Collegeaantekeningen diagnostiek en assessment

Colleges diagnostiek en assessment
College 1 (2)
Mogelijke vragen
 Wat is er aan de hand?
- Op school, thuis, op de opvang etc
- Met schoolse vakken, op sociaal-emotioneel gebied, etc
 Waarom stagneert de ontwikkeling?
 Slaat de behandeling aan?  je kan met assessment ook kijken of de behandeling
aan slaat

In D&A
 Met welke testinstrumenten kan ik de ontwikkeling/situatie het beste in kaart
brengen?
 Waar moet ik op letten bij de testselectie?
 Hoe interpreteer ik de testuitslag?
 Hoe wordt een goed testinstrument ontwikkeld?

Basisassumpties
 Voorwaarden voor het vertrouwen op testuitslagen en het assessmentproces
 Onderbouwing van waarom en wanneer wel (of niet) testen

Selecteren van geschikte testen
 Houd het doel van assessment goed voor ogen
- Wat is de hulpvraag?
- Welke testen kunnen hier antwoord op geven?
 Technische eigenschappen van testen verschillen
- Welke testen passen bij wat je wil meten, met zo min mogelijk belasting van kind,
ouders, leerkracht, etc?
- Kwaliteit van test (COTAN)

Assessmentproces
 Test
- Multi-method, multi-modal benadering
 Measurement
 Assessment

Definitie: Test
 Verkrijgen van ‘representatieve steekproef van gedrag’ van individu  meestal
meerdere instrumenten voor nodig
- Waarschijnlijk Multi-Method
 Systematische manier om informatie te verzamelen  meerdere bronnen
- En daarmee een belangrijk onderdeel van assessment

Multi-Modal
 Gebruik van meerdere informatiebronnen
- De ouder
- De docent/leerkracht/kinderopvangleiding

, - Het kind zelf
 Bijv. ASEBA

Definitie: Measurement
 Set van regels om getallen (score) toe te kennen aan de gedragingen en/of prestaties
van individu  wanneer de score is bepaald dan is er sprake van measurement, het
is alleen maar toekennen van die score

Definitie: assessment
 Systematische procedure voor het interpreteren van verkregen informatie (zoals
testuitslagen)  nu pas ga je het interpreteren van die score
- Conclusies verbinden aan de getallen
- Ruwe score heeft in principe geen betekenis zonder referentiekader
o Norm-referenced en criterion-referenced score interpretaties (college 3)
 Gevolg assessment = besluitvorming  als je die scores hebt geinterpreteerd dan
kan je een besluit nemen

Uitslag interpreteren
 Clinical range betekent dat je hoger scoort dan de gemiddelde
persoon die getest is onder clinical range lijkt het gewoon
gemiddeld en is er geen reden om een vervolgtest uit te
voeren
 Ze baseren het op een normaalverdeling

Type testen
 Maximum performance test
 Typical response test
 Zelfrapportage vragenlijsten
- Omnibus
- Domeinspecifiek
 Interview
 Directe observatie

Maximum performance test
 In kaart brengen van kennis- en vaardigheidsniveau
- Achievement tests  je hebt instructie gehad en dan meet je wat weet je ervan
o Niveau na instructie
- Aptitude tests  kan je niet echt leren of stampen is eerder op basis van ervaring
en inzicht
o Niveau als gevolg van levenservaring

Subtypes maximum performance tests
 Speeds
- Hoeveel test items correct binnen afgebakende tijd  je hebt 1 minuut om zover
mogelijk te komen en ik tel mee hoeveel items je goed hebt gemaakt
 Power  je hebt een bepaalde afbreeknorm, dus je kan kijken hoe ver iemand komt
met moeilijkheidsgraad

, - Oplopende moeilijkheidsgraad  hoeveel items zijn correct?
 Objectief versus subjectief
- Bijv. objectief: Scoren van MC (goed/fout)
- Bijv. subjectief: tentamen met open vragen (gevoeliger voor interpretatie
nakijker)

Definitie: Typical Response Test
 In kaart brengen gedrag en persoonskenmerken
 Objectieve persoonlijkheidstests
- Vaste antwoordcategorieën (bijv. klopt wel/klopt niet)
 Projectieve persoonlijkheidstests
- Open vraag, geen goed/fout, subjectieve scoring

Zelfrapportage vragenlijsten
 Omnibus
- Brede range aan symptomen en gedragingen
- Signalering & screening  gaat om gedrag bijvoorbeeld maar dan van alles zoals
aandacht en angst. Je kan dan zeggen als die hoog scoort op aandacht dat je dat
verder wil onderzoeken en dan ga je domein specifiek kijken
 Domeinspecifiek
- Diepgaand
- Diagnostische(re) doeleinden

ASEBA vragenlijsten (moeten we dit weten?)
 CBCL: ingevuld door ouders/verzorgers
 YSR: ingevuld door jeugdigde
 TRF: ingevuld door leerkrachten

Interview
 Semi-gestructureerd interview  vragen staan voor deel vast en een bepaald
antwoord wordt gegeven dan ga je verder
- Met ouders
- Met school (of andere context)
- Met kind/jeugdigde zelf
 Concreet, observeerbaar gedrag laten beschrijven
- Is frequentie en ernst afwijkend t.o.v. leeftijdgenoten?
- Antecedenten en consequenties van het probleemgedrag
- Co-morbiditeit bepalen/uitsluiten

Directe observatie
 Doel: zicht krijgen op (probleem)gedrag
- Kwalitatief (beschrijvend) vs. Kwantitatief (turven)
- In context plaatsen gedrag (wat ging vooraf?; Wat was gevolg?)
 Setting
- Naturalistisch: thuis, op school etc.
- Gecontroleerd: in laboratorium, tijdens consult met pedagoog
 Rol observator

, - Participerend of ‘afwezig’, via videocamera

Kwantitatieve observaties
 Time-sampling: aanwezigheid gedefinieerd gedrag  je kijkt 5 minuten naar leerling
en als je het gedrag dan ziet dan krijg je een turfje
- Geheel interval: gedrag is continu aanwezig geweest
- Gedeeltelijk interval: gedrag komt voor tijdens interval
- 1 moment: gedrag na xx aantal seconden of minuten?
 Event sampling: frequentie turven gedefinieerd gedrag  turven is kruisjes zetten
dat het gebeurt

College 3
Scores beschrijven
 Meetniveaus: nominaal, ordinaal, interval,
ratio
 Centrummaten: gemiddelde, mediaan, modus

Gevolgen uitbijters voor centrummaten
 Als mediaan, modus en gemiddelde ongelijk
zijn: goed kijken naar de verdeling  als het niet gelijk is dan is het scheef verdeeld
en dan kan het positief of negatief scheef verdeeld zijn
 Welke is scheef verdeeld (skewed)?
 Let op: niet elk gedrag is normaal verdeeld (bijv burn out)

Normaalcurve
 Symmetrisch

Variabiliteit
 Range: hoogste score minus (-1) laagste score
- Geeft extreemste waarden aan van de verdeling
 Standaarddeviatie (SD)
- De gemiddelde afstand waarmee scores rond het gemiddelde variëren
 Variantie: kwadraat van SD
- Vooral belangrijk als theoretisch concept (bijv. bij betrouwbaarheid en validiteit)
- Hoe groter de SD, des te groter de variantie in de verdeling

SD & normaalcurve
 68.2% van de scores valt binnen 1SD rond gemiddelde
 95.4% van de scores valt binnen 2SD rond gemiddelde
 99.7% van de scores valt binnen 3SD rond het gemiddelde

Stel: individuele score
 Ruwe score is niet informatief om uitspraken te kunnen doen  wat is het kader, je
kunt op basis van 1 getal zeggen of het hoog of laag gescoord is
- Wat is hoog? Wat is (te) laag?
- Wanneer geslaagd?
 Referentiekaders