Moraal:
® Vaak intuïtief ~ vertrouwen morele intuïtie & geweten
® Van kinds af opgebouwd
® Referentiekader
® Waarden & normen
® Achterliggende beweegredenen
Ethiek
® Kritisch benaderen morele standpunten & keuzes
® Theoretische studie vd moraal
o Onderzoekt W&N-stelsels
o Brengt deze onder woorden
o Gaat na welke argumenten bepaalde keuzes legitimeren
Moderne ethiek: H1: MORAAL EN ETHIEK
® Theoretische ethiek
o Meta-ethiek
o Normatieve ethiek Vertrekken uit normatieve ethiek
® Toegepaste ethiek
® Empirische ethiek = toetssteen ~ bepaalt of theorie ethisch is
Als je beslissing neemt ga je ervan uit dat anderen in mijn plaats zelfde
zouden doen
Eigen rol in standpunt moet verwisselbaar zijn met rol vd anderen
Handelen uit eigenbelang & egoïsme overstijgt
SCHEMA’S DEONTOLOGIE | CATO LEUS
,3 grote ethische stromingen:
1) Het consequentialisme Handeling is goed als ze vertrekt vanuit een juiste INTENTIE,
2) De deontologie waarbij een intentie juist is als ze gebaseerd is op een principe of
3) De theologische/ deugdenethiek een beginsel H2: DE
= rechtvaardigheidstheorie RECHTVAARDIGHEIDSTHEORIEËN
® Immanuel Kant
® Ethiek baseren op universele principes waaraan we ons
allemaal houden
Handeling is goed als die de best mogelijke ® Goede wil
GEVOLGEN oplevert, of de minst schadelijke ® Categorische imperatief ~ plicht die je aan jezelf oplegt en
waaraan je uit eigen beweging en ongedwongen aan houdt
Legt de evaluatie bij de handelende persoon
® Jeremy Bentham
® Handelingen die meer goed dan kwaad Waarden, Normen, Principes
® Aristoteles
veroorzaken ® Nietzsche
® Voldoet n- aan verwisselbaarheidsgedachte: Basis deontologie:
streven naar goede gevolgen voor onszelf ~ ® Juist omgaan met vertrouwelijke info (letter vd wet)
à Individuen die door zelfbeheersing andere deugden boven
n- binnen consequentialisme ® Ethische aspecten (h)erkennen (geest vd wet)
zichzelf en boven middelmatigheid van de mensheid
® Gevolgen die in het belang van iedereen zijn ® Normatieve professionalisering
® Each one counts as one & no more than one ® Focus op telos
Sociaal-agogische professionals als technische & normatieve
® Gesitueerdheid mens en concreetheid
Hiërarchische ordening soorten belangen: professionals:
- De dingen goed doen en de goede dingen doen ® Elk individu in unieke situatie met eigen belangen,
1. Algemeen belang drijfveren, …
2. Welbegrepen belang - Vanuit de complexiteit van het werkveld en het normatieve
karakter ® Best mogelijke
3. Egoïstisch belang
- Standpunt ethisch beargumenteren ® Gulden middenweg
Ethiek vd opportuniteit ~ doelt heiligt de - Geen oplossingen
- Beroepsethisch model Griekse kardinale deugden:
middelen
- Deontologisch perspectief ® Moed
® Voorzichtigheid
® Gematigdheid
® Rechtvaardigheid
George Edward Moore: het goede is
Consequentialisme Deontologie
ondefinieerbaar
- Empiristen - Rationalisten Goed handelen bij handelende persoon die morele grondhouding
RM Hare: iets als goed omschrijven
- Worden = het goede krijgt - Zijn = juist handelen volgens heeft
brengt niks bij
vorm in relatie tot elkaar, goed universaliseerbare principes ð Wie doet wat hij kan doet het goed
w- door ons bepaald - Rechter: hanteert regel
® Simon Blackburn
- Ingenieur: welzijn volk - Handelingen die vertrekken
- Belofte kan gebroken w- als vanuit verkeerde intenties ® John Rawls
die meer voordeel oplevert zijn verboden
- Algemene + balans tss - Recht doet aan menselijke Nu: streven naar hedendaags
voordeel & schade morele intuïtie moraliseren = via dialoog & oefening
- Bevordering welzijn - Blijft goede handeling ookal
- Kan voor uitsluiting zorgen bij zijn de gevolgen dat n- David Hume ~ recht als sociaal
minderheidsgroepen - Het juiste bouwwerk
SCHEMA’S DEONTOLOGIE | CATO LEUS
- Het goede
, 2 aspecten rond privacy:
- Recht om dingen voor jezelf te houden
- Recht om n- gestoord te worden om dingen te
doen zonder dat een ander daar commentaar op
geeft
H3: THE RIGHT TO BE LET ALONE
Privacybescherming op scharnierpunt:
- Omslag nr toezichtskapitalisme
- Nieuwe data-economie
Afscheiding publieke & private sfeer:
- Opkomst vd pers
- Negatieve invulling ~ geen last meer hebben van
anderen - UVRM - EVRM
= erkenning als mensenrecht
Stroomversnelling ð !! deontologische principes
- Nieuwe technologieën ð Subjectieve rechten Privacy:
- Wetgeving ð Objectieve rechten - Herkennen als fundamenteel mensenrecht &
grondrecht
2 categorieën: - Privacy is ook persoonlijk recht
1) Fundamentele mensenrechten
The right to be let alone -> duidelijk signaal 2) Sociaaleconomische, culturele & collectieve rechten ® Relativering van privacy als principe
® Relativering van (de waarde v) persoonsgegevens
Recht op privacy = fundamentele vrijheid en een negatieve Recht heeft 2 betekenissen: = defaitisme
invulling - Recht als iets waar mensen recht op hebben
- Recht als wetgeving Beroepsgeheim = absolute interpretatie
Verticaal: tss overheid – organisaties – burgers ® Privacy als mensenrecht
Horizontaal: tss burgers onderling Mensenrechten geconcretiseerd in verdragen ® Tegenstanders
- IVBPR - IVESCR
® Zwakke uitgangspositie in maatschappelijke
Negatieve vrijheid Positieve vrijheid discussies
® Vrij zijn van ® Vrij zijn om Amitai Etzioni -> positie privacy = heilig recht
® Wijst op afwezigheid ® Wijst op aanwezigheid
Privacy = persoonlijk recht
® Eigen keuzes maken ® Mogelijkheid vrijheid
te genieten
John Stuart Mill ~ schadebeginsel
à Verboden discriminerende uitspraken te doen die aanzetten
tot haat, geweld of segregatie tegen anderen
Opgeven v vrijheden en rechten moet:
- Noodzakelijk zijn
- Bij wet geregeld zijn
- Steeds grondig afgewogen w-
o Finaliteit, proportionaliteit, subsidiariteit
SCHEMA’S DEONTOLOGIE | CATO LEUS
® Vaak intuïtief ~ vertrouwen morele intuïtie & geweten
® Van kinds af opgebouwd
® Referentiekader
® Waarden & normen
® Achterliggende beweegredenen
Ethiek
® Kritisch benaderen morele standpunten & keuzes
® Theoretische studie vd moraal
o Onderzoekt W&N-stelsels
o Brengt deze onder woorden
o Gaat na welke argumenten bepaalde keuzes legitimeren
Moderne ethiek: H1: MORAAL EN ETHIEK
® Theoretische ethiek
o Meta-ethiek
o Normatieve ethiek Vertrekken uit normatieve ethiek
® Toegepaste ethiek
® Empirische ethiek = toetssteen ~ bepaalt of theorie ethisch is
Als je beslissing neemt ga je ervan uit dat anderen in mijn plaats zelfde
zouden doen
Eigen rol in standpunt moet verwisselbaar zijn met rol vd anderen
Handelen uit eigenbelang & egoïsme overstijgt
SCHEMA’S DEONTOLOGIE | CATO LEUS
,3 grote ethische stromingen:
1) Het consequentialisme Handeling is goed als ze vertrekt vanuit een juiste INTENTIE,
2) De deontologie waarbij een intentie juist is als ze gebaseerd is op een principe of
3) De theologische/ deugdenethiek een beginsel H2: DE
= rechtvaardigheidstheorie RECHTVAARDIGHEIDSTHEORIEËN
® Immanuel Kant
® Ethiek baseren op universele principes waaraan we ons
allemaal houden
Handeling is goed als die de best mogelijke ® Goede wil
GEVOLGEN oplevert, of de minst schadelijke ® Categorische imperatief ~ plicht die je aan jezelf oplegt en
waaraan je uit eigen beweging en ongedwongen aan houdt
Legt de evaluatie bij de handelende persoon
® Jeremy Bentham
® Handelingen die meer goed dan kwaad Waarden, Normen, Principes
® Aristoteles
veroorzaken ® Nietzsche
® Voldoet n- aan verwisselbaarheidsgedachte: Basis deontologie:
streven naar goede gevolgen voor onszelf ~ ® Juist omgaan met vertrouwelijke info (letter vd wet)
à Individuen die door zelfbeheersing andere deugden boven
n- binnen consequentialisme ® Ethische aspecten (h)erkennen (geest vd wet)
zichzelf en boven middelmatigheid van de mensheid
® Gevolgen die in het belang van iedereen zijn ® Normatieve professionalisering
® Each one counts as one & no more than one ® Focus op telos
Sociaal-agogische professionals als technische & normatieve
® Gesitueerdheid mens en concreetheid
Hiërarchische ordening soorten belangen: professionals:
- De dingen goed doen en de goede dingen doen ® Elk individu in unieke situatie met eigen belangen,
1. Algemeen belang drijfveren, …
2. Welbegrepen belang - Vanuit de complexiteit van het werkveld en het normatieve
karakter ® Best mogelijke
3. Egoïstisch belang
- Standpunt ethisch beargumenteren ® Gulden middenweg
Ethiek vd opportuniteit ~ doelt heiligt de - Geen oplossingen
- Beroepsethisch model Griekse kardinale deugden:
middelen
- Deontologisch perspectief ® Moed
® Voorzichtigheid
® Gematigdheid
® Rechtvaardigheid
George Edward Moore: het goede is
Consequentialisme Deontologie
ondefinieerbaar
- Empiristen - Rationalisten Goed handelen bij handelende persoon die morele grondhouding
RM Hare: iets als goed omschrijven
- Worden = het goede krijgt - Zijn = juist handelen volgens heeft
brengt niks bij
vorm in relatie tot elkaar, goed universaliseerbare principes ð Wie doet wat hij kan doet het goed
w- door ons bepaald - Rechter: hanteert regel
® Simon Blackburn
- Ingenieur: welzijn volk - Handelingen die vertrekken
- Belofte kan gebroken w- als vanuit verkeerde intenties ® John Rawls
die meer voordeel oplevert zijn verboden
- Algemene + balans tss - Recht doet aan menselijke Nu: streven naar hedendaags
voordeel & schade morele intuïtie moraliseren = via dialoog & oefening
- Bevordering welzijn - Blijft goede handeling ookal
- Kan voor uitsluiting zorgen bij zijn de gevolgen dat n- David Hume ~ recht als sociaal
minderheidsgroepen - Het juiste bouwwerk
SCHEMA’S DEONTOLOGIE | CATO LEUS
- Het goede
, 2 aspecten rond privacy:
- Recht om dingen voor jezelf te houden
- Recht om n- gestoord te worden om dingen te
doen zonder dat een ander daar commentaar op
geeft
H3: THE RIGHT TO BE LET ALONE
Privacybescherming op scharnierpunt:
- Omslag nr toezichtskapitalisme
- Nieuwe data-economie
Afscheiding publieke & private sfeer:
- Opkomst vd pers
- Negatieve invulling ~ geen last meer hebben van
anderen - UVRM - EVRM
= erkenning als mensenrecht
Stroomversnelling ð !! deontologische principes
- Nieuwe technologieën ð Subjectieve rechten Privacy:
- Wetgeving ð Objectieve rechten - Herkennen als fundamenteel mensenrecht &
grondrecht
2 categorieën: - Privacy is ook persoonlijk recht
1) Fundamentele mensenrechten
The right to be let alone -> duidelijk signaal 2) Sociaaleconomische, culturele & collectieve rechten ® Relativering van privacy als principe
® Relativering van (de waarde v) persoonsgegevens
Recht op privacy = fundamentele vrijheid en een negatieve Recht heeft 2 betekenissen: = defaitisme
invulling - Recht als iets waar mensen recht op hebben
- Recht als wetgeving Beroepsgeheim = absolute interpretatie
Verticaal: tss overheid – organisaties – burgers ® Privacy als mensenrecht
Horizontaal: tss burgers onderling Mensenrechten geconcretiseerd in verdragen ® Tegenstanders
- IVBPR - IVESCR
® Zwakke uitgangspositie in maatschappelijke
Negatieve vrijheid Positieve vrijheid discussies
® Vrij zijn van ® Vrij zijn om Amitai Etzioni -> positie privacy = heilig recht
® Wijst op afwezigheid ® Wijst op aanwezigheid
Privacy = persoonlijk recht
® Eigen keuzes maken ® Mogelijkheid vrijheid
te genieten
John Stuart Mill ~ schadebeginsel
à Verboden discriminerende uitspraken te doen die aanzetten
tot haat, geweld of segregatie tegen anderen
Opgeven v vrijheden en rechten moet:
- Noodzakelijk zijn
- Bij wet geregeld zijn
- Steeds grondig afgewogen w-
o Finaliteit, proportionaliteit, subsidiariteit
SCHEMA’S DEONTOLOGIE | CATO LEUS
