Hoofdstuk 15
Speeksel
- Behoort tot de groep van de mucosale vloeistoffen (= eerste verdedigingslinie). Het
functioneert als bescherming tegen microbiële, mechanische en chemische bedreiging.
- Een volwassene produceert 1 tot 1,5l speeksel per dag. In een periode van rust wordt er
weliswaar minder speeksel geproduceerd dan in periode’s van activatie en stimulatie.
- De hoeveelheid speekselproductie vermindert met de leeftijd door bijvoorbeeld het gebruik
van medicatie.
Belangrijkste functies van speeksel (processen specifiek in de mond)
- Bescherming van tanden en kiezen tegen mechanische slijtage en zuurinwerking
- Verwerken van voedsel (initiëring spijsvertering)
- Beschermen van zachte slijmvliezen
- Spijsvertering
De speekselklieren
De mond wordt vochtig gehouden door de productie van speeksel en sulcusvloeistof die afkomstig zijn
van:
1. Parotis: oorspeekselklier= glandula parotis
2. Onderkaakspeekselklier= glandula submandibularis
3. Ondertongspeekselklier= glandula sublingualis
4. Verschillende kleine speekselklieren= accessoire klieren
- Er bestaan 2 soorten speekselklieren:
o Sereuze speekselklieren: speeksel heeft een waterige consistentie
o Muceuze speekselklieren: speeksel heeft een slijmerige, viskeuze consistentie
Dit speeksel is rijk aan mucinen (= zeer grote sterk geglycolyseerde eiwitten).
Mucinen= een bindmiddel dat zorgt dat het slijm op de “plek” blijft en niet wegdruipt. Kenmerkend
voor humaan totaalspeeksel is de aanwezigheid van twee soorten mucinen:
- Hoogmoleculaire MUC5B
o Komt voor in mond, longen etc.
o Maakt speeksel viskeus (stroperig)
- Laagmoleculaire MUC7
o Komt alleen in speeksel voor
o Zorgt er voor dat speeksel makkelijk hecht aan oppervlaktes
Dit zorgt er voor dat micro-organismen samenklonteren en worden doorgeslikt.
ONLINE DENTAL TRAINING 20
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
Speeksel
- Behoort tot de groep van de mucosale vloeistoffen (= eerste verdedigingslinie). Het
functioneert als bescherming tegen microbiële, mechanische en chemische bedreiging.
- Een volwassene produceert 1 tot 1,5l speeksel per dag. In een periode van rust wordt er
weliswaar minder speeksel geproduceerd dan in periode’s van activatie en stimulatie.
- De hoeveelheid speekselproductie vermindert met de leeftijd door bijvoorbeeld het gebruik
van medicatie.
Belangrijkste functies van speeksel (processen specifiek in de mond)
- Bescherming van tanden en kiezen tegen mechanische slijtage en zuurinwerking
- Verwerken van voedsel (initiëring spijsvertering)
- Beschermen van zachte slijmvliezen
- Spijsvertering
De speekselklieren
De mond wordt vochtig gehouden door de productie van speeksel en sulcusvloeistof die afkomstig zijn
van:
1. Parotis: oorspeekselklier= glandula parotis
2. Onderkaakspeekselklier= glandula submandibularis
3. Ondertongspeekselklier= glandula sublingualis
4. Verschillende kleine speekselklieren= accessoire klieren
- Er bestaan 2 soorten speekselklieren:
o Sereuze speekselklieren: speeksel heeft een waterige consistentie
o Muceuze speekselklieren: speeksel heeft een slijmerige, viskeuze consistentie
Dit speeksel is rijk aan mucinen (= zeer grote sterk geglycolyseerde eiwitten).
Mucinen= een bindmiddel dat zorgt dat het slijm op de “plek” blijft en niet wegdruipt. Kenmerkend
voor humaan totaalspeeksel is de aanwezigheid van twee soorten mucinen:
- Hoogmoleculaire MUC5B
o Komt voor in mond, longen etc.
o Maakt speeksel viskeus (stroperig)
- Laagmoleculaire MUC7
o Komt alleen in speeksel voor
o Zorgt er voor dat speeksel makkelijk hecht aan oppervlaktes
Dit zorgt er voor dat micro-organismen samenklonteren en worden doorgeslikt.
ONLINE DENTAL TRAINING 20
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
