2022-2023
Staats- en
bestuursrechtelijke
aspecten
SJD LEERJAAR 1
0
,Inhoudsopgave
LEERDOELEN STAATS- EN BESTUURSRECHT; KWARTIEL 2................................................................................2
HOORCOLLEGE WEEK 1; INLEIDING STAATS- EN BESTUURSRECHT...................................................................3
ORGANEN.............................................................................................................................................................4
DECENTRALISATIE EN EENHEID...................................................................................................................................7
BESTUURSRECHT.....................................................................................................................................................7
HOORCOLLEGE WEEK 2; REGELGEVING VAN DE (DE)CENTRALE OVERHEID......................................................9
WIE DOET WAT?....................................................................................................................................................9
Rechten Staten-Generaal................................................................................................................................9
WETTEN...............................................................................................................................................................9
Wet in formele zin...........................................................................................................................................9
Wet in materiële zin......................................................................................................................................11
WIJZIGING GRONDWET.........................................................................................................................................11
DECENTRALISATIE EN DELEGATIE VAN WETGEVING.......................................................................................................11
BETROKKENHEID VAN BURGERS...............................................................................................................................12
HOORCOLLEGE WEEK 3; BESTUURSORGANEN, BELANGHEBBENDEN EN BESLUITEN......................................13
ORGANISATIE VAN HET OPENBAAR BESTUUR..............................................................................................................13
Bestuursorganen...........................................................................................................................................13
A-ORGANEN........................................................................................................................................................14
B-ORGANEN........................................................................................................................................................ 14
ZBO’S – ZELFSTANDIGE BESTUURSORGANEN.............................................................................................................14
BURGERS VS OVERHEID..........................................................................................................................................14
Belanghebbenden..........................................................................................................................................15
Handelingen van de overheid........................................................................................................................15
Besluit............................................................................................................................................................15
HOORCOLLEGE WEEK 5; ABBB’S HANDHAVING EN TOEZICHT.......................................................................18
ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJK BESTUUR.....................................................................................................18
TOEZICHT EN HANDHAVING....................................................................................................................................18
HOORCOLLEGE WEEK 6; PROCEDURES IN HET BESTUURSRECHT....................................................................23
BEZWAAR OF ADMINISTRATIEF BEROEP.....................................................................................................................23
BEZWAAR.......................................................................................................................................................23
ADMINISTRATIEF BEROEP.............................................................................................................................24
BEROEP BIJ DE BESTUURSRECHTER...........................................................................................................................25
HOORCOLLEGE WEEK 7; KLACHTRECHT EN INTERNATIONALE ASPECTEN VAN BESTUURSRECHT....................29
RECHTSBESCHERMING, KLACHTRECHT.......................................................................................................................29
Soorten klachten............................................................................................................................................29
VERDRAGEN........................................................................................................................................................ 30
INTERGOUVERNEMENTELE ORGANISATIES..................................................................................................................31
EUROPESE UNIE...................................................................................................................................................32
1
,Leerdoelen staats- en bestuursrecht; kwartiel 2
De student kan de taken, bevoegdheden en totstandkoming van organen en instellingen
herkennen op internationaal, nationaal en decentraal niveau.
De student kan het verschil tussen wet- en regelgeving duiden en aangeven hoe (inter)nationale
en/of decentrale wet- en regelgeving tot stand komt en hoe de wijziging van de grondwet
plaatsvindt.
De student kan de bestuurstaken duiden, aangeven hoe het openbaar bestuur is georganiseerd,
hoe haar bestuursorganen bestuursbevoegdheden verkrijgen en kan de student instrumenten
van het openbaar bestuur benoemen.
De student kan de algemene uitgangspunten van en verhouding tussen het algemeen
(waaronder de structuur van de Awb en de gelede normstelling) en bijzonder bestuursrecht aan
de hand van een casus aangeven en toepassen in een casus.
De student kan de kernbegrippen, zoals bestuursorgaan, belanghebbende, besluit, beschikking
en aanvraag, toelichten en toepassen in een casus. Hij kan de stappen in de aanvraagprocedures
beschrijven en aangeven welke criteria daarbij gelden Hij kan de van toepassing zijnde
wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur toelichten en toepassen in een
casus. Hij kan de van toepassing zijnde wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur toelichten en toepassen in een
casus. Hij kan de van toepassing zijnde wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan aangeven wat een autonomie en medebewind inhouden en kan de verschillende
vormen van bestuurlijk toezicht toelichten en toepassen in een casus. Hij kan de van toepassing
zijnde wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan de verschillende vormen van rechtsbescherming en de bestuursrechtelijke
klachtprocedures beschrijven en toepassen in een casus. Hij kan de van toepassing zijnde
wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan aangeven op welke wijze de nationale wet- en regelgeving zich verhoudt tot
Europese wet- en regelgeving.
2
, Hoorcollege week 1; Inleiding staats- en bestuursrecht
Staatsrecht: houdt zich bezig met de organisatie van de overheid
> veelal dwingend recht
Wat zijn de kenmerken van een staat?
Waar bestaat de Trias Politica uit?
Wat zijn de uitgangspunten van een rechtsstaat?
Bestuursbevoegdheid (titel 10.1 Awb):
Attributie Er wordt een nieuwe bevoegdheid gecreëerd (een wet of lagere
regeling geeft een bestuursbevoegdheid aan een bestuursorgaan)
Delegatie Bestuursorgaan (delegans) draagt bevoegdheid over aan een ander
bestuursorgaan (delegataris), die deze bevoegdheid onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent!
Mandaat Opgedragen – bevoegdheid om namens een bestuursorgaan een
besluit te nemen
Grondrechten
- Klassiek (de vrijheidsrechten)
Vrijheid van meningsuiting
Vrijheid van godsdienst
Vrijheid van vergadering
- Sociaal (actieve opdracht aan de overheid)
Recht op onderwijs
Recht op arbeid
Recht op sociale zekerheid
Staatshoofd: Koning
Rol/taken van de Koning
Voornamelijk een ceremoniële functie
Deel van de regering (art. 42 Gw)
Wetten/besluiten regering onderteken (art. 47 Gw)
Troonrede op Prinsjesdag (art. 65 Gw)
Onschendbaarheid Koning
De Koning is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk
Politiek verantwoordelijk voor uitspraken en gedragingen van de Koning
Ook voor overige leden van Koninklijke huis
3
Staats- en
bestuursrechtelijke
aspecten
SJD LEERJAAR 1
0
,Inhoudsopgave
LEERDOELEN STAATS- EN BESTUURSRECHT; KWARTIEL 2................................................................................2
HOORCOLLEGE WEEK 1; INLEIDING STAATS- EN BESTUURSRECHT...................................................................3
ORGANEN.............................................................................................................................................................4
DECENTRALISATIE EN EENHEID...................................................................................................................................7
BESTUURSRECHT.....................................................................................................................................................7
HOORCOLLEGE WEEK 2; REGELGEVING VAN DE (DE)CENTRALE OVERHEID......................................................9
WIE DOET WAT?....................................................................................................................................................9
Rechten Staten-Generaal................................................................................................................................9
WETTEN...............................................................................................................................................................9
Wet in formele zin...........................................................................................................................................9
Wet in materiële zin......................................................................................................................................11
WIJZIGING GRONDWET.........................................................................................................................................11
DECENTRALISATIE EN DELEGATIE VAN WETGEVING.......................................................................................................11
BETROKKENHEID VAN BURGERS...............................................................................................................................12
HOORCOLLEGE WEEK 3; BESTUURSORGANEN, BELANGHEBBENDEN EN BESLUITEN......................................13
ORGANISATIE VAN HET OPENBAAR BESTUUR..............................................................................................................13
Bestuursorganen...........................................................................................................................................13
A-ORGANEN........................................................................................................................................................14
B-ORGANEN........................................................................................................................................................ 14
ZBO’S – ZELFSTANDIGE BESTUURSORGANEN.............................................................................................................14
BURGERS VS OVERHEID..........................................................................................................................................14
Belanghebbenden..........................................................................................................................................15
Handelingen van de overheid........................................................................................................................15
Besluit............................................................................................................................................................15
HOORCOLLEGE WEEK 5; ABBB’S HANDHAVING EN TOEZICHT.......................................................................18
ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJK BESTUUR.....................................................................................................18
TOEZICHT EN HANDHAVING....................................................................................................................................18
HOORCOLLEGE WEEK 6; PROCEDURES IN HET BESTUURSRECHT....................................................................23
BEZWAAR OF ADMINISTRATIEF BEROEP.....................................................................................................................23
BEZWAAR.......................................................................................................................................................23
ADMINISTRATIEF BEROEP.............................................................................................................................24
BEROEP BIJ DE BESTUURSRECHTER...........................................................................................................................25
HOORCOLLEGE WEEK 7; KLACHTRECHT EN INTERNATIONALE ASPECTEN VAN BESTUURSRECHT....................29
RECHTSBESCHERMING, KLACHTRECHT.......................................................................................................................29
Soorten klachten............................................................................................................................................29
VERDRAGEN........................................................................................................................................................ 30
INTERGOUVERNEMENTELE ORGANISATIES..................................................................................................................31
EUROPESE UNIE...................................................................................................................................................32
1
,Leerdoelen staats- en bestuursrecht; kwartiel 2
De student kan de taken, bevoegdheden en totstandkoming van organen en instellingen
herkennen op internationaal, nationaal en decentraal niveau.
De student kan het verschil tussen wet- en regelgeving duiden en aangeven hoe (inter)nationale
en/of decentrale wet- en regelgeving tot stand komt en hoe de wijziging van de grondwet
plaatsvindt.
De student kan de bestuurstaken duiden, aangeven hoe het openbaar bestuur is georganiseerd,
hoe haar bestuursorganen bestuursbevoegdheden verkrijgen en kan de student instrumenten
van het openbaar bestuur benoemen.
De student kan de algemene uitgangspunten van en verhouding tussen het algemeen
(waaronder de structuur van de Awb en de gelede normstelling) en bijzonder bestuursrecht aan
de hand van een casus aangeven en toepassen in een casus.
De student kan de kernbegrippen, zoals bestuursorgaan, belanghebbende, besluit, beschikking
en aanvraag, toelichten en toepassen in een casus. Hij kan de stappen in de aanvraagprocedures
beschrijven en aangeven welke criteria daarbij gelden Hij kan de van toepassing zijnde
wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur toelichten en toepassen in een
casus. Hij kan de van toepassing zijnde wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur toelichten en toepassen in een
casus. Hij kan de van toepassing zijnde wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan aangeven wat een autonomie en medebewind inhouden en kan de verschillende
vormen van bestuurlijk toezicht toelichten en toepassen in een casus. Hij kan de van toepassing
zijnde wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan de verschillende vormen van rechtsbescherming en de bestuursrechtelijke
klachtprocedures beschrijven en toepassen in een casus. Hij kan de van toepassing zijnde
wetsartikelen hierbij hanteren.
De student kan aangeven op welke wijze de nationale wet- en regelgeving zich verhoudt tot
Europese wet- en regelgeving.
2
, Hoorcollege week 1; Inleiding staats- en bestuursrecht
Staatsrecht: houdt zich bezig met de organisatie van de overheid
> veelal dwingend recht
Wat zijn de kenmerken van een staat?
Waar bestaat de Trias Politica uit?
Wat zijn de uitgangspunten van een rechtsstaat?
Bestuursbevoegdheid (titel 10.1 Awb):
Attributie Er wordt een nieuwe bevoegdheid gecreëerd (een wet of lagere
regeling geeft een bestuursbevoegdheid aan een bestuursorgaan)
Delegatie Bestuursorgaan (delegans) draagt bevoegdheid over aan een ander
bestuursorgaan (delegataris), die deze bevoegdheid onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent!
Mandaat Opgedragen – bevoegdheid om namens een bestuursorgaan een
besluit te nemen
Grondrechten
- Klassiek (de vrijheidsrechten)
Vrijheid van meningsuiting
Vrijheid van godsdienst
Vrijheid van vergadering
- Sociaal (actieve opdracht aan de overheid)
Recht op onderwijs
Recht op arbeid
Recht op sociale zekerheid
Staatshoofd: Koning
Rol/taken van de Koning
Voornamelijk een ceremoniële functie
Deel van de regering (art. 42 Gw)
Wetten/besluiten regering onderteken (art. 47 Gw)
Troonrede op Prinsjesdag (art. 65 Gw)
Onschendbaarheid Koning
De Koning is onschendbaar, de ministers zijn verantwoordelijk
Politiek verantwoordelijk voor uitspraken en gedragingen van de Koning
Ook voor overige leden van Koninklijke huis
3
