Remco van der Schoot
Vitale infrastructuur
,SAMENVATTINGSINHOUD
- Literatuur: Uitgave van Min. BZK ‘Vitale Sectoren’ https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/vitale-
sectoren-bzk.pdf
- Kennispublicatie Infopunt Veiligheid - Vitale partners in veiligheid
https://www.ifv.nl/kennisplein/Paginas/kennispublicatie-vitale-partners-in-veiligheid.aspx
- Factsheet Strategie Nationale Veiligheid https://www
.thehaguesecuritydelta.com/media/com_hsd/report/26/document/StrategieNationale-Veiligheid.pdf
- Factsheet Weerbare vitale infrastructuur
https://www.nctv.nl/documenten/publicaties/2018/02/01/factsheet-weerbare-vitaleinfrastructuur
- Voortgangsbrief Nationale Veiligheid 2015 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30821-23.pdf
- Lezen: EU-richtlijn 2008/114/EG https://op.europa.eu/nl/publication-detail/-/publication/ba51b03f-
66f4-4807-bf7dc66244414b10/
- Factsheet Herijking vitale infrastructuur (zie https://canvas.hu.nl/courses/6600)
- Factsheet Methodiek Nationale RisicoBeoordeling
https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/methodiek-nationale-risicobeoordeling.pdf
- Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 (RIVM, 2016) https://www.rivm.nl/documenten/nationaal-
veiligheidsprofiel-2016
- Dorssen, M. van & Dalfsen, F van. (2014)“Alles mag omvallen behalve dát”. Werken aan continuïteit.
Berenschot. https://www.berenschot.nl/expertise/sectoren/veiligheid/mag-omvallen-behalve/
- Continuïteitsmanagement
- Uitgave Min. J&V "Nationale Veiligheid Strategie 2019", met ondergenoemde selectie:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/06/07/tk-aanbieding-nationale-veiligheid-
strategie-2019
o Samenvatting: blz. 5-7▪Inleiding:
o blz. 9▪De cyclus van de nationale Veiligheid: blz. 11-12
o ▪Nationale Veiligheid als begrip: blz. 15-17
o ▪Trends en ontwikkelingen...: alleen tekst onder het kopje ‘Informatietechnologische
ontwikkelingen’ op blz.20/21
o ▪Dominante risico’s: alleen tekst onder de kopjes ‘verstoring van de vitale infrastructuur’ +
‘cyberdreigingen’+ ‘natuurrampen’ + ‘CBRN-dreigingen’+ ‘Infectieziekten’ (blz. 26/27/28)
o ▪Weging van dreigingen en risico’s...: paragrafen 3 en 7▪
o Bijlage 1
o Bijlage 2
- Geïntegreerde Risicoanalyse Nationale Veiligheid (door: Analisten Netwerk Veiligheid, RIVM, 2019),
met ondergenoemde selectie https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/06/07/tk-
aanbieding-nationale-veiligheid-strategie-2019
o Hoofdstuk 1 (Introductie)▪
o Hoofdstuk 2 (Beschouwde thema’s en risicocategorieën)▪
o Hoofdstuk 6 (Conclusie)▪
o Tabel 3 (op blz. 21)▪
o Tabel 4 (op blz. 22)▪
o Tabel 6 (op blz. 33)
- Veiligheidsberaad (2020). Strategische agenda. https://www.veiligheidsberaad.nl/
- Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 (Hoofdstuk 7) https://www.rivm.nl/documenten/nationaal-
veiligheidsprofiel-2016
- WRR-rapport "Voorbereiden op digitale ontwrichting"
https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2019/09/09/voorbereiden-op-digitale-ontwrichting Van deze
uitgave de volgende selectie:▪
o Samenvatting (blz. 9-14)▪
o Hoofdstuk 1: paragrafen 1.1 –1.3 (blz. 17-24)▪
o Hoofdstuk 2: paragrafen 2.1 en 2.2 (blz. 25-28)
- (T) Gedragsmodellen en de kritiek erop, voor zover behandeld in hoorcollege 2.
,- Hoofdstuk 4 uit: Zwaard, W., & De Koning, E. (2011). Modellen voor veiligheidsprofessionals.
Nieuwerkerk aan den IJssel: Gelling Publishing.
- (T) Risicobeheersingsmodellen en de nuancering/conversie ervan voor risicocommunicatie, voor zover
behandeld in hoorcolleges 1 en 3 (o.a. preventie, veiligheidsketen, Deming en SMART).
- Hoofdstuk 2 uit: Zwaard, W., & De Koning, E. (2011). Modellen voor veiligheidsprofessionals.
Nieuwerkerk aan den IJssel: Gelling Publishing.
- (T) Mythes over overheidscommunicatie. Hoofdstuk 2 uit: Pol, L., & Swankhuisen, C. (2013). Nieuwe
aanpak in overheidscommunicatie: Mythen, misverstanden en mogelijkheden (2e dr. ed.). Bussum:
Coutinho.
- (T) Format communicatieplan (Michels, 2014). Behandeld in HC3 en WC3.
, Inhoudsopgave
Samenvattingsinhoud................................................................................................................................................1
Risicocommunicatie..................................................................................................................................................5
Communicatietheorieën...................................................................................................................................6
Sociale psychologie...........................................................................................................................................7
Modellen voor veiligheidsprofessionals..............................................................................................................10
H2. Risicobeheersing.......................................................................................................................................10
H4. Gedrag.......................................................................................................................................................11
Format communicatieplan..................................................................................................................................22
Nieuwe aanpak in overheidscommunicatie........................................................................................................24
H2. Mythen en misverstanden in overheidscommunicatie............................................................................24
Vitale infrastructuur................................................................................................................................................26
Leerdoelen...........................................................................................................................................................26
Nationale Veiligheid Strategie.............................................................................................................................33
Samenvatting...................................................................................................................................................33
Inleiding...........................................................................................................................................................33
De cyclus van de nationale veiligheid.............................................................................................................34
Nationale veiligheid als begrip........................................................................................................................34
Trends en ontwikkelingen die de nationale veiligheid beïnvloeden..............................................................35
Dominante risico’s voor de nationale veiligheid.............................................................................................35
Weging van dreigingen en risico’s...................................................................................................................36
Geïntegreerde risicoanalyse nationale veiligheid...............................................................................................39
Introductie.......................................................................................................................................................39
Beschouwde thema’s en risicocategorieën....................................................................................................41
Conclusie.........................................................................................................................................................46
Bijlage 1: Impactklasse....................................................................................................................................48
Bijlage 2: Waarschijnlijkheidsklasse................................................................................................................48
Nationaal Veiligheidsprofiel................................................................................................................................49
H6. Vitale infrastructuur..................................................................................................................................50
H7. Cyberdreigingen........................................................................................................................................53
Conclusie en beschouwing..............................................................................................................................59
Strategische agenda veiligheidsberaad...............................................................................................................60
Voorwoord......................................................................................................................................................60
Thema 1: taak- en rolopvatting.......................................................................................................................60
Voorbereiding op digitale ontwrichting..............................................................................................................62
H0. Samenvatting............................................................................................................................................62
Vitale infrastructuur
,SAMENVATTINGSINHOUD
- Literatuur: Uitgave van Min. BZK ‘Vitale Sectoren’ https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/vitale-
sectoren-bzk.pdf
- Kennispublicatie Infopunt Veiligheid - Vitale partners in veiligheid
https://www.ifv.nl/kennisplein/Paginas/kennispublicatie-vitale-partners-in-veiligheid.aspx
- Factsheet Strategie Nationale Veiligheid https://www
.thehaguesecuritydelta.com/media/com_hsd/report/26/document/StrategieNationale-Veiligheid.pdf
- Factsheet Weerbare vitale infrastructuur
https://www.nctv.nl/documenten/publicaties/2018/02/01/factsheet-weerbare-vitaleinfrastructuur
- Voortgangsbrief Nationale Veiligheid 2015 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30821-23.pdf
- Lezen: EU-richtlijn 2008/114/EG https://op.europa.eu/nl/publication-detail/-/publication/ba51b03f-
66f4-4807-bf7dc66244414b10/
- Factsheet Herijking vitale infrastructuur (zie https://canvas.hu.nl/courses/6600)
- Factsheet Methodiek Nationale RisicoBeoordeling
https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/methodiek-nationale-risicobeoordeling.pdf
- Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 (RIVM, 2016) https://www.rivm.nl/documenten/nationaal-
veiligheidsprofiel-2016
- Dorssen, M. van & Dalfsen, F van. (2014)“Alles mag omvallen behalve dát”. Werken aan continuïteit.
Berenschot. https://www.berenschot.nl/expertise/sectoren/veiligheid/mag-omvallen-behalve/
- Continuïteitsmanagement
- Uitgave Min. J&V "Nationale Veiligheid Strategie 2019", met ondergenoemde selectie:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/06/07/tk-aanbieding-nationale-veiligheid-
strategie-2019
o Samenvatting: blz. 5-7▪Inleiding:
o blz. 9▪De cyclus van de nationale Veiligheid: blz. 11-12
o ▪Nationale Veiligheid als begrip: blz. 15-17
o ▪Trends en ontwikkelingen...: alleen tekst onder het kopje ‘Informatietechnologische
ontwikkelingen’ op blz.20/21
o ▪Dominante risico’s: alleen tekst onder de kopjes ‘verstoring van de vitale infrastructuur’ +
‘cyberdreigingen’+ ‘natuurrampen’ + ‘CBRN-dreigingen’+ ‘Infectieziekten’ (blz. 26/27/28)
o ▪Weging van dreigingen en risico’s...: paragrafen 3 en 7▪
o Bijlage 1
o Bijlage 2
- Geïntegreerde Risicoanalyse Nationale Veiligheid (door: Analisten Netwerk Veiligheid, RIVM, 2019),
met ondergenoemde selectie https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/06/07/tk-
aanbieding-nationale-veiligheid-strategie-2019
o Hoofdstuk 1 (Introductie)▪
o Hoofdstuk 2 (Beschouwde thema’s en risicocategorieën)▪
o Hoofdstuk 6 (Conclusie)▪
o Tabel 3 (op blz. 21)▪
o Tabel 4 (op blz. 22)▪
o Tabel 6 (op blz. 33)
- Veiligheidsberaad (2020). Strategische agenda. https://www.veiligheidsberaad.nl/
- Nationaal Veiligheidsprofiel 2016 (Hoofdstuk 7) https://www.rivm.nl/documenten/nationaal-
veiligheidsprofiel-2016
- WRR-rapport "Voorbereiden op digitale ontwrichting"
https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2019/09/09/voorbereiden-op-digitale-ontwrichting Van deze
uitgave de volgende selectie:▪
o Samenvatting (blz. 9-14)▪
o Hoofdstuk 1: paragrafen 1.1 –1.3 (blz. 17-24)▪
o Hoofdstuk 2: paragrafen 2.1 en 2.2 (blz. 25-28)
- (T) Gedragsmodellen en de kritiek erop, voor zover behandeld in hoorcollege 2.
,- Hoofdstuk 4 uit: Zwaard, W., & De Koning, E. (2011). Modellen voor veiligheidsprofessionals.
Nieuwerkerk aan den IJssel: Gelling Publishing.
- (T) Risicobeheersingsmodellen en de nuancering/conversie ervan voor risicocommunicatie, voor zover
behandeld in hoorcolleges 1 en 3 (o.a. preventie, veiligheidsketen, Deming en SMART).
- Hoofdstuk 2 uit: Zwaard, W., & De Koning, E. (2011). Modellen voor veiligheidsprofessionals.
Nieuwerkerk aan den IJssel: Gelling Publishing.
- (T) Mythes over overheidscommunicatie. Hoofdstuk 2 uit: Pol, L., & Swankhuisen, C. (2013). Nieuwe
aanpak in overheidscommunicatie: Mythen, misverstanden en mogelijkheden (2e dr. ed.). Bussum:
Coutinho.
- (T) Format communicatieplan (Michels, 2014). Behandeld in HC3 en WC3.
, Inhoudsopgave
Samenvattingsinhoud................................................................................................................................................1
Risicocommunicatie..................................................................................................................................................5
Communicatietheorieën...................................................................................................................................6
Sociale psychologie...........................................................................................................................................7
Modellen voor veiligheidsprofessionals..............................................................................................................10
H2. Risicobeheersing.......................................................................................................................................10
H4. Gedrag.......................................................................................................................................................11
Format communicatieplan..................................................................................................................................22
Nieuwe aanpak in overheidscommunicatie........................................................................................................24
H2. Mythen en misverstanden in overheidscommunicatie............................................................................24
Vitale infrastructuur................................................................................................................................................26
Leerdoelen...........................................................................................................................................................26
Nationale Veiligheid Strategie.............................................................................................................................33
Samenvatting...................................................................................................................................................33
Inleiding...........................................................................................................................................................33
De cyclus van de nationale veiligheid.............................................................................................................34
Nationale veiligheid als begrip........................................................................................................................34
Trends en ontwikkelingen die de nationale veiligheid beïnvloeden..............................................................35
Dominante risico’s voor de nationale veiligheid.............................................................................................35
Weging van dreigingen en risico’s...................................................................................................................36
Geïntegreerde risicoanalyse nationale veiligheid...............................................................................................39
Introductie.......................................................................................................................................................39
Beschouwde thema’s en risicocategorieën....................................................................................................41
Conclusie.........................................................................................................................................................46
Bijlage 1: Impactklasse....................................................................................................................................48
Bijlage 2: Waarschijnlijkheidsklasse................................................................................................................48
Nationaal Veiligheidsprofiel................................................................................................................................49
H6. Vitale infrastructuur..................................................................................................................................50
H7. Cyberdreigingen........................................................................................................................................53
Conclusie en beschouwing..............................................................................................................................59
Strategische agenda veiligheidsberaad...............................................................................................................60
Voorwoord......................................................................................................................................................60
Thema 1: taak- en rolopvatting.......................................................................................................................60
Voorbereiding op digitale ontwrichting..............................................................................................................62
H0. Samenvatting............................................................................................................................................62
