SAMENVATTING STRAF(PROCES)RECHT HERTENTAMEN
Inhoudsopgave
WEEK 1..............................................................................................................................................3
DOEL EN AARD VAN HET STRAFPROCESRECHT..............................................................................................3
INZET VAN BESTUURSRECHTELIJKE BEVOEGDHEDEN IN HET STRAFPROCESRECHT...................................................4
WEEK 2..............................................................................................................................................5
EVRM..............................................................................................................................................5
DE VERDACHTE....................................................................................................................................6
NEMO TENETUR..................................................................................................................................6
VERHOOR..........................................................................................................................................7
WEEK 3..............................................................................................................................................8
OPSPORING........................................................................................................................................8
DE SYSTEMATIEK VAN DWANGMIDDELEN...................................................................................................8
VRIJHEIDSBENEMENDE DWANGMIDDELEN..................................................................................................9
BIJZONDERE OPSPORINGSBEVOEGDHEDEN (BOB)......................................................................................11
INZET EN GEBRUIK VAN LOKMIDDELEN.....................................................................................................13
WEEK 4............................................................................................................................................14
RECHTER-COMMISSARIS & PROCESSTUKKEN.............................................................................................14
MR. BIG METHODE............................................................................................................................15
WEEK 5............................................................................................................................................17
VERVOLGING.....................................................................................................................................17
NE BIS IN IDEM..................................................................................................................................18
WEEK 6............................................................................................................................................20
ONDERZOEK TER TERECHTZITTING..........................................................................................................20
JURIDISCH KADER OPROEPEN EN ONDERVRAGEN GETUIGEN..........................................................................22
WEEK 7............................................................................................................................................24
ALTERNATIEVE VORMEN VAN STRAFRECHTELIJKE CONFLICTOPLOSSING............................................................24
DE KROONGETUIGEN...........................................................................................................................25
1
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
,WEEK 8............................................................................................................................................27
VORMVERZUIMEN..............................................................................................................................27
SANCTIONERING VAN VORMVERZUIMEN..................................................................................................28
WEEK 9............................................................................................................................................30
BEWIJS............................................................................................................................................30
WEEK 10..........................................................................................................................................33
UITSPRAAK EN MOTIVERING.................................................................................................................33
BESLISSEN EN MOTIVEREN BIJ VERWEREN.................................................................................................35
WEEK 11..........................................................................................................................................38
INTERNATIONAAL EN EUROPEES STRAFRECHT............................................................................................38
UITLEVERING EN OVERDRACHT..............................................................................................................40
WEEK 12..........................................................................................................................................41
RECHTSMIDDELEN..............................................................................................................................41
RECHTSMIDDELEN TEGEN BESCHIKKINGEN................................................................................................45
2
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
,WEEK 1
Doel en aard van het strafprocesrecht
Doelen van het strafprocesrecht zijn o.a.:
o Toepassen materiële strafrecht
o Waarheidsvinding -> voor slachtoffers erg belangrijk
o Gerechtigheid
o Rechtszekerheid
o Rechtsbescherming -> burgers beschermen tegen de staat die beschikt over een
geweldsmonopolie
o Rechtsvrede
o Strafprocesrecht -> bevoegdheidstoedeling en bevoegdheidsbeperking
Criminaliteitsbestrijding vs. Machtsbeheersing
o Crime control model: criminaliteitsbestrijding als grootste doel. Zo weinig mogelijk
processen zodat een zaak snel en efficiënt kan worden opgelost. Nadeel: sneller maken van
fouten, dit wordt echter gezien als offer voor de veiligheid.
o Due process model: inperken van de macht van de overheid. Bij elke twijfel zou een proces
dan opnieuw kunnen worden geopend. Dit proces is daarmee minder efficiënt.
o Nederland nijgt momenteel naar een crime control model.
o EHRM: erkent belang van criminaliteitsbestrijding als factor van de beperking van
mensenrechten, effectiviteit mag echter niet doorslaggevend zijn.
Aard strafproces: Accusatoir vs. Inquisitoir
Accusatoir Inquisitoir
o Vervolg door private partij o Vervolging door overheid
o Equality of arms: OvJ en verdachte o Verdachte is het object van het
staan als procespartijen tegenover onderzoek
elkaar o Accent op het voorbereidend
o Onderzoek ter terechtzitting staat onderzoek
centraal o Rechter is actief
o Rechter is lijdelijk o Feitenonderzoek van overheidswege
o Onderzoek door beide partijen domineert
o ‘Clash of opinions’ o Zoektocht naar materiële waarheid
o Nederland kent een inwuisitoire stijl van procuderen, o.a. te zien aan:
- Overheid doet het onderzoek
- Zwaar accent op vooronderzoek, dossier vormt ruggengraat van de
strafrechtspleging
- Beroepsrechter, geen lekeninbreng.
Procesdeelnemers
o Onpartijdige en onafhankelijke rechter
- Vooronderzoek: RC
- Hoofdonderzoek: actieve rol
- Controle: wraking en verschoning (art. 512 en 517 Sv.)
Spanningspunt: rechter leest dossier van tevoren waardoor er tunnelvisie kan ontstaan.
o OvJ
3
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
, Spanning: heeft een rol als magistraat (waken over rechten van verdachte) maar ook de rol
van crime fighter.
o Raadsman
o Verdachte
Hierbij is er sprake van de onschuldpresumptie, daarnaast is hij een autonoom rechtssubject:
mag zelf beslissen of hij actief deelneemt in het proces.
o Slachtoffer
Kent eigen rechten, zie art. 51a-51h Sv, art. 12 Sv.
o Getuigen
Spanningspunten: kan een conflict ontstaan tussen verdedigingsrechten en bescherming van
getuigen. Ook de betrouwbaarheid is met enige regelmaat discutabel.
o Deskundigen
Toegenomen rol, zie art. 51-51m Sv.
Spanningspunt: rechterlijke dwalingen (bijv. zaak Lucia de B., Puttense moordzaak)
Inzet van bestuursrechtelijke bevoegdheden in het strafprocesrecht
Sfeerovergang
= Van de strafvorderlijke bevoegdheid overgaan op de bestuursrechtelijke bevoegdheid.
Sfeerovergang bestaat uit twee categorieën:
1. Zuivere sfeerovergang: op basis van dezelfde wet. Toegestaan, indien:
- Ambtenaar moet voor beide handelingen bevoegd zijn.
2. Voortgezette toepassing: op basis van een andere wet. Toegestaan, indien zie HR Geweer:
- Er moet voldaan zijn aan de voorwaarden van beide bevoegdheden.
- Er mag geen misbruik worden gemaakt van de bevoegdheid, er moet sprake zijn van
toeval.
Sfeercumulatie
= Sferen lopen in elkaar over. Er wordt een bestuursrechtelijke bevoegdheid ingezet om op te
sporen. Problematisch: bestuursrechtelijke bevoegdheid wordt gebruikt met een ander doel.
Toegestaan, indien zie HR Controle en opsporing:
- Er moet voldaan zijn aan de voorwaarden van beide bevoegdheden.
- Controlebevoegdheid mag niet uitsluitend ten behoeve van de opsporing worden
ingezet. Enkel het vragen naar identificatie kan hier voldoende zijn, zie HR
Dynamische verkeerscontrole.
- Waarborgen van verdachte dienen in acht te worden genomen. Dit is voornamelijk
belangrijk omdat er wel sprake is van een medewerkingsplicht bij controle maar niet
bij opsporing.
4
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
Inhoudsopgave
WEEK 1..............................................................................................................................................3
DOEL EN AARD VAN HET STRAFPROCESRECHT..............................................................................................3
INZET VAN BESTUURSRECHTELIJKE BEVOEGDHEDEN IN HET STRAFPROCESRECHT...................................................4
WEEK 2..............................................................................................................................................5
EVRM..............................................................................................................................................5
DE VERDACHTE....................................................................................................................................6
NEMO TENETUR..................................................................................................................................6
VERHOOR..........................................................................................................................................7
WEEK 3..............................................................................................................................................8
OPSPORING........................................................................................................................................8
DE SYSTEMATIEK VAN DWANGMIDDELEN...................................................................................................8
VRIJHEIDSBENEMENDE DWANGMIDDELEN..................................................................................................9
BIJZONDERE OPSPORINGSBEVOEGDHEDEN (BOB)......................................................................................11
INZET EN GEBRUIK VAN LOKMIDDELEN.....................................................................................................13
WEEK 4............................................................................................................................................14
RECHTER-COMMISSARIS & PROCESSTUKKEN.............................................................................................14
MR. BIG METHODE............................................................................................................................15
WEEK 5............................................................................................................................................17
VERVOLGING.....................................................................................................................................17
NE BIS IN IDEM..................................................................................................................................18
WEEK 6............................................................................................................................................20
ONDERZOEK TER TERECHTZITTING..........................................................................................................20
JURIDISCH KADER OPROEPEN EN ONDERVRAGEN GETUIGEN..........................................................................22
WEEK 7............................................................................................................................................24
ALTERNATIEVE VORMEN VAN STRAFRECHTELIJKE CONFLICTOPLOSSING............................................................24
DE KROONGETUIGEN...........................................................................................................................25
1
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
,WEEK 8............................................................................................................................................27
VORMVERZUIMEN..............................................................................................................................27
SANCTIONERING VAN VORMVERZUIMEN..................................................................................................28
WEEK 9............................................................................................................................................30
BEWIJS............................................................................................................................................30
WEEK 10..........................................................................................................................................33
UITSPRAAK EN MOTIVERING.................................................................................................................33
BESLISSEN EN MOTIVEREN BIJ VERWEREN.................................................................................................35
WEEK 11..........................................................................................................................................38
INTERNATIONAAL EN EUROPEES STRAFRECHT............................................................................................38
UITLEVERING EN OVERDRACHT..............................................................................................................40
WEEK 12..........................................................................................................................................41
RECHTSMIDDELEN..............................................................................................................................41
RECHTSMIDDELEN TEGEN BESCHIKKINGEN................................................................................................45
2
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
,WEEK 1
Doel en aard van het strafprocesrecht
Doelen van het strafprocesrecht zijn o.a.:
o Toepassen materiële strafrecht
o Waarheidsvinding -> voor slachtoffers erg belangrijk
o Gerechtigheid
o Rechtszekerheid
o Rechtsbescherming -> burgers beschermen tegen de staat die beschikt over een
geweldsmonopolie
o Rechtsvrede
o Strafprocesrecht -> bevoegdheidstoedeling en bevoegdheidsbeperking
Criminaliteitsbestrijding vs. Machtsbeheersing
o Crime control model: criminaliteitsbestrijding als grootste doel. Zo weinig mogelijk
processen zodat een zaak snel en efficiënt kan worden opgelost. Nadeel: sneller maken van
fouten, dit wordt echter gezien als offer voor de veiligheid.
o Due process model: inperken van de macht van de overheid. Bij elke twijfel zou een proces
dan opnieuw kunnen worden geopend. Dit proces is daarmee minder efficiënt.
o Nederland nijgt momenteel naar een crime control model.
o EHRM: erkent belang van criminaliteitsbestrijding als factor van de beperking van
mensenrechten, effectiviteit mag echter niet doorslaggevend zijn.
Aard strafproces: Accusatoir vs. Inquisitoir
Accusatoir Inquisitoir
o Vervolg door private partij o Vervolging door overheid
o Equality of arms: OvJ en verdachte o Verdachte is het object van het
staan als procespartijen tegenover onderzoek
elkaar o Accent op het voorbereidend
o Onderzoek ter terechtzitting staat onderzoek
centraal o Rechter is actief
o Rechter is lijdelijk o Feitenonderzoek van overheidswege
o Onderzoek door beide partijen domineert
o ‘Clash of opinions’ o Zoektocht naar materiële waarheid
o Nederland kent een inwuisitoire stijl van procuderen, o.a. te zien aan:
- Overheid doet het onderzoek
- Zwaar accent op vooronderzoek, dossier vormt ruggengraat van de
strafrechtspleging
- Beroepsrechter, geen lekeninbreng.
Procesdeelnemers
o Onpartijdige en onafhankelijke rechter
- Vooronderzoek: RC
- Hoofdonderzoek: actieve rol
- Controle: wraking en verschoning (art. 512 en 517 Sv.)
Spanningspunt: rechter leest dossier van tevoren waardoor er tunnelvisie kan ontstaan.
o OvJ
3
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
, Spanning: heeft een rol als magistraat (waken over rechten van verdachte) maar ook de rol
van crime fighter.
o Raadsman
o Verdachte
Hierbij is er sprake van de onschuldpresumptie, daarnaast is hij een autonoom rechtssubject:
mag zelf beslissen of hij actief deelneemt in het proces.
o Slachtoffer
Kent eigen rechten, zie art. 51a-51h Sv, art. 12 Sv.
o Getuigen
Spanningspunten: kan een conflict ontstaan tussen verdedigingsrechten en bescherming van
getuigen. Ook de betrouwbaarheid is met enige regelmaat discutabel.
o Deskundigen
Toegenomen rol, zie art. 51-51m Sv.
Spanningspunt: rechterlijke dwalingen (bijv. zaak Lucia de B., Puttense moordzaak)
Inzet van bestuursrechtelijke bevoegdheden in het strafprocesrecht
Sfeerovergang
= Van de strafvorderlijke bevoegdheid overgaan op de bestuursrechtelijke bevoegdheid.
Sfeerovergang bestaat uit twee categorieën:
1. Zuivere sfeerovergang: op basis van dezelfde wet. Toegestaan, indien:
- Ambtenaar moet voor beide handelingen bevoegd zijn.
2. Voortgezette toepassing: op basis van een andere wet. Toegestaan, indien zie HR Geweer:
- Er moet voldaan zijn aan de voorwaarden van beide bevoegdheden.
- Er mag geen misbruik worden gemaakt van de bevoegdheid, er moet sprake zijn van
toeval.
Sfeercumulatie
= Sferen lopen in elkaar over. Er wordt een bestuursrechtelijke bevoegdheid ingezet om op te
sporen. Problematisch: bestuursrechtelijke bevoegdheid wordt gebruikt met een ander doel.
Toegestaan, indien zie HR Controle en opsporing:
- Er moet voldaan zijn aan de voorwaarden van beide bevoegdheden.
- Controlebevoegdheid mag niet uitsluitend ten behoeve van de opsporing worden
ingezet. Enkel het vragen naar identificatie kan hier voldoende zijn, zie HR
Dynamische verkeerscontrole.
- Waarborgen van verdachte dienen in acht te worden genomen. Dit is voornamelijk
belangrijk omdat er wel sprake is van een medewerkingsplicht bij controle maar niet
bij opsporing.
4
Samenvatting straf(proces)recht – E. Steijn 2022/2023
