De Rode Bloedcel of Erythrocyt
Algemeen Hematocrietwaarde = RBC/totaal
Plasma (55%)
Bloed = 6-8% vh lichaamsgewicht (±4L) WBC + BP (<1%) = 42 – 45%
Functies: RBC (45%)
* Gasuitwisseling
* Aanvoer nutriënten Plasma=
* Afvoer afvalstoffen * 90% water
* Homeostase lichaam * 2% (an)organische componenten
* Temperatuursregeling * 8% proteinen (albumine (60%), globuline, Serum
* Communicatie (hormonen) stollingsfactoren)
* Bescherming vh lichaam
De vorm en cytoskelet van erytrocyten
Karakteristieken:
7-8 µm * Biconcave vorm (groot A/V ratio => diffusie-oppervlakte en vervorming
1 µm
2,5 µm * Geen kern of organellen (wel cytoskelet) m.b.v. spectrine en ankyrine
* Hemoglobine (98%)
Nadelen
* Abnormale vormen t.g.v. congenitale defecten
* Sferocyten = abnormale ankyrine of spectrine => bolvorming
* Codocyten (target cells) = teveel plasmamembraan of te weinig Hb
Karakteristieken van RBC
2Δ𝜌𝑔𝑟 2
Sedimentatiesnelheid: 𝑣 = diagnostisch tool
9𝜂
1) 𝜂 verandert bij andere proteïnenconcentratie of bij andere hematocrietwaarde
2) r verandert niet maar: Rouleau-vorming
* Abnormale proteïnenspectrum
* Abnormale conditiets (oxiderend)
3) Hematocrietwaarde door sterische hinder
* Polycythemie = te veel RBC
* Anemie = te weinig RBC
Erytropoïese: De vorming van RBC
Milt Lever Lymfeknopen Beenmerg
Prenataal + + + +
0-4 jaar ± ± - ++
4-18 jaar - - - ¼rood ¾geel
+18 jaar Rood beenmerg beperkt zich verder tot enkel wervels, ribben, sternum, schedel
en proximale epifysen van femur en humerus
, 4-5 delingen
BFU-E CFU-E Pro-Erythroblast Reticulocyt RBC
IL-3 en GM-CSF EPO EPO
Beenmerg Bloed
RNA synthese
Hb
BFU-E : Burst Forming Unit – Erythrocyt 𝑅𝑒𝑡𝑖𝑐𝑢𝑙𝑜𝑐𝑦𝑡
CFU-E : Colony Forming Unit – Erythrocyt = 1%
𝑅𝐵𝐶
IL-3 : Interleukine 3 Hormonen: corticosteroiden,
GM-CSF : Granulocyte Macrophague – Colony Stimulating Factor androgenen, thyroxine
Ook ijzeropname, net zoals Cu2+ , vitamine B12, foliumzuur, vitamine C
Het Erytropoietine Het metabolisme
EPO = groeifactor van RBC Geen proteïnensynthese of oxidatieve fosforylatie
* 10 pmol/L Continue oxidatieve en mechanische stress
* t1/2 = 5h
* Gn invloed op differentiatierichting van SC Toch 4 maanden levensduur:
* Maximale gevoeligheid bij CFU-E Weinige energie maximaal benut
* Kan kunstmatig worden toegediend * Behoud van ionengradiënten
* Doping: 3x /week inspuiten * Behoud van cytoskelet
* Verhoging met factor 6-8 * Oxidatie van proteïnen (Hb) tegengaan
[O2] daalt
Hemoglobine
Endotheelcellen Slechts 15mL O2/min opgelost in bloed
van nier (lever) 250mL O2/min nodig in rust
=> 1L O2/min via Hb in RBC (vrij is toxisch)
Samenstelling:
EPO Meer O2
* 4 globulaire polypeptideketens (2x2)
toevoer
* α, β, ɣ en δ
* Elke samenstelling heeft eigen eigenschappen
* Meer CFU-E
* Volwassenen: HbA >> HbA2 > HbF (foetaal)
* Meer deling van CFU-E
* Heem-kern: porfyrininering met centraal Fe
* Snellere rijping tot reticulocyten
* Bindt O2
Carboxy-Hb: bindt CO liever (slechts 0,1 ppm)
Meer RBC = meer HB Met-Hb: na spontane oxidatie (1%)
* Afname celmetabolisme
* Te veel oxidantia
Afbraak RBC * Te grote nitrietinname
* Bacteriële conversie
Elke dag 2 * 106 RBC/s afgebroken * Nitroglycerine als vasodilatator
* Moet gecompenseerd worden Reducerende middelen: ascorbineZ, Meblauw
* Moet verwerkt worden
Selectiecriterium = vervormbaarheid beschadiging proteïnen en enzymes = cytoskelet
Selectieplaats = reticulo-endotheliaal stelsel (RES) en Milt (+lever en beenmerg)
,MILT Bloedstroom doorheen witte pulpa in rode pulpa Penseelarteriën
Halscapillairen
Gesloten
Strengen van Billroth = losse structuur van reticulaire cellen en macrofagen
systeem
* Plasma erdoor maar cellen vertraagd
Open * Stress situatie (hematocriet stijgt, mechanische stress, zure pH …)
systeem * Oudere RBC breken en worden opgeruimd
* Gezonde RBC geraken erdoor
Venen Cellen vertraagd:
└ Mechanische stress
└ Lokaal hoge hematocriet-waarde STRESS
└ Lokaal dalende [O2]
└ Lokaal dalende pH
└ Lokaal dalende [glucose]
Verwerking van de afgeborken RBC
Afbraak RBC Hb In bloedbaan Toxisch
Macrofaag Bindt met hoge
Afbraak Hb (Milt of ander affiniteit aan
deel van RES) haptoglobine
Globine Aminozuren Afbraak Hb
Heem Fe2+ Bindt aan transferrine
Porfyrinering
Hergebruik
Omgezet to biliverdine
Reductie tot vrij bilirubine Albumine
Geconjugeerd bilirubine
Lever
(2 glucuronylgroepen)
Nieren
Gal
Darm
(verscheillende bacteriële Enterohepatische
omzettingen) cyclus = 15%
Faeces = 99% Urine = 1%
Het ijzer Anemie
* 3 – 4g Fe in het lichaam = Bloedarmoede (te weinig RBC)
* Toxisch =>gebonden (75% in RBC) Fe-tekort: chronische bloeding, menstruatie,
* Ca2+ gaat Fe opname tegen aandoeningen, verhoogde vraag tijdens groei
* Moet 2+ zijn om opgenomen te kunnen worden of zwangerschap/borstvoeding, diëten
* Transferrine is in overmaat aanwezig (Fe3+)
,
Algemeen Hematocrietwaarde = RBC/totaal
Plasma (55%)
Bloed = 6-8% vh lichaamsgewicht (±4L) WBC + BP (<1%) = 42 – 45%
Functies: RBC (45%)
* Gasuitwisseling
* Aanvoer nutriënten Plasma=
* Afvoer afvalstoffen * 90% water
* Homeostase lichaam * 2% (an)organische componenten
* Temperatuursregeling * 8% proteinen (albumine (60%), globuline, Serum
* Communicatie (hormonen) stollingsfactoren)
* Bescherming vh lichaam
De vorm en cytoskelet van erytrocyten
Karakteristieken:
7-8 µm * Biconcave vorm (groot A/V ratio => diffusie-oppervlakte en vervorming
1 µm
2,5 µm * Geen kern of organellen (wel cytoskelet) m.b.v. spectrine en ankyrine
* Hemoglobine (98%)
Nadelen
* Abnormale vormen t.g.v. congenitale defecten
* Sferocyten = abnormale ankyrine of spectrine => bolvorming
* Codocyten (target cells) = teveel plasmamembraan of te weinig Hb
Karakteristieken van RBC
2Δ𝜌𝑔𝑟 2
Sedimentatiesnelheid: 𝑣 = diagnostisch tool
9𝜂
1) 𝜂 verandert bij andere proteïnenconcentratie of bij andere hematocrietwaarde
2) r verandert niet maar: Rouleau-vorming
* Abnormale proteïnenspectrum
* Abnormale conditiets (oxiderend)
3) Hematocrietwaarde door sterische hinder
* Polycythemie = te veel RBC
* Anemie = te weinig RBC
Erytropoïese: De vorming van RBC
Milt Lever Lymfeknopen Beenmerg
Prenataal + + + +
0-4 jaar ± ± - ++
4-18 jaar - - - ¼rood ¾geel
+18 jaar Rood beenmerg beperkt zich verder tot enkel wervels, ribben, sternum, schedel
en proximale epifysen van femur en humerus
, 4-5 delingen
BFU-E CFU-E Pro-Erythroblast Reticulocyt RBC
IL-3 en GM-CSF EPO EPO
Beenmerg Bloed
RNA synthese
Hb
BFU-E : Burst Forming Unit – Erythrocyt 𝑅𝑒𝑡𝑖𝑐𝑢𝑙𝑜𝑐𝑦𝑡
CFU-E : Colony Forming Unit – Erythrocyt = 1%
𝑅𝐵𝐶
IL-3 : Interleukine 3 Hormonen: corticosteroiden,
GM-CSF : Granulocyte Macrophague – Colony Stimulating Factor androgenen, thyroxine
Ook ijzeropname, net zoals Cu2+ , vitamine B12, foliumzuur, vitamine C
Het Erytropoietine Het metabolisme
EPO = groeifactor van RBC Geen proteïnensynthese of oxidatieve fosforylatie
* 10 pmol/L Continue oxidatieve en mechanische stress
* t1/2 = 5h
* Gn invloed op differentiatierichting van SC Toch 4 maanden levensduur:
* Maximale gevoeligheid bij CFU-E Weinige energie maximaal benut
* Kan kunstmatig worden toegediend * Behoud van ionengradiënten
* Doping: 3x /week inspuiten * Behoud van cytoskelet
* Verhoging met factor 6-8 * Oxidatie van proteïnen (Hb) tegengaan
[O2] daalt
Hemoglobine
Endotheelcellen Slechts 15mL O2/min opgelost in bloed
van nier (lever) 250mL O2/min nodig in rust
=> 1L O2/min via Hb in RBC (vrij is toxisch)
Samenstelling:
EPO Meer O2
* 4 globulaire polypeptideketens (2x2)
toevoer
* α, β, ɣ en δ
* Elke samenstelling heeft eigen eigenschappen
* Meer CFU-E
* Volwassenen: HbA >> HbA2 > HbF (foetaal)
* Meer deling van CFU-E
* Heem-kern: porfyrininering met centraal Fe
* Snellere rijping tot reticulocyten
* Bindt O2
Carboxy-Hb: bindt CO liever (slechts 0,1 ppm)
Meer RBC = meer HB Met-Hb: na spontane oxidatie (1%)
* Afname celmetabolisme
* Te veel oxidantia
Afbraak RBC * Te grote nitrietinname
* Bacteriële conversie
Elke dag 2 * 106 RBC/s afgebroken * Nitroglycerine als vasodilatator
* Moet gecompenseerd worden Reducerende middelen: ascorbineZ, Meblauw
* Moet verwerkt worden
Selectiecriterium = vervormbaarheid beschadiging proteïnen en enzymes = cytoskelet
Selectieplaats = reticulo-endotheliaal stelsel (RES) en Milt (+lever en beenmerg)
,MILT Bloedstroom doorheen witte pulpa in rode pulpa Penseelarteriën
Halscapillairen
Gesloten
Strengen van Billroth = losse structuur van reticulaire cellen en macrofagen
systeem
* Plasma erdoor maar cellen vertraagd
Open * Stress situatie (hematocriet stijgt, mechanische stress, zure pH …)
systeem * Oudere RBC breken en worden opgeruimd
* Gezonde RBC geraken erdoor
Venen Cellen vertraagd:
└ Mechanische stress
└ Lokaal hoge hematocriet-waarde STRESS
└ Lokaal dalende [O2]
└ Lokaal dalende pH
└ Lokaal dalende [glucose]
Verwerking van de afgeborken RBC
Afbraak RBC Hb In bloedbaan Toxisch
Macrofaag Bindt met hoge
Afbraak Hb (Milt of ander affiniteit aan
deel van RES) haptoglobine
Globine Aminozuren Afbraak Hb
Heem Fe2+ Bindt aan transferrine
Porfyrinering
Hergebruik
Omgezet to biliverdine
Reductie tot vrij bilirubine Albumine
Geconjugeerd bilirubine
Lever
(2 glucuronylgroepen)
Nieren
Gal
Darm
(verscheillende bacteriële Enterohepatische
omzettingen) cyclus = 15%
Faeces = 99% Urine = 1%
Het ijzer Anemie
* 3 – 4g Fe in het lichaam = Bloedarmoede (te weinig RBC)
* Toxisch =>gebonden (75% in RBC) Fe-tekort: chronische bloeding, menstruatie,
* Ca2+ gaat Fe opname tegen aandoeningen, verhoogde vraag tijdens groei
* Moet 2+ zijn om opgenomen te kunnen worden of zwangerschap/borstvoeding, diëten
* Transferrine is in overmaat aanwezig (Fe3+)
,
