Recht & Ethiek samenvatting
reader
1. Ethiek
Ethiek is een moraalwetenschap die zich bezighoudt met het juiste handelen. Wat is goed en wat is
fout? Met name houdt ze zich bezig met kwesties wanneer er geen wetgeving is die hier handvaten
voor biedt.
Descriptieve ethiek beschrijft termen, richtlijnen van moraal zonder hierover een standpunt
in te nemen.
Prescriptieve ethiek bestaat uit standpunten ingenomen door ethici waarin zij uitdragen wat
juist of onjuist is, en waarom.
Ethiek en Media
Als mediamaker heb je een verantwoordelijkheid om moreel te handelen en je bewust te zijn van
verschillende media-effecten. Er zijn verschillende ‘regels’ opgesteld om zo goed mogelijk te kunnen
borgen dat mediamakers zich zo ethisch verantwoord mogelijk opstellen.
De ‘Commission on Freedom of the Press’ stelt dat de pers/media een maatschappelijk
verantwoordelijkheid heeft bestaande uit de volgende punten:
1. De pers is verantwoordelijk voor een eerlijk en begrijpelijk verhaal geplaatst in een passende
context. Nieuws moet daarom betrouwbaar, objectief en divers zijn.
2. De pers moet een podium bieden voor het uiten van opinie en kritiek.
3. De pers moet een representatief beeld geven van de verschillende groepen in de
samenleving.
4. De media zijn verantwoordelijk voor het schetsen van ene beeld van de doelen en waarden
van maatschappij.
5. De pers dient ervoor de zorgen dat het publiek toegang heeft tot zoveel mogelijk bronnen
zodat zij zo veelzijdig mogelijk geïnformeerd kunnen worden.
2. Psychologische experimenten
Het Asch experiment is een sociaal psychologisch experiment naar aanpassen aan een groep. Asch
liet proefpersonen de lengte van lijnstukken inschatten. Hij liet een voorbeeld lijnstuk zien en vroeg
proefpersonen in te schatten of het voorbeeld even lang was als lijnstuk A, B of C.
Het experiment ging er echter niet om of de proefpersonen de lengte konden inschatten, maar of
proefpersonen zich aanpassen aan een groep. Uit de resultaten kwam naar voren dat 75% van de
proefpersonen minstens eenmaal conformeerde aan de groep, in sommige gevallen was dit zelfs
meer dan 90%. Een aantal factoren is hier verantwoordelijk voor:
Omvang van de unanimiteit: des te meer deelnemers van tevoren een ander antwoord
hadden gegeven, des te groter de kans dat de proefpersoon zich aanpaste aan de groep.
Bekwaamheid en deskundigheid: hoe meer vertrouwen een proefpersoon in zijn eigen
capaciteiten om de taak uit te voeren, des te kleiner de kans dat deze persoon zich aanpast
aan de groep.
Groepscohesie: in een groep met ene bekende samenstelling durft de proefpersoon eerder
bij zijn eigen mening te blijven.
, Stimulus ambiguïteit: des te onduidelijker de verschillen tussen de lijnstukken zijn, des te
groter de kans dat een proefpersoon met de groep meegaat.
Openbaarheid: heeft te maken met op welke manier de proefpersoon zijn keuze kenbaar
moet maken. Moet de proefpersoon hardop zeggen wat hij/zij denkt, dan is de kans op
conformeren groter.
Het bystander effect laat zien dat wanneer een individu hulp nodig heeft, deze persoon beter af is
met weinig mensen om zich heen, dan met veel mensen. Wanneer er veel mensen zijn voelt
niemand zich verantwoordelijk om het individu in nood te helpen. We noemen dat gedeelde
verantwoordelijkheid.
Het Milgram experiment is een experiment naar de vatbaarheid voor autoriteit. Milgram
rekruteerde proefpersonen voor zijn experiment en gaf aan dat het een onderzoek was naar de
effecten van straf op het lerend vermogen. De proefpersonen moest telkens als de student een fout
maakte een schok toedienen. De schokken begonnen bij 15V en liepen op tot 450V.
Het experiment ging erom om te zien hoeveel proefpersonen ‘zomaar’ dodelijke schokken geven aan
een ander. De resultaten waren schokkend: 68% van de proefpersonen gaf dodelijke schokken. Hoe
komt dit?
Machtigingsrelatie: houdt in dat de proefpersoon denkt of vindt dat de
verantwoordelijkheid niet bij hem/haar ligt. Zij zien zichzelf als iemand die slecht op de
knopjes drukt.
Impliciet contract: geeft aan dat we als mensen sterk het gevoel hebben ‘wat ik beloof moet
ik doen’. Proefpersonen hebben toegestemd in deelname aan een experiment.
Deïndividuatie: houdt in dat we de ander niet meer als een individu zien. In het experiment
helpt dat de proefpersoon niet in de ogen gekeken wordt tijden het toedienen van de
schokken.
Bovenstaande factoren kunnen gebruikt worden om veel gruweldaden te verklaren.
Het Stanford prison experiment is een sociologisch experiment opgezet door Philip Zimbardo. Hij
wilde kijken hoe makkelijk mensen rollen aannemen die ze toebedeeld krijgen. Hij vroeg zich af of als
je mensen een rol geeft, op basis van toeval, hoe snel mensen zich dan naar die rol gaan gedragen
en op welke manier.
Er werden 24 studenten geselecteerd met normale persoonlijkheden die deel konden nemen aan
het experiment. Er werden lootjes getrokken en 12 studenten trokken bewaker, en de andere 12
gevangene. De opdracht was om twee weken met elkaar door te brengen in een nagebouwde
gevangenis. De bewakers kregen de opdracht ervoor te zorgen dat alles soepel zou verlopen.
Nagenoeg meteen begonnen de bewakers opdrachten te geven aan de gevangenen. De mate van
controle en druk die de bewakers uitoefenden nam met de dag toe en na 6 dagen moest het
experiment gestaakt worden omdat de gevangenen kampten met ernstige psychische problemen.
Dit toont aan dat mensen zich heel snel conformeren aan een bepaalde rol. Ook als er helemaal
geen aanleiding is om die rol zo te vervullen. Vanuit veel leerthoerieën zou dit leren door imitatie
zijn.
reader
1. Ethiek
Ethiek is een moraalwetenschap die zich bezighoudt met het juiste handelen. Wat is goed en wat is
fout? Met name houdt ze zich bezig met kwesties wanneer er geen wetgeving is die hier handvaten
voor biedt.
Descriptieve ethiek beschrijft termen, richtlijnen van moraal zonder hierover een standpunt
in te nemen.
Prescriptieve ethiek bestaat uit standpunten ingenomen door ethici waarin zij uitdragen wat
juist of onjuist is, en waarom.
Ethiek en Media
Als mediamaker heb je een verantwoordelijkheid om moreel te handelen en je bewust te zijn van
verschillende media-effecten. Er zijn verschillende ‘regels’ opgesteld om zo goed mogelijk te kunnen
borgen dat mediamakers zich zo ethisch verantwoord mogelijk opstellen.
De ‘Commission on Freedom of the Press’ stelt dat de pers/media een maatschappelijk
verantwoordelijkheid heeft bestaande uit de volgende punten:
1. De pers is verantwoordelijk voor een eerlijk en begrijpelijk verhaal geplaatst in een passende
context. Nieuws moet daarom betrouwbaar, objectief en divers zijn.
2. De pers moet een podium bieden voor het uiten van opinie en kritiek.
3. De pers moet een representatief beeld geven van de verschillende groepen in de
samenleving.
4. De media zijn verantwoordelijk voor het schetsen van ene beeld van de doelen en waarden
van maatschappij.
5. De pers dient ervoor de zorgen dat het publiek toegang heeft tot zoveel mogelijk bronnen
zodat zij zo veelzijdig mogelijk geïnformeerd kunnen worden.
2. Psychologische experimenten
Het Asch experiment is een sociaal psychologisch experiment naar aanpassen aan een groep. Asch
liet proefpersonen de lengte van lijnstukken inschatten. Hij liet een voorbeeld lijnstuk zien en vroeg
proefpersonen in te schatten of het voorbeeld even lang was als lijnstuk A, B of C.
Het experiment ging er echter niet om of de proefpersonen de lengte konden inschatten, maar of
proefpersonen zich aanpassen aan een groep. Uit de resultaten kwam naar voren dat 75% van de
proefpersonen minstens eenmaal conformeerde aan de groep, in sommige gevallen was dit zelfs
meer dan 90%. Een aantal factoren is hier verantwoordelijk voor:
Omvang van de unanimiteit: des te meer deelnemers van tevoren een ander antwoord
hadden gegeven, des te groter de kans dat de proefpersoon zich aanpaste aan de groep.
Bekwaamheid en deskundigheid: hoe meer vertrouwen een proefpersoon in zijn eigen
capaciteiten om de taak uit te voeren, des te kleiner de kans dat deze persoon zich aanpast
aan de groep.
Groepscohesie: in een groep met ene bekende samenstelling durft de proefpersoon eerder
bij zijn eigen mening te blijven.
, Stimulus ambiguïteit: des te onduidelijker de verschillen tussen de lijnstukken zijn, des te
groter de kans dat een proefpersoon met de groep meegaat.
Openbaarheid: heeft te maken met op welke manier de proefpersoon zijn keuze kenbaar
moet maken. Moet de proefpersoon hardop zeggen wat hij/zij denkt, dan is de kans op
conformeren groter.
Het bystander effect laat zien dat wanneer een individu hulp nodig heeft, deze persoon beter af is
met weinig mensen om zich heen, dan met veel mensen. Wanneer er veel mensen zijn voelt
niemand zich verantwoordelijk om het individu in nood te helpen. We noemen dat gedeelde
verantwoordelijkheid.
Het Milgram experiment is een experiment naar de vatbaarheid voor autoriteit. Milgram
rekruteerde proefpersonen voor zijn experiment en gaf aan dat het een onderzoek was naar de
effecten van straf op het lerend vermogen. De proefpersonen moest telkens als de student een fout
maakte een schok toedienen. De schokken begonnen bij 15V en liepen op tot 450V.
Het experiment ging erom om te zien hoeveel proefpersonen ‘zomaar’ dodelijke schokken geven aan
een ander. De resultaten waren schokkend: 68% van de proefpersonen gaf dodelijke schokken. Hoe
komt dit?
Machtigingsrelatie: houdt in dat de proefpersoon denkt of vindt dat de
verantwoordelijkheid niet bij hem/haar ligt. Zij zien zichzelf als iemand die slecht op de
knopjes drukt.
Impliciet contract: geeft aan dat we als mensen sterk het gevoel hebben ‘wat ik beloof moet
ik doen’. Proefpersonen hebben toegestemd in deelname aan een experiment.
Deïndividuatie: houdt in dat we de ander niet meer als een individu zien. In het experiment
helpt dat de proefpersoon niet in de ogen gekeken wordt tijden het toedienen van de
schokken.
Bovenstaande factoren kunnen gebruikt worden om veel gruweldaden te verklaren.
Het Stanford prison experiment is een sociologisch experiment opgezet door Philip Zimbardo. Hij
wilde kijken hoe makkelijk mensen rollen aannemen die ze toebedeeld krijgen. Hij vroeg zich af of als
je mensen een rol geeft, op basis van toeval, hoe snel mensen zich dan naar die rol gaan gedragen
en op welke manier.
Er werden 24 studenten geselecteerd met normale persoonlijkheden die deel konden nemen aan
het experiment. Er werden lootjes getrokken en 12 studenten trokken bewaker, en de andere 12
gevangene. De opdracht was om twee weken met elkaar door te brengen in een nagebouwde
gevangenis. De bewakers kregen de opdracht ervoor te zorgen dat alles soepel zou verlopen.
Nagenoeg meteen begonnen de bewakers opdrachten te geven aan de gevangenen. De mate van
controle en druk die de bewakers uitoefenden nam met de dag toe en na 6 dagen moest het
experiment gestaakt worden omdat de gevangenen kampten met ernstige psychische problemen.
Dit toont aan dat mensen zich heel snel conformeren aan een bepaalde rol. Ook als er helemaal
geen aanleiding is om die rol zo te vervullen. Vanuit veel leerthoerieën zou dit leren door imitatie
zijn.
