Strafrechtspleging HC 7
We gaan het vandaag hebben over een soort criminaliteit, namelijk cybercrime.
Dit is een plaatje van de grootse cybergevallen van de grootste bankroof, waarbij een grote
groep van cybercriminelen in banken geïnfiltreerd zijn. Ze wisten binnen te drinken in de
banksystemen en voor 2 jaar lang daardoor allemaal geld over te maken vanuit de bank naar
hun eigen rekeningen. Het is vooral bijzonder omdat ze wisten binnen te dringen in de
banksystemen zodat ze controle hadden over de overschrijvingen en dat dat 2 jaar lang niet
ontdekt was. Dit is een tamelijk uitzonderlijke situatie, komt niet zo heel vaak voor.
Tegelijkertijd gebeurde ook dit soort dingen. Ook cybercriminelen maken weleens fouten. In
dit geval had je eenzelfde type bende die diep in centrale banken van Bangladesch waren
binnengedrongen en vandaaruit ook allerlei overboekingen hadden gedaan. Alleen bij hun 5e
overboeking hadden ze het overgemaakt naar een fund. Een paar oplettende
bankmedewerkers dachten dat het gek was om een officiële overboeking te hebben naar zo
een fund. Ze hebben onderzoek gedaan en zagen dat het een fraudegeval bleek te zijn. ook
hier zie dus dat het gaat om grof geld en om tamelijk slimme manieren om binnen te dringen
in systemen die echt heel goed beveiligd zijn.
, Inhoud college
Ik zal in dit college proberen aandacht te besteden aan de onderwerpen:
Wat is cybercrime? Ik zal een aantal definities van cybercrime behandelen.
Wat weten we (niet) over cybercrime?
Intermezzo: Dark Market
‘Opportunity structure’ van het Internet
Daders
Slachtoffers
Historische ontwikkeling van cybercrime: drie generaties
o Vierde generatie?
Intermezzo: Sweetie en de grenzen van cyber-opsporing
Bestrijding van cybercrime: drie strategieën. De bedoeling hiervan is om vooral
duidelijk te maken dat het recht belangrijk is maar zeker niet de enige instrument is
om iets tegen cybercrime te doen.
Wat is cybercrime? En waarom besteden we daar aandacht aan apart in een college
strafrechtspleging?
Het is een apart soort criminaliteit en het is een steeds belangrijk wordende type
criminaliteit. Je ziet een ontwikkeling in de manier waarop we daarover praten. In de
Nederlandse wetgeving wordt vooral de term computercriminaliteit gebruikt sinds 1939.
Sindsdien praten we iets meer over ICT-criminaliteit, de criminaliteit die gerelateerd is aan
informatie en communicatietechnologie als brede koepel van computers, internet en
telefoons (hi-tech crime). Maar tegenwoordig (sinds een jaar of 10) praten we vooral over
Cybercrime, dat heeft deels te maken met het Cybercrimeverdrag. Maar het heeft ook te
maken met een ontwikkeling van losstaande computers naar computernetwerken.
Dat betekent dat het belangrijk is om even stil te staan bij het begrip cybercrime. Wat
betekent dat begrip? Waar komt het vandaan? Van cyberspace. Al die computerkabels en
draadloze netwerken vormen cyberspace. Dus het is zowel een combinatie van alle date die
er zijn (hardware/software) en het idee dat mensen daar gebruik van maken en ruimte
creëren die een beetje losstaat van de fysieke werkelijkheid. Het is wel reëel, cybercrime
gaat om grof geld, maar het is tegelijkertijd iets wat buiten de gebaande territoriale paden
gaat, dat maakt het ook een apart soort criminaliteit met extra uitdagingen voor het recht.
EU-definitie cybercrime
Er is geen algemene definitie van cybercrime, maar de meest hanteerde is die van de EU:
criminal acts committed using electronic communications networks and information systems
or against such networks and systems’.
Het EU-definitie legt de nadruk op netwerken maar ook informatiesystemen (computers) en
ze hebben een tweedeling:
• Het gaat om misdrijven tegen internet en computers; of
• Misdrijven die gebruikmaken van internet en computers.
In de Nederlandse context wordt vaak onderscheid gemaakt tussen
• Cybercrime in enge zin: ‘Elk strafwaardig feit, voor de uitvoering waarvan
computernetwerken van overwegende betekenis zijn.’ Dus niet iets waarbij het
We gaan het vandaag hebben over een soort criminaliteit, namelijk cybercrime.
Dit is een plaatje van de grootse cybergevallen van de grootste bankroof, waarbij een grote
groep van cybercriminelen in banken geïnfiltreerd zijn. Ze wisten binnen te drinken in de
banksystemen en voor 2 jaar lang daardoor allemaal geld over te maken vanuit de bank naar
hun eigen rekeningen. Het is vooral bijzonder omdat ze wisten binnen te dringen in de
banksystemen zodat ze controle hadden over de overschrijvingen en dat dat 2 jaar lang niet
ontdekt was. Dit is een tamelijk uitzonderlijke situatie, komt niet zo heel vaak voor.
Tegelijkertijd gebeurde ook dit soort dingen. Ook cybercriminelen maken weleens fouten. In
dit geval had je eenzelfde type bende die diep in centrale banken van Bangladesch waren
binnengedrongen en vandaaruit ook allerlei overboekingen hadden gedaan. Alleen bij hun 5e
overboeking hadden ze het overgemaakt naar een fund. Een paar oplettende
bankmedewerkers dachten dat het gek was om een officiële overboeking te hebben naar zo
een fund. Ze hebben onderzoek gedaan en zagen dat het een fraudegeval bleek te zijn. ook
hier zie dus dat het gaat om grof geld en om tamelijk slimme manieren om binnen te dringen
in systemen die echt heel goed beveiligd zijn.
, Inhoud college
Ik zal in dit college proberen aandacht te besteden aan de onderwerpen:
Wat is cybercrime? Ik zal een aantal definities van cybercrime behandelen.
Wat weten we (niet) over cybercrime?
Intermezzo: Dark Market
‘Opportunity structure’ van het Internet
Daders
Slachtoffers
Historische ontwikkeling van cybercrime: drie generaties
o Vierde generatie?
Intermezzo: Sweetie en de grenzen van cyber-opsporing
Bestrijding van cybercrime: drie strategieën. De bedoeling hiervan is om vooral
duidelijk te maken dat het recht belangrijk is maar zeker niet de enige instrument is
om iets tegen cybercrime te doen.
Wat is cybercrime? En waarom besteden we daar aandacht aan apart in een college
strafrechtspleging?
Het is een apart soort criminaliteit en het is een steeds belangrijk wordende type
criminaliteit. Je ziet een ontwikkeling in de manier waarop we daarover praten. In de
Nederlandse wetgeving wordt vooral de term computercriminaliteit gebruikt sinds 1939.
Sindsdien praten we iets meer over ICT-criminaliteit, de criminaliteit die gerelateerd is aan
informatie en communicatietechnologie als brede koepel van computers, internet en
telefoons (hi-tech crime). Maar tegenwoordig (sinds een jaar of 10) praten we vooral over
Cybercrime, dat heeft deels te maken met het Cybercrimeverdrag. Maar het heeft ook te
maken met een ontwikkeling van losstaande computers naar computernetwerken.
Dat betekent dat het belangrijk is om even stil te staan bij het begrip cybercrime. Wat
betekent dat begrip? Waar komt het vandaan? Van cyberspace. Al die computerkabels en
draadloze netwerken vormen cyberspace. Dus het is zowel een combinatie van alle date die
er zijn (hardware/software) en het idee dat mensen daar gebruik van maken en ruimte
creëren die een beetje losstaat van de fysieke werkelijkheid. Het is wel reëel, cybercrime
gaat om grof geld, maar het is tegelijkertijd iets wat buiten de gebaande territoriale paden
gaat, dat maakt het ook een apart soort criminaliteit met extra uitdagingen voor het recht.
EU-definitie cybercrime
Er is geen algemene definitie van cybercrime, maar de meest hanteerde is die van de EU:
criminal acts committed using electronic communications networks and information systems
or against such networks and systems’.
Het EU-definitie legt de nadruk op netwerken maar ook informatiesystemen (computers) en
ze hebben een tweedeling:
• Het gaat om misdrijven tegen internet en computers; of
• Misdrijven die gebruikmaken van internet en computers.
In de Nederlandse context wordt vaak onderscheid gemaakt tussen
• Cybercrime in enge zin: ‘Elk strafwaardig feit, voor de uitvoering waarvan
computernetwerken van overwegende betekenis zijn.’ Dus niet iets waarbij het
