Vitale infrastructuur risicomanagement week C1 tentamenstof
Overzicht vitale sectoren (BZK)
We spreken van vitale infrastructuur, opgedeeld in vitale sectoren, als het gaat om
producten, diensten en de onderliggende processen die, als zij uitvallen, maatschappelijke
ontwrichting kunnen veroorzaken. Vitale sectoren zijn cruciaal voor het goed functioneren
van de Nederlandse maatschappij.
Factsheet Strategie-Nationale-Veiligheid
Wat is de strategie Nationale Veiligheid?
Met de strategie Nationale Veiligheid legt de overheid verschillende typen rampen of crisis
langs eenzelfde meetlat. Zij kijkt daarbij naar de waarschijnlijkheid dat een bepaalde crisis
,zich zal voordoen, hoe groot de impact van de crisis is als deze zich voordoet en wat daaraan
te doen is. De strategie nationale veiligheid is het instrument waarmee de overheid aan
risicomanagement doet.
Waarom hebben we een strategie nationale veiligheid?
Met de strategie Nationale Veiligheid wil het kabinet voorkomen dat de Nederlandse
maatschappij ontwricht raakt als gevolg van een ramp of crisis. Daarnaast wil het kabinet dat
wanneer een ramp of crisis zich toch voordoet we daar zo goed mogelijk op kunnen
reageren. Het doel van de strategie nationale veiligheid is om integraal, systematisch en
periodiek na te gaan welke rampen of crisis zich kunnen voordoen en welke impact ze
kunnen hebben op de maatschappij.
Wie is de opdrachtgever van de uitwerking van de strategie nationale veiligheid?
Het kabinet. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties is verantwoordelijk
voor de uitvoering van de strategie.
Waar richt de strategie nationale veiligheid zich op?
Onder andere op: klimaatverandering, energievoorzieningszekerheid, ICT,
polarisatie/radicalisering, verwevenheid onder-en bovenwereld en grootschalige ongevallen.
Hoe ziet de uitwerking van de strategie nationale veiligheid eruit?
Mogelijk uit te werken scenario’s worden geïdentificeerd en er wordt in de
interdepartementale Stuurgroep nationale Veiligheid beslist welke scenario’s
daadwerkelijk worden uitgewerkt.
Scenario’s worden uitgewerkt door een werkgroep van experts nationale
risicobeoordeling.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties levert een secretaris ter
ondersteuning van het traject.
Op basis van de risicobeoordeling wordt een capaciteitenanalyse doorlopen door een
werkgroep van experts. In die capaciteitenanalyse wordt bekeken of we beschikken
over voldoende capaciteiten om de dreiging het hoofd te bieden en welke
capaciteiten verstrekt zouden moeten worden.
Er wordt een rapportage opgesteld ten behoeve van de ministerraad, waarin de
risicobeoordelingen uitgewerkt zijn en capaciteiten geagendeerd worden.
Wat is de methodiek van de strategie nationale veiligheid?
De leidraad methode van de strategie nationale veiligheid ‘’werken met scenario’s,
risicobeoordeling en capaciteiten’’, beschrijft de manier waarop binnen de strategie de
scenario-ontwikkeling, nationale risicobeoordeling en capaciteitenanalyse worden ingevuld.
Deze methode is geschikt voor een all-hazard aanpak van nationale veiligheid. De methodiek
biedt een handvat voor een uniforme risicobeoordeling, waarbij het risico wordt bepaald
door zowel de waarschijnlijkheid dat het scenario’s binnen een periode van 5 jaar
plaatsvindt als het effect op 5 vitale belangen. De 5 vitale belangen zijn:
Territoriale veiligheid
Fysieke veiligheid
Economische veiligheid
Ecologische veiligheid
, Politieke en sociale stabiliteit.
Wat zijn de resultaten van de strategie nationale veiligheid?
De strategie biedt inzicht in de aard en omvang van een aantal risico’s die ons land
bedreigen. De zelfredzaamheid kan de impact van veel rampen en crises verminderen.
Burgers en bedrijven moeten zelf in straat zijn om zich de eerste dagen te redden.
Factsheet Weerbare vitale infrastructuur
Bepaalde processen zijn zo belangrijk voor de Nederlandse samenleving dat uitval of
verstoring tot ernstige maatschappelijke ontwrichting leidt en een bedreiging vormt voor de
nationale veiligheid. Deze processen vormen de Nederlandse vitale infrastructuur.
Vitale processen en vitale aanbieders
Vitale processen zijn processen die bij uitval of verstoring tot ernstige maatschappelijke
ontwrichting kunnen leiden. Het identificeren van vitale processen maakt het mogelijk om
instrumenten en schaarse middelen meer efficiënt en gericht in te zetten.
Vitalititeitsbeoordeling
De beoordeling of een proces vitaal is, wordt gemaakt wanneer maatschappelijke
ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Bij de vitaliteitsbeoordeling wordt onderscheid
gemaakt tussen 2 categorieën vitaal, A en B. Uitval van processen uit de A-categorie heeft
grotere potentiële gevolgen dan uitval van processen uit de B-categorie. Het onderscheid
tussen A- en B-vitaal kan behulpzaam zijn om bij incidenten of bij de ontwikkeling van
weerbaarheidsverhogende capaciteiten te prioriteren.
Stakeholders vitale infrastructuur
Er zijn vele actoren betrokken bij de weerbaarheid van vitale infrastructuur:
De primaire verantwoordelijkheid voor de continuïteit en weerbaarheid van vitale
processen ligt bij de vitale aanbieders zelf.
Het verantwoordelijke vakdepartement stelt algemene kaders vast voor de sectoren
die onder haar verantwoordelijkheid vallen.
Veiligheidsregio’s bieden ondersteuning aan vitale aanbieders bij verstoring of uitval
wanneer de capaciteiten ontoereikend zijn en openbare orde en veiligheid in gevaar
komen.
De vele en diverse stakeholders maken afstemming en regie noodzakelijk.
, Voortgangsbrief Nationale Veiligheid 2015 (blz. 106, vanaf blz. 7 nice-to-know)
Het Kabinet heeft verschillende strategieën tot zijn beschikking om, in samenwerking met
publieke en private crisispartners, de veiligheid te kunnen waarborgen, zoals de Strategie
Nationale Veiligheid, de Contraterrorisme-Strategie en de Cyber Security Strategie. De
aandacht voor de bescherming van de vitale infrastructuur verbindt deze 3 strategieën.
De Strategie Nationale Veiligheid faciliteert een kabinetsbrede aanpak die tot doel heeft de
nationale veiligheidsbelangen te beschermen tegen maatschappelijke ontwrichting. De
strategie stoelt op 3 pijlers:
Het analyseren van dreigingen en risico’s
Het sturen op te versterken capaciteiten
Het waarborgen van de continuïteit van de vitale infrastructuur.
Nationale Veiligheidsprofiel
Het Nationale Veiligheidsprofiel zal een overkoepelende analyse bieden van de belangrijkste
(all-hazard) risico’s en dreigingen voor de nationale veiligheid, alsmede een overzicht van
relevante technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Veiligheidsregio’s en
crisispartners worden betrokken bij het totstandkomingsproces van het Nationale
Veiligheidsprofiel.
Sturen op te versterken capaciteiten
Het doel van de Strategie Nationale Veiligheid blijft het identificeren van capaciteiten die
dienen te worden versterkt of ontwikkeld om Nederland nog beter toegerust te maken op
het omgaan met rampen, crises en incidenten, zodat maatschappelijke ontwrichting zoveel
mogelijk wordt voorkomen. Bij de totstandkoming van het capaciteitenprogramma worden
de capaciteiten van veiligheidsregio’s en crisispartners betrokken.
Overzicht vitale sectoren (BZK)
We spreken van vitale infrastructuur, opgedeeld in vitale sectoren, als het gaat om
producten, diensten en de onderliggende processen die, als zij uitvallen, maatschappelijke
ontwrichting kunnen veroorzaken. Vitale sectoren zijn cruciaal voor het goed functioneren
van de Nederlandse maatschappij.
Factsheet Strategie-Nationale-Veiligheid
Wat is de strategie Nationale Veiligheid?
Met de strategie Nationale Veiligheid legt de overheid verschillende typen rampen of crisis
langs eenzelfde meetlat. Zij kijkt daarbij naar de waarschijnlijkheid dat een bepaalde crisis
,zich zal voordoen, hoe groot de impact van de crisis is als deze zich voordoet en wat daaraan
te doen is. De strategie nationale veiligheid is het instrument waarmee de overheid aan
risicomanagement doet.
Waarom hebben we een strategie nationale veiligheid?
Met de strategie Nationale Veiligheid wil het kabinet voorkomen dat de Nederlandse
maatschappij ontwricht raakt als gevolg van een ramp of crisis. Daarnaast wil het kabinet dat
wanneer een ramp of crisis zich toch voordoet we daar zo goed mogelijk op kunnen
reageren. Het doel van de strategie nationale veiligheid is om integraal, systematisch en
periodiek na te gaan welke rampen of crisis zich kunnen voordoen en welke impact ze
kunnen hebben op de maatschappij.
Wie is de opdrachtgever van de uitwerking van de strategie nationale veiligheid?
Het kabinet. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties is verantwoordelijk
voor de uitvoering van de strategie.
Waar richt de strategie nationale veiligheid zich op?
Onder andere op: klimaatverandering, energievoorzieningszekerheid, ICT,
polarisatie/radicalisering, verwevenheid onder-en bovenwereld en grootschalige ongevallen.
Hoe ziet de uitwerking van de strategie nationale veiligheid eruit?
Mogelijk uit te werken scenario’s worden geïdentificeerd en er wordt in de
interdepartementale Stuurgroep nationale Veiligheid beslist welke scenario’s
daadwerkelijk worden uitgewerkt.
Scenario’s worden uitgewerkt door een werkgroep van experts nationale
risicobeoordeling.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties levert een secretaris ter
ondersteuning van het traject.
Op basis van de risicobeoordeling wordt een capaciteitenanalyse doorlopen door een
werkgroep van experts. In die capaciteitenanalyse wordt bekeken of we beschikken
over voldoende capaciteiten om de dreiging het hoofd te bieden en welke
capaciteiten verstrekt zouden moeten worden.
Er wordt een rapportage opgesteld ten behoeve van de ministerraad, waarin de
risicobeoordelingen uitgewerkt zijn en capaciteiten geagendeerd worden.
Wat is de methodiek van de strategie nationale veiligheid?
De leidraad methode van de strategie nationale veiligheid ‘’werken met scenario’s,
risicobeoordeling en capaciteiten’’, beschrijft de manier waarop binnen de strategie de
scenario-ontwikkeling, nationale risicobeoordeling en capaciteitenanalyse worden ingevuld.
Deze methode is geschikt voor een all-hazard aanpak van nationale veiligheid. De methodiek
biedt een handvat voor een uniforme risicobeoordeling, waarbij het risico wordt bepaald
door zowel de waarschijnlijkheid dat het scenario’s binnen een periode van 5 jaar
plaatsvindt als het effect op 5 vitale belangen. De 5 vitale belangen zijn:
Territoriale veiligheid
Fysieke veiligheid
Economische veiligheid
Ecologische veiligheid
, Politieke en sociale stabiliteit.
Wat zijn de resultaten van de strategie nationale veiligheid?
De strategie biedt inzicht in de aard en omvang van een aantal risico’s die ons land
bedreigen. De zelfredzaamheid kan de impact van veel rampen en crises verminderen.
Burgers en bedrijven moeten zelf in straat zijn om zich de eerste dagen te redden.
Factsheet Weerbare vitale infrastructuur
Bepaalde processen zijn zo belangrijk voor de Nederlandse samenleving dat uitval of
verstoring tot ernstige maatschappelijke ontwrichting leidt en een bedreiging vormt voor de
nationale veiligheid. Deze processen vormen de Nederlandse vitale infrastructuur.
Vitale processen en vitale aanbieders
Vitale processen zijn processen die bij uitval of verstoring tot ernstige maatschappelijke
ontwrichting kunnen leiden. Het identificeren van vitale processen maakt het mogelijk om
instrumenten en schaarse middelen meer efficiënt en gericht in te zetten.
Vitalititeitsbeoordeling
De beoordeling of een proces vitaal is, wordt gemaakt wanneer maatschappelijke
ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Bij de vitaliteitsbeoordeling wordt onderscheid
gemaakt tussen 2 categorieën vitaal, A en B. Uitval van processen uit de A-categorie heeft
grotere potentiële gevolgen dan uitval van processen uit de B-categorie. Het onderscheid
tussen A- en B-vitaal kan behulpzaam zijn om bij incidenten of bij de ontwikkeling van
weerbaarheidsverhogende capaciteiten te prioriteren.
Stakeholders vitale infrastructuur
Er zijn vele actoren betrokken bij de weerbaarheid van vitale infrastructuur:
De primaire verantwoordelijkheid voor de continuïteit en weerbaarheid van vitale
processen ligt bij de vitale aanbieders zelf.
Het verantwoordelijke vakdepartement stelt algemene kaders vast voor de sectoren
die onder haar verantwoordelijkheid vallen.
Veiligheidsregio’s bieden ondersteuning aan vitale aanbieders bij verstoring of uitval
wanneer de capaciteiten ontoereikend zijn en openbare orde en veiligheid in gevaar
komen.
De vele en diverse stakeholders maken afstemming en regie noodzakelijk.
, Voortgangsbrief Nationale Veiligheid 2015 (blz. 106, vanaf blz. 7 nice-to-know)
Het Kabinet heeft verschillende strategieën tot zijn beschikking om, in samenwerking met
publieke en private crisispartners, de veiligheid te kunnen waarborgen, zoals de Strategie
Nationale Veiligheid, de Contraterrorisme-Strategie en de Cyber Security Strategie. De
aandacht voor de bescherming van de vitale infrastructuur verbindt deze 3 strategieën.
De Strategie Nationale Veiligheid faciliteert een kabinetsbrede aanpak die tot doel heeft de
nationale veiligheidsbelangen te beschermen tegen maatschappelijke ontwrichting. De
strategie stoelt op 3 pijlers:
Het analyseren van dreigingen en risico’s
Het sturen op te versterken capaciteiten
Het waarborgen van de continuïteit van de vitale infrastructuur.
Nationale Veiligheidsprofiel
Het Nationale Veiligheidsprofiel zal een overkoepelende analyse bieden van de belangrijkste
(all-hazard) risico’s en dreigingen voor de nationale veiligheid, alsmede een overzicht van
relevante technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Veiligheidsregio’s en
crisispartners worden betrokken bij het totstandkomingsproces van het Nationale
Veiligheidsprofiel.
Sturen op te versterken capaciteiten
Het doel van de Strategie Nationale Veiligheid blijft het identificeren van capaciteiten die
dienen te worden versterkt of ontwikkeld om Nederland nog beter toegerust te maken op
het omgaan met rampen, crises en incidenten, zodat maatschappelijke ontwrichting zoveel
mogelijk wordt voorkomen. Bij de totstandkoming van het capaciteitenprogramma worden
de capaciteiten van veiligheidsregio’s en crisispartners betrokken.
