2018
tijdvak 1
donderdag 24 mei
13.30 - 16.30 uur
natuurkunde
Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.
Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.
Dit examen bestaat uit 26 vragen.
Voor dit examen zijn maximaal 72 punten te behalen.
Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een goed antwoord behaald
kunnen worden.
Als bij een vraag een verklaring, uitleg, berekening of afleiding gevraagd wordt,
worden aan het antwoord meestal geen punten toegekend als deze verklaring,
uitleg, berekening of afleiding ontbreekt.
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden gevraagd.
Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft meer dan twee
redenen, dan worden alleen de eerste twee in de beoordeling meegeteld.
VW-1023-a-18-1-o
, Uitrijden van een auto
Een auto (m = 1520 kg) rijdt met een snelheid van 33,3 m s1
(= 120 km h1) over een vlakke weg bij windstil weer. Op t = 0 s trapt de
bestuurder het koppelingspedaal in, zodat de motor niet meer met de
wielen verbonden is. Nu ‘rijdt de auto uit’ en komt de auto een tijdje later
tot stilstand. Het (v,t)-diagram van het uitrijden staat in figuur 1.
figuur 1
v 40
(m s−1)
30
20
10
0
0 40 80 120 160 200
t (s)
De uitrij-afstand is de afstand die de auto aflegt vanaf het moment dat het
uitrijden begint tot het moment dat hij stilstaat. Figuur 1 staat vergroot op
de uitwerkbijlage.
3p 1 Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage de uitrij-afstand.
Om inzicht te krijgen in de beweging van de auto, is een computermodel
gemaakt. Het model is weergegeven in figuur 2.
figuur 2
model startwaarden
(in SI-eenheden) Frol
Flucht = k · v2 t=0
Fres = Flucht + Frol m
dt = 0,01 Fres
a = Fres / m v = 33,3
dv = a · dt m = 1520 v
v = v + dv k = 1,62 a
Flucht
t = t + dt Frol = 76 k
VW-1023-a-18-1-o lees verder ►►►
,2p 2 Leid de eenheid van de evenredigheidsconstante k af in basiseenheden
(grondeenheden) van het SI, zoals ze staan in BiNaS-tabel 3A en
ScienceData-tabel 1.3a.
De resultaten van dit model zijn weergegeven in figuur 3.
In figuur 3 staat ook de grafiek van figuur 1.
figuur 3
v 40
(m s−1)
35
30
25
20
15
10
5
0
−20 0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200
t (s)
Legenda:
= gemeten
= modelbereking
De waarden van de parameters k en Frol zijn nog niet goed gekozen,
zodat de grafiek met de resultaten van het model niet goed overeenkomt
met de gemeten grafiek van figuur 1.
4p 3 Voer de volgende opdrachten uit:
Leg uit of de startwaarde van k groter of kleiner gekozen moet worden
om de waarden wel goed overeen te laten komen.
Leg uit of de startwaarde van Frol groter of kleiner gekozen moet
worden om de waarden wel goed overeen te laten komen.
Het model van figuur 2 kan worden uitgebreid om ook de uitrij-afstand te
berekenen, waarbij het model stopt als de uitrij-afstand bereikt is.
2p 4 Voer de volgende opdrachten uit:
Beschrijf welke modelregel(s) moet(en) worden toegevoegd.
Beschrijf welke stopvoorwaarde moet worden toegevoegd.
VW-1023-a-18-1-o lees verder ►►►
, Met de nieuwe, aangepaste startwaarden voor k en Frol past de uitkomst
van het model wel bij de metingen.
Figuur 4 laat een deel van de (v,t)-grafiek zien die het aangepaste model
geeft. Figuur 4 staat ook op de uitwerkbijlage.
figuur 4
29
v
(m s−1)
28
27
26
25
24
23
22
0
0 11 13 15 17 19 21 23 25
t (s)
Uit deze figuur is het vermogen te bepalen dat de auto moet leveren om
met een bepaalde constante snelheid te rijden.
5p 5 Bepaal met behulp van de figuur op de uitwerkbijlage het vermogen dat
de motor moet leveren bij een constante snelheid van 25 ms 1
( 90 km h 1 ).
VW-1023-a-18-1-o lees verder ►►►