Macro-economie Samenvatting

1



Macro economie
Hoofdstuk 1: A tour of the world
1.1. De pandemie van 2020
 De ergste wereldwijde sanitaire crisis sinds de zogenaamde Spaanse griep in 1918
 De ergste wereldwijde economische crisis sinds de Grote Depressie
 Onevenwichtigheden
 Een heel ander soort economische crisis in vergelijking met de andere recessies
 Deze crisis is in eerste instantie een
gezondheidsprobleem
 Geen economische oorzaak

 Figuur 1.1: Duur (in maanden) van Amerikaanse
recessies sinds 1900
 Spaanse griep: 7 maanden
o 2e kortste recessie
o Mensen waren toen niet verplicht
thuis te blijven, fabrieken sloten niet
o Minder Human Capital verloren

 Figuur 1.2: dagelijkse toegang tot het tourniquet
van de NYC metro in 2020
 Zeer laag gebruik van de metro in de
eerste maanden van de pandemie
 Limiet op mobiliteit

 Figuur 1.3: impact van COVID-19 op de USA
werkloosheidsgraad
 In USA geen technische
werkloosheidsgraad: verliezen gewoon hun
job
 Mensen, werkkrachten belangrijke
productiefactor!
 Aanbodschok

 Figuur 1.4: consumptie & lockdown tijdens
COVID-19 in Spanje
 Eerste kwartaal 2020: stijging in de
consumptie: hamsteren
 Maar mensen vallen toch terug op een
lager inkomen  lagere koopkracht
 Vraagschok

, 2


 Figuur 1.5: IMF-ramingen van de kwartaalgroeicijfers van
het BBP in geavanceerde, opkomende en ontwikkelende
economieën
 Daling BBP
 Stippellijn: verwachtingen zonder pandemie, pre
pandemic forecasts

 Figuur 1.6: olieprijzen
 Tijdelijk lagere vraag, waardoor de prijzen ook
even lager waren




1.2. De crisis van 2008-2009
Voordat covid-19 de wereldbevolking trof en economieën in een zware recessie dreef als
gevolg van social distancing en lockdown, was de wereldeconomie nog maar net hersteld
van de Grote Financiële Crisis van 2008-09.

 Figuur 1.7: groei in output voor ontwikkelde landen,
opkomende en ontwikkelings-landen sinds 2000.
 Tot en met 2007 is er een doorgedreven
groei voor alle landen
 Vanaf 2007: einde van expansie door een
financiële crisis in de VS
 Torenhoge huisprijzen beginnen te dalen
 Tijdens de expansie werden echter te veel & te grote hypothecaire leningen
gegeven  klanten konden hun maandelijkse betalingen niet meer nakomen
 => hypothecaire waarde van een huis werd groter dan de marktwaarde
 !! De hypothecaire leningen werden door banken verpakt in andere effecten
(van slechtere kwaliteit!) en verkocht aan banken over de hele wereld
o Deze pakketten waren zo complex in elkaar gebundeld, dat de waarde
ervan bijna onmogelijk te controleren was
o De financiële crisis in de VS werd plots een wereldwijde
economische crisis
 Banken werden zeer terughoudend naar elkaar toe. Zij wouden elkaar geen
geld meer lenen, aangezien zij niet wisten wat de activa van de bank waard
was & dus bang waren niet terugbetaald te worden.
o Banken kwamen verder in de moeilijkheden => In 2008 ging Lehman
Brothers failliet

, 3


 Dit zorgde voor paniek over de hele wereld omdat zowat iedere
bank connecties had met Lehman Brothers

 1.8: aandelenprijzen in de VS, Euro gebied, opkomende economieën tussen 2007-
2010
 Op het einde van 2008 hebben de
aandelenprijzen de helft van hun
waarde verloren.
 Ondanks dat de crisis in de VS
begonnen is, zagen andere markten
hun aandelenprijzen ook dalen met
minstens dezelfde hoeveelheid
 Iedereen had schrik voor een nieuwe
grote depressie
o gevolg hiervan was dat
consumenten minder gingen consumeren en bedrijven minder gingen
investeren.
o Hierdoor daalde de vraag en de output
 Vanaf oktober 2008 tot en met 2009 was de US output growth negatief

 Hoe werd de VS crisis een wereldwijde crisis?
 Handel
o VS consumenten en bedrijven verminderen hun uitgaven  heeft een
invloed op import van buitenlandse goederen
o Buitenland ziet hun export dus dalen, en dus ook hun output
 Financieel
o VS banken beginnen te lenen van buitenlandse banken, waardoor ook
zij in de problemen geraken.
o Minder leningen worden uitgegeven  daling in uitgaven en in output
 Hoge schulden, ook bij de Europese overheden
 Hogere risico’s en dus hogere rentevoeten
 => overheden verminderen uitgaven (G) en verhogen
belastingen (T)

De financiële crisis (2008-2009) en de pandemie van 2020: vergelijking
van de twee laatste recessies
 Financiële schok 2008: relatief klein
 Hoge huisprijzen dalen
 Realisatie dat hypotheken moeilijk konden worden terugbetaald
 Maar toch een grote recessie als gevolg!
o Zie hoofdstuk 6: probleem met leverage: te weinig kapitaal in
verhouding om de verliezen te compenseren
o Waarde van de activa waren onmogelijk in te schatten
 Oplossing: beleid gevoerd op de banken , geen effect op consumenten en
bedrijven leggen
o Duurt lang om de balans van de banken terug op orde te krijgen
 COVID-19 schok

, 4


 Daling van de output
 Geen directe invloed op de balans van financiële instituties
 Oplossing: beleid gevoerd adhv gezondheidsinterventies &
inkomenssubsidies
 Financieel systeem is intact gebleven

1.3. De USA
 Grootte van de VS
 Meten via output
 output van $20.5 trillion in 2018: goed voor 24% van de wereld output
 Levensstandaard in de VS
 Meten via output per persoon
 Output per capita is $62,500, bijna de hoogste van de wereld
 Drie belangrijke basis variabelen
 Output growth
o verandering van de output (levensstandaard = output/person)
 Unemployment rate
o proportie van WN die niet werkzaam zijn, maar wel opzoek naar een
job
 Inflation rate
o mate waarin de goederenprijzen toenemen over een bepaalde
periode

Hebben beleidsmakers de middelen om met
een nieuwe recessie om te kunnen gaan?
 Centrale rol voor de FED (centrale bank USA)
 Controle over de beleidsinterestvoet
(Federal Funds Rate): verlagen deze
rente in tijden van een recessie
o Om de verminderde uitgaven &
andere effecten van de crisis
tegen te gaan
o Doel: investeerders aantrekken en zo de uitgaven terug doen
toenemen
o => vraag stimuleren, output toenemen, werkloosheid verminderen.
 Indien rente daalt tot onder 0%, % zou iedereen liever cash aanhouden dan
obligaties (want deze verdienen niets)
o = zero lower bound. De rente kan dus niet negatief worden

 Een daling van de rente maakt het goedkoper voor consumenten en investeerders
om een lening aan te gaan en te investeren. Echter, lage rentes zorgen voor twee
belangrijke risico’s.
 Indien de rente reeds laag is kan de centrale bank dit instrument niet meer
gebruiken bij verdere negatieve schokken
 Lage rentes kunnen ervoor zorgen dat investeerders meer risico’s nemen