Kwalitatieve aansprakelijkheid
Week 8
Aansprakelijkheid van ouders voor kinderen
Kinderen onder de 14:
- Kind niet aansprakelijk (art.6:164 BW)
- Ouder aansprakelijk voor als een doen te beschouwen onrechtmatige daad (art. 6:169 lid 1
BW)
Kinderen van 14 of 15:
- Kind aansprakelijk (art. 6:164 BW)
- Ouders ook aansprakelijk, nl. bij verwijt onvoldoende toezicht
- Ook in geval van onrechtmatig nalaten
Risicoaansprakelijkheid van de bezitter
Aansprakelijk is de “bezitter” (art. 6:173, 6:174 en 6:179 BW)
- Hoeft niet de “houder” te zijn (art. 3:107 BW)
n Als een huurhuis instort, is de verhuurder aansprakelijk en niet de huurder/bewoner
- Hoeft niet de “eigenaar” te zijn
n Degene die andermans eigendom niet respecteert, is “bezitter”
n Zie bijvoorbeeld ook art. 7:10 lid 1 BW en
art. 6:180 lid 2 BW
Risicoaansprakelijkheid voor zaken en dieren
Als door een gebrek in een roerende zaak (art. 6:173 BW) of een onroerende zaak (art. 6:174 BW)
schade ontstaat, is de bezitter aansprakelijk (“risico”), tenzij:
- Het géén onrechtmatige daad van de bezitter zelf zou zijn (“schuld”) als hij het gebrek had
gekend
Als een dier schade aanricht (art. 6:179 BW), is de bezitter aansprakelijk (“risico”), tenzij:
- Het géén onrechtmatige daad van de bezitter zelf zou zijn (“schuld”) als hij het dier hiertoe
opdracht had gegeven
- Een dier uit eigen energie heeft gehandeld, er zit hierin een onberekenbaar element
verschoven
Zaakwaarneming
- Als iemand op redelijke grond andermans belangen naar behoren behartigt, moet die ander
de schade vergoeden (art. 6:200 BW)
- Als niet aan deze eisen is voldaan, kan de belanghebbende de zaakwaarneming
“goedkeuren” (art. 6:202 BW)
- Zaakwaarneming kan ook inhouden dat de zaakwaarnemer in naam van de belanghebbende
een overeenkomst sluit (art. 6:201 BW)
Ongerechtvaardigde verrijking
Ongerechtvaardigde verrijking kan leiden tot verplichting schadevergoeding (art. 6:212 BW)
- Tot het bedrag van de verrijking
- Schadevergoeding, dus ook tot het bedrag van de schade
- Voor zover dit redelijk is
- HR 30 januari 1959, NJ 1959/548 (Quint/Te Poel)
, Causaal verband
Week 9
Hoofdregel: degene wie de vordering instelt, die moet bewijzen dat er aan alle vereisten in voldaan
en dat hij recht heeft op schadevergoeding. Rechter beoordeelt hierover en kan de
schadevergoeding toekennen of afwijzen.
Eiser= degene die de vordering instelt en de schade heeft geleden= benadeelde.
Gedaagde= degene waartegen de vordering wordt ingesteld.
Bewijslast causaal verband
Hoofdregel: Het vereiste van het aannemen van een causaal verband= een condicio sine qua nonà
CSQN.
1. Schadevergoeding wanprestatie.
2. Onrechtmatige daad.
à Correctie bij schadeafdeling
- Art. 6:98 BW= kun je de redelijkheid toerekenen als gevolg van de gebeurtenis (een te ver
verwijderd verband) = redelijkheidscorrectie.
- Voor elke schade moet deze correctie van art. 98 BW worden toegepast.
- De benadeelde moet bewijzen dat zijn schade door de onrechtmatige daad is ontstaan
- Art. 6:162 lid 1 BW.
- Omkeringsregel= uitzondering op de hoofdregel:
n HR 29 november 2002, NJ 2004/ 305 (Kastelein/Achtkarspelen).
n Als de geschonden norm zag op het voorkomen van een specifiek gevaar van het
ontstaan van schade. Specifieke regel – specifiek gevaar= bewijslast wordt omgedraaid.
¨ Specifieke regel wordt niet nageleefd.
¨ Tandarts moet tegenbewijs leveren (schade zou anders ook zijn ontstaan
à Disculperen.
¨ Als hij dit niet kan bewijzen, dan moet hij schadevergoeding betalen.
n En dit gevaar zich heeft verwezenlijkt;
n Dan wordt causaal verband verondersteld;
n Tenzij de ander aannemelijk maakt dat de schade ook zonder de onrechtmatige daad zou
zijn.
à De omkeringsregel komt vaak voor in de medische sector.
Norm en schade mogen niet te algemeen zijn voor de omkeringsregel.
Meerdere daders
1. Cumulatieve causaliteit
= de gehele schade is veroorzaakt door de ene dader én door de andere dader.
- Art. 6:102 BW.
- Beide daders worden hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de schade.
- Onderling moeten ze uitvechten hoeveel de een terugkrijgt van de ander.
2. Partiële causaliteit
- Een deel van de schade is veroorzaakt door de ene dader en een deel door de andere dader.
? Hebben zij samen de optelsom veroorzaakt?
- Wie heeft welk deel van de schade veroorzaakt?
, 3. Alternatieve causaliteit
- De gehele schade is veroorzaakt door de ene dader of door de andere dader.
- Art. 6:99 BW.
- Zeker is dat de gehele schade of door de ene dader is veroorzaakt, of door de andere dader,
maar je weet niet welke.
- HR 9 oktober 1992, NJ 1994/535 (DES-dochters)
à Kinderen die werden geboren waar DES werd gebruikt. Kinderen kregen later
misvormingen en kregen zeldzame kankersoorten.
à Dat medicijn bevatte inderdaad stoffen, waardoor kinderen deze afwijkingen kregen
à Wetenschappelijk onderzocht.
à Dit kwam vaker voor bij meisjes.
Probleem: er waren 10 fabrikanten van dat medicijn.
à Hoe achterhaal je welk medicijn de moeder heeft gebruikt?
- Art. 6:99 BW:
= leidt tot hoofdelijke aansprakelijkheid.
= ook een omkeringsregel en is toegepast in DES-dochters.
n Dan kun je elke mogelijke dader aanspreken tot vergoeding van de gehele schade,
n Tenzij hij kan bewijzen dat hij het niet is geweest.
4. Groepsaansprakelijkheid
- Omkeringsregel kan hier niet.
- Iemand wordt verweten dat hij bij de groep zit, hierbij hoeft geen causaal verband worden
aangetoond.
- De gehele schade is veroorzaakt door een groep van (mogelijke) daders.
- Art. 6:166 BW.
à Een persoon kan worden aangesproken voor de geleden schade.
à Leidt tot hoofdelijke aansprakelijkheid. Kracht van hoofdelijkheid= de schuldeiser kan
geld vorderen van de schudeiser. Daarna is het, het probleem van de hoofdelijk
aansprakelijke.
- Je weet niet of degene die je aanspreekt, de schade heeft veroorzaakt, maar wel dat hij zich
heeft opgehouden in een groep waarvan iemand de schade heeft veroorzaakt.
- Een van een tot een groep horende personen schade toebrengt en dat de kans op het
ontstaan van schade, dat de personen had moeten weerhouden van de gedragingen in
groepsverband.
à Verwijten dat je bij de groep zat, dan is het niet relevant of hij die schade wel of niet
heeft veroorzaakt.
à De gedragingen moeten alleen kunnen worden toegerekend.
- Dus geen causaal verband vereist tussen onrechtmatige daad (het in de groep ophouden) en
de schade,
- Tegenbewijs (“ik heb de schade niet veroorzaakt”, “zonder mij zoude schade ook zijn
ontstaan”) heeft dus geen zin.
Week 8
Aansprakelijkheid van ouders voor kinderen
Kinderen onder de 14:
- Kind niet aansprakelijk (art.6:164 BW)
- Ouder aansprakelijk voor als een doen te beschouwen onrechtmatige daad (art. 6:169 lid 1
BW)
Kinderen van 14 of 15:
- Kind aansprakelijk (art. 6:164 BW)
- Ouders ook aansprakelijk, nl. bij verwijt onvoldoende toezicht
- Ook in geval van onrechtmatig nalaten
Risicoaansprakelijkheid van de bezitter
Aansprakelijk is de “bezitter” (art. 6:173, 6:174 en 6:179 BW)
- Hoeft niet de “houder” te zijn (art. 3:107 BW)
n Als een huurhuis instort, is de verhuurder aansprakelijk en niet de huurder/bewoner
- Hoeft niet de “eigenaar” te zijn
n Degene die andermans eigendom niet respecteert, is “bezitter”
n Zie bijvoorbeeld ook art. 7:10 lid 1 BW en
art. 6:180 lid 2 BW
Risicoaansprakelijkheid voor zaken en dieren
Als door een gebrek in een roerende zaak (art. 6:173 BW) of een onroerende zaak (art. 6:174 BW)
schade ontstaat, is de bezitter aansprakelijk (“risico”), tenzij:
- Het géén onrechtmatige daad van de bezitter zelf zou zijn (“schuld”) als hij het gebrek had
gekend
Als een dier schade aanricht (art. 6:179 BW), is de bezitter aansprakelijk (“risico”), tenzij:
- Het géén onrechtmatige daad van de bezitter zelf zou zijn (“schuld”) als hij het dier hiertoe
opdracht had gegeven
- Een dier uit eigen energie heeft gehandeld, er zit hierin een onberekenbaar element
verschoven
Zaakwaarneming
- Als iemand op redelijke grond andermans belangen naar behoren behartigt, moet die ander
de schade vergoeden (art. 6:200 BW)
- Als niet aan deze eisen is voldaan, kan de belanghebbende de zaakwaarneming
“goedkeuren” (art. 6:202 BW)
- Zaakwaarneming kan ook inhouden dat de zaakwaarnemer in naam van de belanghebbende
een overeenkomst sluit (art. 6:201 BW)
Ongerechtvaardigde verrijking
Ongerechtvaardigde verrijking kan leiden tot verplichting schadevergoeding (art. 6:212 BW)
- Tot het bedrag van de verrijking
- Schadevergoeding, dus ook tot het bedrag van de schade
- Voor zover dit redelijk is
- HR 30 januari 1959, NJ 1959/548 (Quint/Te Poel)
, Causaal verband
Week 9
Hoofdregel: degene wie de vordering instelt, die moet bewijzen dat er aan alle vereisten in voldaan
en dat hij recht heeft op schadevergoeding. Rechter beoordeelt hierover en kan de
schadevergoeding toekennen of afwijzen.
Eiser= degene die de vordering instelt en de schade heeft geleden= benadeelde.
Gedaagde= degene waartegen de vordering wordt ingesteld.
Bewijslast causaal verband
Hoofdregel: Het vereiste van het aannemen van een causaal verband= een condicio sine qua nonà
CSQN.
1. Schadevergoeding wanprestatie.
2. Onrechtmatige daad.
à Correctie bij schadeafdeling
- Art. 6:98 BW= kun je de redelijkheid toerekenen als gevolg van de gebeurtenis (een te ver
verwijderd verband) = redelijkheidscorrectie.
- Voor elke schade moet deze correctie van art. 98 BW worden toegepast.
- De benadeelde moet bewijzen dat zijn schade door de onrechtmatige daad is ontstaan
- Art. 6:162 lid 1 BW.
- Omkeringsregel= uitzondering op de hoofdregel:
n HR 29 november 2002, NJ 2004/ 305 (Kastelein/Achtkarspelen).
n Als de geschonden norm zag op het voorkomen van een specifiek gevaar van het
ontstaan van schade. Specifieke regel – specifiek gevaar= bewijslast wordt omgedraaid.
¨ Specifieke regel wordt niet nageleefd.
¨ Tandarts moet tegenbewijs leveren (schade zou anders ook zijn ontstaan
à Disculperen.
¨ Als hij dit niet kan bewijzen, dan moet hij schadevergoeding betalen.
n En dit gevaar zich heeft verwezenlijkt;
n Dan wordt causaal verband verondersteld;
n Tenzij de ander aannemelijk maakt dat de schade ook zonder de onrechtmatige daad zou
zijn.
à De omkeringsregel komt vaak voor in de medische sector.
Norm en schade mogen niet te algemeen zijn voor de omkeringsregel.
Meerdere daders
1. Cumulatieve causaliteit
= de gehele schade is veroorzaakt door de ene dader én door de andere dader.
- Art. 6:102 BW.
- Beide daders worden hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor de schade.
- Onderling moeten ze uitvechten hoeveel de een terugkrijgt van de ander.
2. Partiële causaliteit
- Een deel van de schade is veroorzaakt door de ene dader en een deel door de andere dader.
? Hebben zij samen de optelsom veroorzaakt?
- Wie heeft welk deel van de schade veroorzaakt?
, 3. Alternatieve causaliteit
- De gehele schade is veroorzaakt door de ene dader of door de andere dader.
- Art. 6:99 BW.
- Zeker is dat de gehele schade of door de ene dader is veroorzaakt, of door de andere dader,
maar je weet niet welke.
- HR 9 oktober 1992, NJ 1994/535 (DES-dochters)
à Kinderen die werden geboren waar DES werd gebruikt. Kinderen kregen later
misvormingen en kregen zeldzame kankersoorten.
à Dat medicijn bevatte inderdaad stoffen, waardoor kinderen deze afwijkingen kregen
à Wetenschappelijk onderzocht.
à Dit kwam vaker voor bij meisjes.
Probleem: er waren 10 fabrikanten van dat medicijn.
à Hoe achterhaal je welk medicijn de moeder heeft gebruikt?
- Art. 6:99 BW:
= leidt tot hoofdelijke aansprakelijkheid.
= ook een omkeringsregel en is toegepast in DES-dochters.
n Dan kun je elke mogelijke dader aanspreken tot vergoeding van de gehele schade,
n Tenzij hij kan bewijzen dat hij het niet is geweest.
4. Groepsaansprakelijkheid
- Omkeringsregel kan hier niet.
- Iemand wordt verweten dat hij bij de groep zit, hierbij hoeft geen causaal verband worden
aangetoond.
- De gehele schade is veroorzaakt door een groep van (mogelijke) daders.
- Art. 6:166 BW.
à Een persoon kan worden aangesproken voor de geleden schade.
à Leidt tot hoofdelijke aansprakelijkheid. Kracht van hoofdelijkheid= de schuldeiser kan
geld vorderen van de schudeiser. Daarna is het, het probleem van de hoofdelijk
aansprakelijke.
- Je weet niet of degene die je aanspreekt, de schade heeft veroorzaakt, maar wel dat hij zich
heeft opgehouden in een groep waarvan iemand de schade heeft veroorzaakt.
- Een van een tot een groep horende personen schade toebrengt en dat de kans op het
ontstaan van schade, dat de personen had moeten weerhouden van de gedragingen in
groepsverband.
à Verwijten dat je bij de groep zat, dan is het niet relevant of hij die schade wel of niet
heeft veroorzaakt.
à De gedragingen moeten alleen kunnen worden toegerekend.
- Dus geen causaal verband vereist tussen onrechtmatige daad (het in de groep ophouden) en
de schade,
- Tegenbewijs (“ik heb de schade niet veroorzaakt”, “zonder mij zoude schade ook zijn
ontstaan”) heeft dus geen zin.
