Lauren Kooyman
Achtergronden bij het Nieuws
Hoorcollege 1
Nederland heeft een open economie heel afhankelijk van het buitenland
1951-2005: Toenemende Europese integratie
Hamvraag: Waar is de EU wel/niet verantwoordelijk voor?
Brussel = hoofdstad van de Europese Unie
- Neutraal punt, tweetalig en makkelijk bereikbaar
- Vormt voor geen enkel land gevaar om het te bezoeken
- 100.000 ‘Bruxpats’ uit de EU-landen
- 5.000 diplomaten, 30.000 lobbyisten (behartigen de belangen van een sector/bedrijf)
- Grote belangen maar weinig politiek theater
Eeuwige probleem voor de media: Brussel ≠ sexy
Ontstaan Europese Unie (UNIEK!)
- Als reactie op WO2
- Uit idealisme en manier om Duitsland in te kapselen
- VS eist Europese samenwerking bij uitbesteding van het Marshallplan (1948-1952)
- 1950: Schuman-plan = Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS)
o Betekent een verplichte samenwerking tussen Duitsland en Frankrijk, waardoor wens
voor meer gezamenlijk beleid vergroot wordt.
- Jean Monnet (topbureaucraat en vredesstichter) gezien als Founding Father Europese
eenwording
- Economische samenwerking ipv militaire strijd
Eerste verdragen:
o 1950: EGKS eerste experiment met supranationale overdracht van soevereiniteit
o 1957: Verdrag van Rome Oprichting Europese Economische Gemeenschap
o Doelen
o Douane-Unie: 1968
o Interne markt: 1978: Single European Act
= Vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal én personen
o 1992: EEG wordt EU
o Meer dan economisch blok
o Gezamenlijk buitenlands beleid
o Gezamenlijk beleid op terrein van justitie en veiligheid
Geen grenzen door Europese Unie
- Duizend en één juridische barrières opgeheven
- Miljarden geïnvesteerd in modernisering lidstaten, wegen, spoorlijnen
- Onderwijs gelijkgetrokken
- Multinationals aan banden gelegd
- Grondrechten gehandhaafd
- Blijvende vrede leek gegarandeerd
- Unieke politieke en diplomatieke prestatie
, Lauren Kooyman
Onderlinge verwevenheid
- Goed te zien door Brexit
- Alle vezels, dragen, zenuwen en bloedbanen tussen EY en lidstaat ongenadig in het licht
- Verwevenheid op heel veel verschillende fronten
Verworvenheden algemeen
- Gezamenlijk machtsblok met meer dan 500 miljoen inwoners
- Hechte samenwerking EU als voorbeeld wereldwijd
- Voor gezamenlijke aanpak gemeenschappelijke vraagstukken
- Tegenspel aan ongrijpbare macht internationale concerns, financiële sector, IT-bedrijven
o Zie miljardenboetes Amazon, Apple, Facebook, Google, Microsoft
- EU-standaarden in de rest van de wereld gekopieerd
Wisselend enthousiasme: verschillende ideeën
- Wie profiteert van de EU?
- Koopkracht stijgt (maar hoe eerlijk wordt dat verdeeld?)
- Euro niet overal enthousiast ontvangen, terwijl migratie een heel populair onderwerp is
- Aanpak crises
- Kiezersopkomst Europees van 62% in 1979, 45% in 2004 en 50% in 2019
- Uitgesproken EU-voorstanders van 72% in 1991 naar 49% in 2000 naar 62% in 2022
- Brexit belangrijke factor geweest; welk land zal volgen?
- Oorlog in Oekraïne
2005-2020: Historische breekpunten en Europese instellingen
Europese Commissie: de motor van de EU
= geen regering, wel de uitvoerende macht!
- Verantwoordelijk voor oa het indienen en uitvoeren van wetten
- Bestaat uit 27 commissarissen (elk land 1 commissaris)
- Voorzitter: Ursula von der Leyen (geen president want je wordt niet gekozen, maar
voorgedragen door de lidstaten! Niet heel democratisch dus)
- Vice Voorzitter: Frans Timmermans - green Deal
- Vice Voorzitter: Margrethe Vestager - digitale zaken en mededinging
- Vice- voorzitter Josep Borrel Fontelles - buitenlandchef
Europese Raad:
- Kijkt met achterdocht naar ‘idealisten’ Europese Commissie
—> behartigen de belangen van hun eigen land
- Regeringsleiders en enkele staatshoofden
- Bewaakt soevereiniteit van lidstaten (intra-gouvernementeel)
- Vaste voorzitter: Charles Michel
- Neemt belangrijkste besluiten (belasting, uitbreiding, asiel, leger) unaniem (VETO) of met
meerderheid
o Maakt het soms heel stroperig
- Europese Raad bepaalt de agenda in hoofdlijnen: zet kaders neer waarbinnen de commissie blijft
o Commissie zorgt voor uitvoering en doet de voorstellen
Achtergronden bij het Nieuws
Hoorcollege 1
Nederland heeft een open economie heel afhankelijk van het buitenland
1951-2005: Toenemende Europese integratie
Hamvraag: Waar is de EU wel/niet verantwoordelijk voor?
Brussel = hoofdstad van de Europese Unie
- Neutraal punt, tweetalig en makkelijk bereikbaar
- Vormt voor geen enkel land gevaar om het te bezoeken
- 100.000 ‘Bruxpats’ uit de EU-landen
- 5.000 diplomaten, 30.000 lobbyisten (behartigen de belangen van een sector/bedrijf)
- Grote belangen maar weinig politiek theater
Eeuwige probleem voor de media: Brussel ≠ sexy
Ontstaan Europese Unie (UNIEK!)
- Als reactie op WO2
- Uit idealisme en manier om Duitsland in te kapselen
- VS eist Europese samenwerking bij uitbesteding van het Marshallplan (1948-1952)
- 1950: Schuman-plan = Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS)
o Betekent een verplichte samenwerking tussen Duitsland en Frankrijk, waardoor wens
voor meer gezamenlijk beleid vergroot wordt.
- Jean Monnet (topbureaucraat en vredesstichter) gezien als Founding Father Europese
eenwording
- Economische samenwerking ipv militaire strijd
Eerste verdragen:
o 1950: EGKS eerste experiment met supranationale overdracht van soevereiniteit
o 1957: Verdrag van Rome Oprichting Europese Economische Gemeenschap
o Doelen
o Douane-Unie: 1968
o Interne markt: 1978: Single European Act
= Vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal én personen
o 1992: EEG wordt EU
o Meer dan economisch blok
o Gezamenlijk buitenlands beleid
o Gezamenlijk beleid op terrein van justitie en veiligheid
Geen grenzen door Europese Unie
- Duizend en één juridische barrières opgeheven
- Miljarden geïnvesteerd in modernisering lidstaten, wegen, spoorlijnen
- Onderwijs gelijkgetrokken
- Multinationals aan banden gelegd
- Grondrechten gehandhaafd
- Blijvende vrede leek gegarandeerd
- Unieke politieke en diplomatieke prestatie
, Lauren Kooyman
Onderlinge verwevenheid
- Goed te zien door Brexit
- Alle vezels, dragen, zenuwen en bloedbanen tussen EY en lidstaat ongenadig in het licht
- Verwevenheid op heel veel verschillende fronten
Verworvenheden algemeen
- Gezamenlijk machtsblok met meer dan 500 miljoen inwoners
- Hechte samenwerking EU als voorbeeld wereldwijd
- Voor gezamenlijke aanpak gemeenschappelijke vraagstukken
- Tegenspel aan ongrijpbare macht internationale concerns, financiële sector, IT-bedrijven
o Zie miljardenboetes Amazon, Apple, Facebook, Google, Microsoft
- EU-standaarden in de rest van de wereld gekopieerd
Wisselend enthousiasme: verschillende ideeën
- Wie profiteert van de EU?
- Koopkracht stijgt (maar hoe eerlijk wordt dat verdeeld?)
- Euro niet overal enthousiast ontvangen, terwijl migratie een heel populair onderwerp is
- Aanpak crises
- Kiezersopkomst Europees van 62% in 1979, 45% in 2004 en 50% in 2019
- Uitgesproken EU-voorstanders van 72% in 1991 naar 49% in 2000 naar 62% in 2022
- Brexit belangrijke factor geweest; welk land zal volgen?
- Oorlog in Oekraïne
2005-2020: Historische breekpunten en Europese instellingen
Europese Commissie: de motor van de EU
= geen regering, wel de uitvoerende macht!
- Verantwoordelijk voor oa het indienen en uitvoeren van wetten
- Bestaat uit 27 commissarissen (elk land 1 commissaris)
- Voorzitter: Ursula von der Leyen (geen president want je wordt niet gekozen, maar
voorgedragen door de lidstaten! Niet heel democratisch dus)
- Vice Voorzitter: Frans Timmermans - green Deal
- Vice Voorzitter: Margrethe Vestager - digitale zaken en mededinging
- Vice- voorzitter Josep Borrel Fontelles - buitenlandchef
Europese Raad:
- Kijkt met achterdocht naar ‘idealisten’ Europese Commissie
—> behartigen de belangen van hun eigen land
- Regeringsleiders en enkele staatshoofden
- Bewaakt soevereiniteit van lidstaten (intra-gouvernementeel)
- Vaste voorzitter: Charles Michel
- Neemt belangrijkste besluiten (belasting, uitbreiding, asiel, leger) unaniem (VETO) of met
meerderheid
o Maakt het soms heel stroperig
- Europese Raad bepaalt de agenda in hoofdlijnen: zet kaders neer waarbinnen de commissie blijft
o Commissie zorgt voor uitvoering en doet de voorstellen
