Hoofdstuk 2: Attitudes en werktevredenheid
Een attitude is een houding die je hebt tegenover dingen, mensen, bepaald gedrag of
gebeurtenissen. Uit je attitude blijkt hoe je over iets denkt en hoe je je eronder voelt.
Volgens veel wetenschappers bestaan attitudes uit 3 componenten:
• Cognitieve component: Hoe je ergens over denkt, je oordeel of mening
• Affectieve component: Wat je erbij voelt, je gevoel, de emotie die de cognitie bij je oproept
• Gedragscomponent: Wat je er uiteindelijke mee doet, gedragsintentie
→De componenten hangen sterk met elkaar samen. (vooral cognitie en affect zijn sterk met elkaar
verweven) Een attitude bestaat uit een bepaalde gedachte over iets / iemand en die gedachte roept
een bepaald gevoel op. Gedachte en gevoel leiden tot een gedragsintentie, die in bepaalde gevallen
daadwerkelijk zal resulteren in bepaald gedrag.
Cognitieve dissonantie: tegenstrijdigheden die een individu waarneemt tussen eigen attitudes en
gedrag. (attitude volgt op het gedrag ipv omgekeerd)
Inconsistentie voelt altijd ongemakkelijk en daarom proberen mensen de inconsistentie minder groot
te maken door:
1. Hun attitudes te veranderen
2. Hun gedrag te veranderen
3. Door het verschil tussen attitude en gedrag ‘weg’ te rationaliseren.
Of we iets aan onze dissonantie willen doen, hangt af van verschillende factoren:
- Het belang van de attitudes die de dissonantie veroorzaken: als het attitudes zijn over dingen die
je niet van belang vindt, dan zul je de eventuele dissonantie schouderophalend accepteren.
- De invloed die je over de elementen denkt te hebben: Je zult sterker geneigd zijn om dissonantie
te verminderen als je gelooft dat je de oorzaak van de dissonantie kunt wegnemen,
- De beloning van dissonantie: grote beloningen die samengaan met sterke dissonantie
verminderen vaak de spanning, omdat we de ervaring dissonantie daardoor gemakkelijker
kunnen rationaliseren.
Moderatorvariabelen= variabelen die bij bepaalde waarden het verband tussen 2 verschijnselen
onderdrukken of juist versterken. → De krachtigste versterkers (of onderdrukkers) van het verband
tussen attitude en gedrag zijn:
• Het belang van de attitude: attitudes die iemand belangrijk vindt, vertonen doorgaans een sterk
verband met gedrag
• De specificiteit van de gedragsintentie: hoe beter de attitude past bij bepaald gedrag des te
sterker het verband
• De toegankelijkheid van de attitude: attitudes die gemakkelijk oproepbaar zijn in het geheugen
zijn betere voorspellers van gedrag dan minder toegankelijke attitudes.
• De aanwezigheid van sociale druk: attitude en gedrag zullen eerder van elkaar verschillen
wanneer de sociale druk voor bepaald gedrag buitengewoon sterk is.
• Directe ervaring met de attitude: het verband tussen attitude en gedrag zal veel sterker zijn
wanneer de attitude iets betreft waarmee het individu ervaring uit de eerste hand heeft.
, Werkgerelateerde attitudes:
- Werktevredenheid: een positief gevoel over het werk op basis van een beoordeling van de
kenmerken ervan
- Werkbetrokkenheid: de mate waarin iemand zich psychologisch identificeert met zijn werk & het
prestatieniveau dat de werknemer wenselijk vindt voor zijn gevoel van eigenwaarde.
- Organisatiebinding: of de werknemer zich identificeert met een organisatie en haar
doelstellingen, en dat hij lid wenst te blijven van die organisatie.
- Waargenomen steun van de organisatie: de mate waarin werknemers denken dat de organisatie
hun bijdragen op prijs stelt en zich bekommert om hun welzijn.
- Bevlogenheid: de vitaliteit (energie), toewijding (betrokkenheid) en absorptie (echt opgaan in
het werk) waarmee mensen hun werk uitvoeren.
Een attitude is een houding die je hebt tegenover dingen, mensen, bepaald gedrag of
gebeurtenissen. Uit je attitude blijkt hoe je over iets denkt en hoe je je eronder voelt.
Volgens veel wetenschappers bestaan attitudes uit 3 componenten:
• Cognitieve component: Hoe je ergens over denkt, je oordeel of mening
• Affectieve component: Wat je erbij voelt, je gevoel, de emotie die de cognitie bij je oproept
• Gedragscomponent: Wat je er uiteindelijke mee doet, gedragsintentie
→De componenten hangen sterk met elkaar samen. (vooral cognitie en affect zijn sterk met elkaar
verweven) Een attitude bestaat uit een bepaalde gedachte over iets / iemand en die gedachte roept
een bepaald gevoel op. Gedachte en gevoel leiden tot een gedragsintentie, die in bepaalde gevallen
daadwerkelijk zal resulteren in bepaald gedrag.
Cognitieve dissonantie: tegenstrijdigheden die een individu waarneemt tussen eigen attitudes en
gedrag. (attitude volgt op het gedrag ipv omgekeerd)
Inconsistentie voelt altijd ongemakkelijk en daarom proberen mensen de inconsistentie minder groot
te maken door:
1. Hun attitudes te veranderen
2. Hun gedrag te veranderen
3. Door het verschil tussen attitude en gedrag ‘weg’ te rationaliseren.
Of we iets aan onze dissonantie willen doen, hangt af van verschillende factoren:
- Het belang van de attitudes die de dissonantie veroorzaken: als het attitudes zijn over dingen die
je niet van belang vindt, dan zul je de eventuele dissonantie schouderophalend accepteren.
- De invloed die je over de elementen denkt te hebben: Je zult sterker geneigd zijn om dissonantie
te verminderen als je gelooft dat je de oorzaak van de dissonantie kunt wegnemen,
- De beloning van dissonantie: grote beloningen die samengaan met sterke dissonantie
verminderen vaak de spanning, omdat we de ervaring dissonantie daardoor gemakkelijker
kunnen rationaliseren.
Moderatorvariabelen= variabelen die bij bepaalde waarden het verband tussen 2 verschijnselen
onderdrukken of juist versterken. → De krachtigste versterkers (of onderdrukkers) van het verband
tussen attitude en gedrag zijn:
• Het belang van de attitude: attitudes die iemand belangrijk vindt, vertonen doorgaans een sterk
verband met gedrag
• De specificiteit van de gedragsintentie: hoe beter de attitude past bij bepaald gedrag des te
sterker het verband
• De toegankelijkheid van de attitude: attitudes die gemakkelijk oproepbaar zijn in het geheugen
zijn betere voorspellers van gedrag dan minder toegankelijke attitudes.
• De aanwezigheid van sociale druk: attitude en gedrag zullen eerder van elkaar verschillen
wanneer de sociale druk voor bepaald gedrag buitengewoon sterk is.
• Directe ervaring met de attitude: het verband tussen attitude en gedrag zal veel sterker zijn
wanneer de attitude iets betreft waarmee het individu ervaring uit de eerste hand heeft.
, Werkgerelateerde attitudes:
- Werktevredenheid: een positief gevoel over het werk op basis van een beoordeling van de
kenmerken ervan
- Werkbetrokkenheid: de mate waarin iemand zich psychologisch identificeert met zijn werk & het
prestatieniveau dat de werknemer wenselijk vindt voor zijn gevoel van eigenwaarde.
- Organisatiebinding: of de werknemer zich identificeert met een organisatie en haar
doelstellingen, en dat hij lid wenst te blijven van die organisatie.
- Waargenomen steun van de organisatie: de mate waarin werknemers denken dat de organisatie
hun bijdragen op prijs stelt en zich bekommert om hun welzijn.
- Bevlogenheid: de vitaliteit (energie), toewijding (betrokkenheid) en absorptie (echt opgaan in
het werk) waarmee mensen hun werk uitvoeren.
