Geestelijke gezondheid
Het zelf begrijpen in sociale context
c. Zelfconcept
= geheel van overtuigingen dat mensen hebben over hun persoonlijke eigenschappen, oftewel
onze kennis over wie we zijn. Moraliteit staat centraal in het zelfconcept
d. Cultuur beïnvloedt het zelfconcept
o Onafhankelijk zelfbeeld
= zichzelf definiëren in termen van de eigen interne gedachten, gevoelens en
handelingen westerse culturen
e. Onderling afhankelijk zelfbeeld
= zichzelf definiëren in termen van de relaties met andere mensen, erkennen dat het eigen
gedrag dikwijls bepaald wordt door de gedachten, gevoelens en handelingen van anderen
Aziatische en niet-westerse culturen
f. Vier functies van het zelf
Zelfkennis
= manier waarop we begrijpen wie we zijn en info daarover ordenen.
a. Introspectie
= proces waarbij mensen naar binnen kijken en hun eigen gedachten, gevoelens en motieven
onderzoeken.
- Zelfbewustzijn
- = handeling van het denken over onszelf.
- Bewustzijnstheorie
- = idee dat wanneer mensen hun aandacht op zichzelf richten, ze hun gedrag evalueren en
het vergelijken met hun innerlijke normen en waarden
- Stappenplan voor introspectie: gedrag al dan niet aanpassen.
- Gevoelens beoordelen: te grote focus op wat eenvoudig te verwoorden is.
,b. Zelfobservatie
- Zelfperceptietheorie
= theorie die stelt dat wanneer onze attitudes en gevoelens onzeker of ambigu zijn, we
onze conclusies daarover baseren op observaties van ons gedrag en de situatie waarin dat
gedrag voorkomt
- Overrechtvaardigingseffect
= de neiging van mensen om oorzaken van hun gedrag te zoeken in dwingende
extrinsieke motivaties, waardoor ze de invloed van intrinsieke redenen onderschatten.
- Emoties begrijpen:
o Tweefactorentheorie van emotie
= het idee dat een emotionele ervaring het resultaat is van een zelfperceptieproces dat uit twee
stappen bestaat waarin mensen eerst fysiologische opwinding (arousal) ervaren en daar
vervolgens een geschikte verklaring voor zoeken.
o Misattributie van opwinding
= proces waarbij mensen verkeerde conclusies trekken over de oorzaak van hun
gevoelens.
c. Zelfkennis via anderen
o Sociale vergelijkingstheorie
o = het idee dat we over onze eigen vaardigheden en attitudes leren door onszelf te vergelijken
met andere mensen.
o Opwaartse sociale vergelijking
= doel: dromen van daar ook te geraken, excelleren.
o Neerwaartse sociale vergelijking
= doel: zich goed voelen over zichzelf, ego oppeppen.
- Zelfcontrole = manier waarop we plannen maken, beslissingen uitvoeren.
Vraagt veel energie.
o Ego-depletie
= de staat waarbij de energiebron die nodig is voor zelfcontrole is
uitgeput, waardoor het uitoefenen van zelfcontrole niet tot nauwelijks
mogelijk is.
Depletie-effect kan je tegenhouden als je gelooft in de eigen wilskracht
- Impressiemanagement = manier waarop we onszelf presenteren aan anderen.
o Vleien
= proces waarbij mensen anderen naar de mond praten, prijzen en
proberen zichzelf sympathiek te maken in de ogen van iemand anders.
o Zelfsabotage
, = strategie waarbij mensen voor zichzelf obstakels en excuses creëren
zodat ze bij een mislukking niet zichzelf de schuld hoeven te geven.
- Zelfvertrouwen = manier waarop we proberen een positief beeld van onszelf in stand te
houden.
o Zelfvertrouwen
= de beoordeling van mensen van wat ze zelf waard zijn; dat wil zeggen de mate waarin ze
zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien.
o Self-efficacy
o = de mate waarin iemand zich bekwaam voelt een bepaalde taak uit te voeren of een bepaald
doel te behalen.
o Teveel zelfvertrouwen + geen empathie = narcisme.
Het zelf begrijpen in sociale context
c. Zelfconcept
= geheel van overtuigingen dat mensen hebben over hun persoonlijke eigenschappen, oftewel
onze kennis over wie we zijn. Moraliteit staat centraal in het zelfconcept
d. Cultuur beïnvloedt het zelfconcept
o Onafhankelijk zelfbeeld
= zichzelf definiëren in termen van de eigen interne gedachten, gevoelens en
handelingen westerse culturen
e. Onderling afhankelijk zelfbeeld
= zichzelf definiëren in termen van de relaties met andere mensen, erkennen dat het eigen
gedrag dikwijls bepaald wordt door de gedachten, gevoelens en handelingen van anderen
Aziatische en niet-westerse culturen
f. Vier functies van het zelf
Zelfkennis
= manier waarop we begrijpen wie we zijn en info daarover ordenen.
a. Introspectie
= proces waarbij mensen naar binnen kijken en hun eigen gedachten, gevoelens en motieven
onderzoeken.
- Zelfbewustzijn
- = handeling van het denken over onszelf.
- Bewustzijnstheorie
- = idee dat wanneer mensen hun aandacht op zichzelf richten, ze hun gedrag evalueren en
het vergelijken met hun innerlijke normen en waarden
- Stappenplan voor introspectie: gedrag al dan niet aanpassen.
- Gevoelens beoordelen: te grote focus op wat eenvoudig te verwoorden is.
,b. Zelfobservatie
- Zelfperceptietheorie
= theorie die stelt dat wanneer onze attitudes en gevoelens onzeker of ambigu zijn, we
onze conclusies daarover baseren op observaties van ons gedrag en de situatie waarin dat
gedrag voorkomt
- Overrechtvaardigingseffect
= de neiging van mensen om oorzaken van hun gedrag te zoeken in dwingende
extrinsieke motivaties, waardoor ze de invloed van intrinsieke redenen onderschatten.
- Emoties begrijpen:
o Tweefactorentheorie van emotie
= het idee dat een emotionele ervaring het resultaat is van een zelfperceptieproces dat uit twee
stappen bestaat waarin mensen eerst fysiologische opwinding (arousal) ervaren en daar
vervolgens een geschikte verklaring voor zoeken.
o Misattributie van opwinding
= proces waarbij mensen verkeerde conclusies trekken over de oorzaak van hun
gevoelens.
c. Zelfkennis via anderen
o Sociale vergelijkingstheorie
o = het idee dat we over onze eigen vaardigheden en attitudes leren door onszelf te vergelijken
met andere mensen.
o Opwaartse sociale vergelijking
= doel: dromen van daar ook te geraken, excelleren.
o Neerwaartse sociale vergelijking
= doel: zich goed voelen over zichzelf, ego oppeppen.
- Zelfcontrole = manier waarop we plannen maken, beslissingen uitvoeren.
Vraagt veel energie.
o Ego-depletie
= de staat waarbij de energiebron die nodig is voor zelfcontrole is
uitgeput, waardoor het uitoefenen van zelfcontrole niet tot nauwelijks
mogelijk is.
Depletie-effect kan je tegenhouden als je gelooft in de eigen wilskracht
- Impressiemanagement = manier waarop we onszelf presenteren aan anderen.
o Vleien
= proces waarbij mensen anderen naar de mond praten, prijzen en
proberen zichzelf sympathiek te maken in de ogen van iemand anders.
o Zelfsabotage
, = strategie waarbij mensen voor zichzelf obstakels en excuses creëren
zodat ze bij een mislukking niet zichzelf de schuld hoeven te geven.
- Zelfvertrouwen = manier waarop we proberen een positief beeld van onszelf in stand te
houden.
o Zelfvertrouwen
= de beoordeling van mensen van wat ze zelf waard zijn; dat wil zeggen de mate waarin ze
zichzelf als goed, competent en fatsoenlijk zien.
o Self-efficacy
o = de mate waarin iemand zich bekwaam voelt een bepaalde taak uit te voeren of een bepaald
doel te behalen.
o Teveel zelfvertrouwen + geen empathie = narcisme.
