Algemeen
VWO 2023
Alle
examenstof
samenvatting
Hofcultuur
Burgerlijke Cultuur
Cultuur van het
1
, Moderne
Massacultuur
2
,Overzicht
Inhoud
1. Hofcultuur....................................................................................................................................................................4
2. Burgerlijke Cultuur.....................................................................................................................................................19
3. Cultuur van het Moderne...........................................................................................................................................33
3. Massacultuur.............................................................................................................................................................52
3
, 1. Hofcultuur
- Accenten binnen het onderwerp:
renaissancehoven in de zestiende eeuw in Europa (bijvoorbeeld Florence, Rome, München,
Londen); hoven van (absolute) vorsten in de zeventiende eeuw;
De hoven speelden in de ontwikkeling van de cultuur een doorslaggevende rol. Ze kochten veel
kunst en dienden een grote groep van hofkunstenaars om hun paleis zo mooi mogelijk te maken.
Ook gaven ze grote feesten waar gedanst en gezongen werd;
om aan vorstenhoven te laten zien hoe rijk en machtig ze waren
om de andere vorsten te imponeren
De maatschappelijke elite waren: de vorsten, de pausen, de bankiers (nieuwe machtsgroep bijv fam.
Medici)
Naast de grote steden zorgden de kleinere vorstenhoven dat er een nieuwe, culturele bloeiperiode
aanbrak. Deze vorsten vormden samen het mecenas (=beschermleer van de kunstenaars). de
begunstigde artiest of wetenschapper word door de mecenas van financiele middelen voorzien,
zodat deze zich zorgeloos kunnen wijden aan hun werk. De mecenas gaf de kunstenaar dus
opdrachten, of namen ze in dienst.
De renaissancemens moest universeel en volledig zijn. Dit was het ideaal van een Renaissance
mens/kunstenaar. Met invloed van het humanisme kwamen nieuwe idealen:
de klassieke opvoeding (taalkunde, literatuur, filosofie, etc. van de Grieken)
hield zich bezig met de wetenschappen
kennis hebben van literatuur, geschiedenis, muziek en theater
goede manieren
goede feesten kunnen geven
dit moet allemaal niet te veel moeite kosten
de hoveling moest veelzijdig opgevoed worden daarom omringt de vorst zich met musici,
wetenschappers, dichters, dansers, kunstenaars, etc. De vorst beoefend zelf ook 1 of meer
kunstvormen. Tot een van de vorstelijke deugden behoorde ook het aanleggen van verzamelingen
van:
naturalia: mineralen, fossielen, etc.
artificialia: door mens gemaakte voorwerpen als schilderijen en instrumenten
(stads)paleizen, villa's, tuinen; Versailles: inrichting en functie van paleis en tuinen (Lodewijk XIV);
De barokke en neoclassicistische stijl vind je in het paleis van Versailles: schilderijen, spiegels, zalen.
Lodewijk XIV liet zich heel veel vereeuwigen, om zijn macht te tonen en te versterken. Lodewijk XIV
word ook wel zonnekoning genoemd; de zon is een allegorie voor zijn koningschap. In Versailles
leefde de hele hofhouding van Lodewijk XIV. In het paleis hingen schilderijen die de triomfen van
Lodewijk toonden. Er hingen schilderijen van het hoofd van Lodewijk. -> Dit alles lijkt op propaganda
voor de koning; alle kunst waarmee de koning zich omringt, prijst en verheerlijkt hem.
3