken
Hersenstam Achterhersenen: controleert verschillende motorische
functies
 4 delen:
- Kleine hersenen of cerebellum: Controleert complexe
bewegingen en cognitieve functies
 Grootte neemt toe met de snelheid en handigheid
van een soort
- Pons (brug): Verbindt het cerebellum met de rest van
de hersenen
- Medulla (verlengde merg): Vitale functies 
controleert ademhaling en hartslag
- Reticulaire formatie: Reticulair activerend systeem
Stimuleert de voorhersenen  regulatie van slaap-
waak gedrag en arousal
Medulla (verlengde merg) Vitale functies: controleert ademhaling en hartslag

Reticulaire formatie Reticulair activerend systeem
Stimuleert de voorhersenen  regulatie van slaap-waak
gedrag en arousal
Middenhersenen - Tectum: sensorische verwerking (visueel en auditief)
en produceert oriënterende bewegingen
- Tegmentum: automatische bewegingen van ogen en
ledematen, soort specifieke gedragingen en pijn
perceptive/modulatie
Tussenhersenen Integreert sensorische en motorische informatie op weg naar
de cerebrale cortex
- Hypothalamus: hormonale functie, temperatuur
regulatie, slapen, eten en drinken, emotie regulatie
en seksueel gedrag
- Thalamus: informatie van alle sensorische systemen
wordt geïntegreerd in geprojecteerd naar het juiste
gebied in de neocortex
Eindhersenen - Neocortex: controleert mentale functies, perceptueel
bewustzijn
- Basale ganglia: controleren willekeurige bewegingen
- Limbisch systeem: reguleert emoties en geheugen
Gyrus Plooi in de hersenen
Sulcus Groef in de hersenen
Frontale kwab Executieve functies