Alle aantekeningen van Gezondheidseconomie

Hoorcollege 1 gezondheidseconomie 29-03-2021

Belangrijkste actoren
- Zorgaanbieders
- Patiënten/ zorgconsumenten
- Overheid
- Zorgverzekeraars

Gezondheidszorgmarkten
- Verzekerde/patiënt; polis inkopen aangeboden door verschillende verzekeraars
- Zorgverzekeraar/zorginkoper
- Gezondheidszorg/aanbieder;
 Zorgverzekeringsmarkt
 Zorginkoopmarkt
 Zorgverlener markt

Economie
- Analyseert het gedrag van actoren zoals huishoudens, bedrijven en lokale overheden.
- Analyseert hoe het gedrag van deze actoren de werking van de markten beïnvloedt.
- Analyseert gedrag en interacties in een wereld waar de middelen schaars zijn en
waar de behoeftes onbeperkt zijn ten opzichte van de middelen.
- Gezondheidseconomie; economie op de gezondheidsmarkt

Solidariteit
- Bereidheid om te betalen voor een ander, waar je mogelijk zelf geen gebruik van gaat
maken.

Uitgaven aan gezondheidszorg nemen toe en vormen 12% van het BBP
Belangrijke verschillen van gezondheidszorgmarkt
1. Informatie is beperkt en ongelijk verdeeld
 De patiënt wil weten wat er aan de hand is
 Zorgaanbieders hebben informatievoorsprong
2. Prijzenmechanisme grotendeels uitgeschakeld door:
- Privé zorgverzekering en sociale verzekering
- Overheidsingrepen
- Geen keuzemogelijkheid
3. Aanbieders met verschillende rollen en belangen
- Belangenbehartiger van de patiënt
- Ook eigen economische belangen
- Door informatieasymmetrie is deze relatie precair
4. Aanbod geïnduceerde vraag; in hoeverre wordt vraag beïnvloed door het aanbod.
5. Heterogene producten
6. Moral hazard; bedrag wordt beïnvloed door het ontbreken van een prijs
7. Kosten gaan voor de baten uit
8. Externe effecten (vaccinaties)
9. Solidariteit
10. Ethische vraagstukken

,Hoorcollege 2 Gezondheidseconomie 30-03-2021

Zorgverzekeringsmarkt; markt tussen zorgverzekeraar en de verzekerde
Zorginkoopmarkt; markt tussen gezondheidszorgaanbieder en zorgverzekeraar
Zorgverlenermarkt; markt tussen gezondheidszorgaanbieder en de verzekerde.

Gezondheidseconomie wijkt af van normale marktsituatie; afhankelijk van aantal facetten.
- Bijvoorbeeld: onzekerheid en asymmetrie

Vraag en aanbodtheorie
Marktvormen
- Perfecte competitie; efficiënt en wenselijk -> veel aanbieders en vragers: product is
vaak homogeen
- Monopolie; 1 aanbieder -> patent: alleenrecht om middel voor bepaalde tijd te
produceren.
- Monopsonie; 1 vrager -> bijv. overheid die dure geneesmiddelen inkoopt.

Zorgmarkt
- Vanaf 2006; nieuw zorgstelsel -> marktwerking: concurrentie is mogelijk op alle 3 de
markten.
- Niet volledig concurrerende markt, maar gereguleerde concurrentie -> toezicht door
de overheid.
 Waarborging toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg
(gereguleerde concurrentie).
 Doel: beter presterende zorgmarkt door versterking prikkels voor doelmatigheid
zorgverzekeraars en zorgaanbieders en meer klantgerichtheid.
- Iedereen moet geaccepteerd worden door zorgverzekering

Perfecte competitie
- Veel vragers en aanbieders van een product -> de prijs wordt bepaald door vraag en
aanbod.
- Homogene goederen; identieke producten.
- Volledige informatie over prijs en kwaliteit van een product.
- Weinig toetreding barrières.

Vraagcurve
Gevraagde hoeveelheid van een goed is afhankelijk van
- Voorkeuren van consumenten
- Het inkomen van consumenten
- De prijs van het goed en van andere relevante goederen.

Definitie vraag van een goed
- Relatie tussen maximale gevraagde hoeveelheid en de prijs, waarbij andere relevante
factoren constant verondersteld zijn.
- Gevraagde hoeveelheid is niet hetzelfde als gekochte hoeveelheid.
- Prijs gaat omlaag -> gevraagde hoeveelheid neemt toe (law of demand) -> behalve
voor giffen en Veblen/prestige goederen; dan minder status.

, Marktvraag; optelsom van individuele vraagcurves

Vraag naar zorg
Afhankelijk van
- Onderscheid tussen het economisch concept vraag en behoefte/gebruik

Vraag naar zorg ongevoelig voor verandering in de prijs
- Leidt tot onelastische vraag
- Verticale vraagcurve: prijs daalt/stijgt -> niet gevoelig voor verandering van de vraag.
- De vraag naar zorg is gevoelig voor de prijs; ook vormen voor zorg die prijselastisch
zijn -> plastische chirurgie.

Prijselasticiteit
- Mate waarin de gevraagde hoeveelheid reageert op de prijs
- Betreft dus de proportionele verandering in de gevraagde hoeveelheid als gevolg van
een bepaalde proportionele verandering van de prijs.

Elasticiteit goed
- Prijselastisch goed; als de prijst stijgt met 1% dan daalt de gevraagde hoeveelheid
met meer dan 1%
- Prijsinelastisch goed; als de prijs met 1% dan daalt de gevraagde hoeveelheid met
minder dan 1%.
- Hoogte van prijselasticiteit is afhankelijk van de hellingshoek en van de positie op de
vraagcurve.

Kruiselingse prijselasticiteiten
- Gevoeligheid van de vraag voor veranderingen in prijzen van andere goederen; de
mate waarin de vraag beïnvloed wordt door de prijs van andere goederen.
- Goederen zijn substituten; goed is inwisselbaar voor elkaar (prijs van a gaat omhoog,
vraag naar b gaat omhoog).
- Goederen zijn complementair; gebruik je naast elkaar (Prijs van a gaat omhoog, vraag
naar b gaat omlaag).
 Als huisartsenzorg duurder wordt en mensen wachten langer met klachten, de
vraag naar ziekenhuiszorg gaat toenemen en de kosten zullen ook toenemen.

Inkomenselasticiteit
- Gevoeligheid van de vraag voor inkomensveranderingen
- Vraag is ook afhankelijk van je inkomen
- Relatieve verandering in de vraag naar een goed als gevolg van een kleine relatieve
verandering in het inkomen
- Normaal goed; als het inkomen stijgt, stijgt de vraag naar het goed
- Noodzakelijk goed; als het inkomen stijgt met 1%, stijgt de vraag naar het goed met
minder dan 1%.
- Luxe goed; als het inkomen stijgt met 1%, stijgt de vraag naar het goed met meer dan
1%.
- Inferieur goed; als het inkomen stijgt, er wordt minder van het goed gevraagd
(goedkope producten).