Interventieverslag
Is ontwikkeld in het kader van de minor voeding & ziektepreventie aan de
Hogeschool Utrecht.
Namen: Marrit van der Velde
Lot Gordijn
Elianne Keizer
Opdrachtgever: BijdeHand Zorg
Aantal woorden middenstuk: 4259
Datum: 25 november 2022
Beoordelende docent: Heleen Scholten
Minor voeding en ziektepreventie
Hogeschool Utrecht
,Inhoud
Inleiding ................................................................................................................................................. 4
Aanleiding .......................................................................................................................................... 4
Opdrachtgever en doelgroep ............................................................................................................. 4
Probleem ............................................................................................................................................ 5
Kenmerken huidige gedrag ................................................................................................................ 5
Samenvatting probleemgedrag en doelgroep .................................................................................... 6
Hulpvraag en (sub)doelen .................................................................................................................. 6
Hulpvraag vanuit de opdrachtgever ............................................................................................... 6
Doelen ............................................................................................................................................ 6
Methode ................................................................................................................................................ 7
Methode interventie .......................................................................................................................... 7
Uitkomsten praktijkonderzoek ........................................................................................................... 7
Methode van omzetten van de uitkomsten van het praktijkonderzoek naar de interventie ............. 8
Methode procesevaluatie .................................................................................................................. 8
Bestaande interventies .......................................................................................................................... 9
Onderbouwing gekozen interventie ................................................................................................... 9
Vorm interventie .............................................................................................................................. 10
ASE-model ........................................................................................................................................ 11
Procesniveau .................................................................................................................................... 11
Resultaten ............................................................................................................................................ 12
Uitkomsten procesevaluatie............................................................................................................. 12
Samenwerking .................................................................................................................................. 12
Individuele reflectie.......................................................................................................................... 12
Elianne Keizer ............................................................................................................................... 12
Lot Gordijn.................................................................................................................................... 13
Marrit Van der Velde .................................................................................................................... 13
2
,Discussie............................................................................................................................................... 14
Resultaten procesevaluatie en eigen ervaring ................................................................................. 14
Doelgroep ......................................................................................................................................... 14
Ontwerp interventie ......................................................................................................................... 15
Uitvoering interventie ...................................................................................................................... 15
Conclusie .............................................................................................................................................. 16
Succesfactoren ................................................................................................................................. 16
Hulpvraag ......................................................................................................................................... 16
Volgende interventie ........................................................................................................................ 16
Adviezen aan de opdrachtgever ....................................................................................................... 16
Bronnenlijst .......................................................................................................................................... 18
Bijlagen ................................................................................................................................................ 20
Bijlage 1 Pubmed zoekgeschiedenis ................................................................................................. 20
Bijlage 2 Resultaten enquête ............................................................................................................ 21
Bijlage 3 Procesevaluatie opdrachtgever ......................................................................................... 28
Bijlage 4 Voorbeeld autismevriendelijk recept ................................................................................. 29
3
, Inleiding
Aanleiding
Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking heeft autismespectrumstoornis (ASS) (Nederlands
Jeugdinstituut, 2021). Autisme is een ontwikkelingsstoornis die bij zowel bij kinderen als bij
volwassenen wordt gediagnosticeerd en voorkomt in alle lagen van de bevolking, in alle culturen, bij
alle intelligentieniveaus en op alle leeftijden (GGZ standaarden, z.d). Naar schatting is er bij 30% tot
80% van de volwassenen met ASS sprake van één of meer co-morbide stoornissen, waaronder
eetstoornissen (Bartels et al. 2012). Wetenschappelijk onderzoek naar de combinatie van ASS en
eetstoornissen of eetproblemen is zeer beperkt en is vooral gericht op mensen met een intellectuele
beperking (Spek, 2015).
De gevolgen van de beperkingen van het autisme zijn intrinsiek en komen vaak tot uiting op alle
levensgebieden. Het is vaak direct zichtbaar op het gebied van de sociale interactie en de
communicatie. Kenmerkend is een andere manier waarop de hersenen informatie verwerken
(Vermeulen, 2009). Ook zijn het gevoelsleven, de waarneming en de senso-motoriek bij mensen met
autisme vaak anders dan bij mensen zonder autisme (BijdeHand Zorg, 2020).
Daarnaast zien we bij een groot aantal mensen met autisme een sensorische hyper- of hypo-
sensitiviteit (Nederlandse Vereniging voor Autisme, 2021).
De informatieverwerking bij mensen met ASS werkt op een andere manier dan personen zonder ASS.
Een neuro-typisch brein (niet-autistisch) is in staat op basis van eerdere ervaringen voorspellingen te
kunnen doen en overeenkomsten te zien met soortgelijke situaties. Voor mensen met ASS verloopt
dit voorspellingsproces niet goed. Dat betekent dat mensen met ASS een verkeerde oplossing kiezen,
geen oplossing weten of niet passend gedrag laten zien. Hierdoor kost het hun enorm veel energie
om telkens opnieuw bij te moeten stellen in de hoop dat ze het goed doen voor hun omgeving.
Mensen met ASS hebben hierdoor vaak de neiging om te compenseren of te camoufleren of situaties
uit de weg te gaan. Dit leidt veelal tot onduidelijkheid bij hun omgeving (Vermeulen, 2021).
Opdrachtgever en doelgroep
Onze opdrachtgever, BijdeHand Zorg Pedagogisch en Autisme Begeleidingscentrum is een
kleinschalige organisatie in Deurne. BijdeHand Zorg is er voor kinderen, jongeren en volwassenen
met autismespectrumstoornis en biedt professionele begeleiding in verschillende vormen (BijdeHand
Zorg, 2020). Onze doelgroep zijn de mensen met ASS die bij BijdeHand Zorg begeleiding volgen.
4
Is ontwikkeld in het kader van de minor voeding & ziektepreventie aan de
Hogeschool Utrecht.
Namen: Marrit van der Velde
Lot Gordijn
Elianne Keizer
Opdrachtgever: BijdeHand Zorg
Aantal woorden middenstuk: 4259
Datum: 25 november 2022
Beoordelende docent: Heleen Scholten
Minor voeding en ziektepreventie
Hogeschool Utrecht
,Inhoud
Inleiding ................................................................................................................................................. 4
Aanleiding .......................................................................................................................................... 4
Opdrachtgever en doelgroep ............................................................................................................. 4
Probleem ............................................................................................................................................ 5
Kenmerken huidige gedrag ................................................................................................................ 5
Samenvatting probleemgedrag en doelgroep .................................................................................... 6
Hulpvraag en (sub)doelen .................................................................................................................. 6
Hulpvraag vanuit de opdrachtgever ............................................................................................... 6
Doelen ............................................................................................................................................ 6
Methode ................................................................................................................................................ 7
Methode interventie .......................................................................................................................... 7
Uitkomsten praktijkonderzoek ........................................................................................................... 7
Methode van omzetten van de uitkomsten van het praktijkonderzoek naar de interventie ............. 8
Methode procesevaluatie .................................................................................................................. 8
Bestaande interventies .......................................................................................................................... 9
Onderbouwing gekozen interventie ................................................................................................... 9
Vorm interventie .............................................................................................................................. 10
ASE-model ........................................................................................................................................ 11
Procesniveau .................................................................................................................................... 11
Resultaten ............................................................................................................................................ 12
Uitkomsten procesevaluatie............................................................................................................. 12
Samenwerking .................................................................................................................................. 12
Individuele reflectie.......................................................................................................................... 12
Elianne Keizer ............................................................................................................................... 12
Lot Gordijn.................................................................................................................................... 13
Marrit Van der Velde .................................................................................................................... 13
2
,Discussie............................................................................................................................................... 14
Resultaten procesevaluatie en eigen ervaring ................................................................................. 14
Doelgroep ......................................................................................................................................... 14
Ontwerp interventie ......................................................................................................................... 15
Uitvoering interventie ...................................................................................................................... 15
Conclusie .............................................................................................................................................. 16
Succesfactoren ................................................................................................................................. 16
Hulpvraag ......................................................................................................................................... 16
Volgende interventie ........................................................................................................................ 16
Adviezen aan de opdrachtgever ....................................................................................................... 16
Bronnenlijst .......................................................................................................................................... 18
Bijlagen ................................................................................................................................................ 20
Bijlage 1 Pubmed zoekgeschiedenis ................................................................................................. 20
Bijlage 2 Resultaten enquête ............................................................................................................ 21
Bijlage 3 Procesevaluatie opdrachtgever ......................................................................................... 28
Bijlage 4 Voorbeeld autismevriendelijk recept ................................................................................. 29
3
, Inleiding
Aanleiding
Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking heeft autismespectrumstoornis (ASS) (Nederlands
Jeugdinstituut, 2021). Autisme is een ontwikkelingsstoornis die bij zowel bij kinderen als bij
volwassenen wordt gediagnosticeerd en voorkomt in alle lagen van de bevolking, in alle culturen, bij
alle intelligentieniveaus en op alle leeftijden (GGZ standaarden, z.d). Naar schatting is er bij 30% tot
80% van de volwassenen met ASS sprake van één of meer co-morbide stoornissen, waaronder
eetstoornissen (Bartels et al. 2012). Wetenschappelijk onderzoek naar de combinatie van ASS en
eetstoornissen of eetproblemen is zeer beperkt en is vooral gericht op mensen met een intellectuele
beperking (Spek, 2015).
De gevolgen van de beperkingen van het autisme zijn intrinsiek en komen vaak tot uiting op alle
levensgebieden. Het is vaak direct zichtbaar op het gebied van de sociale interactie en de
communicatie. Kenmerkend is een andere manier waarop de hersenen informatie verwerken
(Vermeulen, 2009). Ook zijn het gevoelsleven, de waarneming en de senso-motoriek bij mensen met
autisme vaak anders dan bij mensen zonder autisme (BijdeHand Zorg, 2020).
Daarnaast zien we bij een groot aantal mensen met autisme een sensorische hyper- of hypo-
sensitiviteit (Nederlandse Vereniging voor Autisme, 2021).
De informatieverwerking bij mensen met ASS werkt op een andere manier dan personen zonder ASS.
Een neuro-typisch brein (niet-autistisch) is in staat op basis van eerdere ervaringen voorspellingen te
kunnen doen en overeenkomsten te zien met soortgelijke situaties. Voor mensen met ASS verloopt
dit voorspellingsproces niet goed. Dat betekent dat mensen met ASS een verkeerde oplossing kiezen,
geen oplossing weten of niet passend gedrag laten zien. Hierdoor kost het hun enorm veel energie
om telkens opnieuw bij te moeten stellen in de hoop dat ze het goed doen voor hun omgeving.
Mensen met ASS hebben hierdoor vaak de neiging om te compenseren of te camoufleren of situaties
uit de weg te gaan. Dit leidt veelal tot onduidelijkheid bij hun omgeving (Vermeulen, 2021).
Opdrachtgever en doelgroep
Onze opdrachtgever, BijdeHand Zorg Pedagogisch en Autisme Begeleidingscentrum is een
kleinschalige organisatie in Deurne. BijdeHand Zorg is er voor kinderen, jongeren en volwassenen
met autismespectrumstoornis en biedt professionele begeleiding in verschillende vormen (BijdeHand
Zorg, 2020). Onze doelgroep zijn de mensen met ASS die bij BijdeHand Zorg begeleiding volgen.
4
