Samenvatting Hoorcolleges
Inhoud:
13 Hoorcolleges
7 Q&A Colleges
Radboud Universiteit Nijmegen
Yoël Guijt
, Week 1
Hoorcollege 1 — Wetenschap, theorie & methoden
Wetenschap:- Zoeken naar hoe dingen werken of in elkaar zitten.
- Is nodig om nieuwe kennis te vergaren
- Werkelijkheid leren kennen, door feiten en waarnemingen te onderzoeken
- Kennis die je verwerft, gelden voor meerdere gevallen. Algemeen geldig.
Begrippen van wetenschap:
Algemeen geldig, zoektocht, systematisch, nieuw, hoe
Wetenschap is:
1. Conceptueel: gaat opzoek naar een patroon, neemt afstand van dingen.
(Niet instrumenteel: voor 1 geval een oplossing zoeken.)
2. Re ectief en kritisch: Wat heb je gedaan? Beter? Anders? Onderbouwen van keuzes.
3. Transparant: voor iedereen zichtbaar wat je doet en hebt gedaan. Controle mogelijk.
4 Kenmerken van wetenschap:
Nieuwsgierigheid & Toeval & Systematisch & Maatschappelijk verschijnsel
Criteria van Wetenschap:
1 Openbaarheid
2 Controleerbaarheid
3 Herhaalbaarheid (repliceren)
Wetenschappelijke methode:
Observeren & Meten > Theorie & Hypothese > Predicties > Toetsen hypothesen
Methodologie:
Theorie achter de methode; hoe kan je verantwoorden wat je uitvoert/gebruikt? Waarom
is dit de beste manier, verantwoorden.
Theorie achter de theorie:
Deductie: vanuit een uitspraak of theorie een hypothese stellen.
Inductie: vanuit meerdere speci eke observaties een theorie opstellen.
Abductie: vanuit patronen theorieën/hypothesen bedenken om die patronen te verklaren.
Theorie: logisch en consistent geheel van uitspraken om verschijnsel te verklaren.
Mechanisme: hoe het een, het ander in beweging zet. Verklaring, dus het ‘hoe’.
Criteria Theorie:
1 Logisch consistent: logisch geheel, met elkaar te maken.
2 Coherent: samenhangen. Gaat over hetzelfde.
3 Empirisch correspondent: te toetsen in de empirie.
4 Spaarzaam: met zo min mogelijk middelen, veel verklaren.
Hypothese: een verwachting/voorspelling op basis van de theorie. Nog onderzoeken.
Veri catie: opzoek naar een situatie die de theorie bevestigt. Geldt wel.
fifl fi
, Falsi catie: opzoek naar een situatie die de theorie ontkracht (zwarte zwaan). Geldt niet.
Inductieprobleem: inductie toetsen onmogelijk, kan nooit alle gevallen toetsen via
veri catie, dus je uitspraak is nooit 100%.
Cohesie: Sterke samenhang tussen twee of meer dingen.
Context of Discovery: Hoe komen we aan onze kennis?
- Justi cation: het rechtvaardigen van onze kennis achteraf. Juiste manier van toetsen?
Is het objectief? Of juist intersubjectieve discipline afhankelijk? Dit betekent dat
er meerdere mensen onderzoek naar doen en het daarmee eens zijn.
Logisch positivisme: Wittgenberg
Kennis die te toetsen is!
Empirie is de basis
Inductie > Veri catie!
Theorie en feit staat los, moet bevestigt worden
Kritisch rationalisme: Popper
Theorie als uitgangspunt!
Theorie is de basis
Deductie > Falsi catie
Theorie en feit is minder los, vullen elkaar aan
Hoorcollege 2 — Sociaal- VS Natuurwetenschappen
Kenmerken Sociale Wetenschappen:
1 Bouwt voort op alledaagse kennisverwerving
2 Onderscheidt zich op systematiek en waarborging
Systematiek: uitgekristalliseerde methoden en technieken
Waarborging: openbaar, controleerbaar, herhaalbaar
3 Interacties tussen theorie en bewijs
Kenmerken Natuurwetenschappen:
1 Regelmatigheden en vaste wetmatigheden verklaren verschijnselen
2 Door zintuigen waargenomen werkelijkheid (ongewenste werkelijkheid)
3 Observatie en experiment staan centraal
4 Interacties tussen theorie en bewijs
Natuurwetenschappen: door hun wetmatigheden kunnen we (terug) in de tijd kijken
Denk aan de hemellichamen en lichtsnelheid, Newton, etc.
Onderscheidt Sociale wetenschappen en Natuurwetenschappen:
> Sociale wetenschappen kan niet terug en vooruit in de tijd kijken! Door
1 Ontbreken van universele en deterministische wetmatigheden.
fi fi fi fifi