SAMENVATTING
MEDIAKENNER
Nina Rustenhoven
DE MEDIA EXPLOSIE
,Inhoud
1. Van spraak naar schrift: de eerste mediarevolutie.............................................................................4
1.1. De orale samenleving..................................................................................................................4
1.2. Het ontstaan van beeldtekens.....................................................................................................4
1.3. Het alfabetisch schrift..................................................................................................................4
1.4. Documentatie..............................................................................................................................4
1.5. Ongelijktijdige communicatie......................................................................................................5
1.6. Ten slotte.....................................................................................................................................5
2. Geschreven teksten worden gedrukt en verspreid: de tweede mediarevolutie.................................6
2.1. De drukpers als media-innovatie.................................................................................................6
2.2. De relatie zender-ontvanger verandert.......................................................................................6
2.3. Voor- en tegenstanders...............................................................................................................6
2.4. Groei en verspreiding van de printmedia....................................................................................7
2.5. Opkomst van de professionele journalistiek................................................................................7
2.6. Ten slotte.....................................................................................................................................7
3. Van telegraaf tot televisie: de derde mediarevolutie.........................................................................8
3.1. Audiovisuele of elektronische revolutie.......................................................................................8
3.2. De uitvinding van de telegrafie....................................................................................................8
3.3. De uitvinding van de telefonie.....................................................................................................9
3.4. De ontwikkeling van de fotografie...............................................................................................9
3.5. De opkomst van de film...............................................................................................................9
3.6. De opkomst van de radio...........................................................................................................10
3.7. De doorbraak van de televisie...................................................................................................10
3.8. Visuele geloofwaardigheid.........................................................................................................11
3.9. Ten slotte...................................................................................................................................11
4. De vierde mediarevolutie: de digitale revolutie...............................................................................11
4.1. De digitale revolutie...................................................................................................................12
4.1.1. Het ontstaan van het internet............................................................................................12
4.1.2. Web 1.0: de eerste versie van het internet........................................................................12
4.1.3. Internet: kanaal en medium...............................................................................................12
4.1.4. Van internet naar sociale media.........................................................................................13
4.2. Wat verstaan we onder sociale media?.....................................................................................13
4.3. Web 2.0 en de opkomst van sociale media...............................................................................13
4.4. User-generated content: de consument als producent.............................................................13
4.5. De nieuwe mediamachthebbers................................................................................................14
1
, 4.6. Sociale media en de platformeconomie: een gemedialiseerde economie................................14
4.7. Sociale media en de kerndimensies van de media-explosie......................................................15
4.8. Ten slotte...................................................................................................................................15
5. Media-organisaties...........................................................................................................................15
5.1. Mediabedrijven in de creatieve industrie..................................................................................16
5.2. Het medialandschap in nieuwe tijden.......................................................................................16
5.3. Media-organisaties worden steeds crossmedialer....................................................................16
5.4. Kranten/dagbladen: concentratie en digitalisering...................................................................17
5.5. Magazines..................................................................................................................................18
5.6. Radio & tv..................................................................................................................................18
5.7. Media-activiteiten: paid, earned, shared en owned media.......................................................18
5.8. Ten slotte...................................................................................................................................19
8. Media: functies en kenmerken.........................................................................................................19
8.1. Medium en kanaal.....................................................................................................................20
8.2. Verschillen in mediawerking......................................................................................................20
8.3. Intentiefuncties..........................................................................................................................21
8.4. Gevolgfuncties...........................................................................................................................22
8.5. Mediatisering.............................................................................................................................22
8.6. Ten slotte...................................................................................................................................23
9. Mediastrategie & content-strategie.................................................................................................24
9.1. Mediabedrijven in een veranderend medialandschap..............................................................24
9.2. Een crossmediale aanpak...........................................................................................................25
9.3. Betalen voor content?...............................................................................................................25
9.4. Wat is een content-strategie?...................................................................................................25
9.5. Content-strategie vanuit mediabedrijven: aandacht voor de customer journey.......................25
9.6. Content-strategie vanuit adverteerders: aandacht voor storytelling........................................26
9.7. Wat is een mediastrategie?.......................................................................................................26
9.8. Ten slotte...................................................................................................................................27
18. Theorievorming over de media-explosie: interactie en participatie...............................................27
18.5. Een nieuwe aanduiding: de platformmaatschappij..................................................................27
18.6. Platformwerking: verschillende benaderingen........................................................................28
18.6.1. Platformdefinities.............................................................................................................28
18.6.2. COPLA-model....................................................................................................................28
18.7. Mediatisering: macht, technologie en cultuur.........................................................................29
18.7.1. Onderzoeksmethodiek......................................................................................................29
18.8. Interactie, cocreatie en participatie.........................................................................................30
2
, 18.8.1. Participatieladder.............................................................................................................30
18.8.2. Media- en participatietrap................................................................................................31
18.9. Nieuwe rollen voor communicatieprofessionals......................................................................32
18.9.1. Professionals en burgerparticipatie..................................................................................33
18.10. Multimedia, crossmedia en transmedia................................................................................33
18.11. Mediacultuur: massa-zelfcommunicatie en multimondiale beleving....................................33
Deel 1: Media en communicatie: een inleiding
3
MEDIAKENNER
Nina Rustenhoven
DE MEDIA EXPLOSIE
,Inhoud
1. Van spraak naar schrift: de eerste mediarevolutie.............................................................................4
1.1. De orale samenleving..................................................................................................................4
1.2. Het ontstaan van beeldtekens.....................................................................................................4
1.3. Het alfabetisch schrift..................................................................................................................4
1.4. Documentatie..............................................................................................................................4
1.5. Ongelijktijdige communicatie......................................................................................................5
1.6. Ten slotte.....................................................................................................................................5
2. Geschreven teksten worden gedrukt en verspreid: de tweede mediarevolutie.................................6
2.1. De drukpers als media-innovatie.................................................................................................6
2.2. De relatie zender-ontvanger verandert.......................................................................................6
2.3. Voor- en tegenstanders...............................................................................................................6
2.4. Groei en verspreiding van de printmedia....................................................................................7
2.5. Opkomst van de professionele journalistiek................................................................................7
2.6. Ten slotte.....................................................................................................................................7
3. Van telegraaf tot televisie: de derde mediarevolutie.........................................................................8
3.1. Audiovisuele of elektronische revolutie.......................................................................................8
3.2. De uitvinding van de telegrafie....................................................................................................8
3.3. De uitvinding van de telefonie.....................................................................................................9
3.4. De ontwikkeling van de fotografie...............................................................................................9
3.5. De opkomst van de film...............................................................................................................9
3.6. De opkomst van de radio...........................................................................................................10
3.7. De doorbraak van de televisie...................................................................................................10
3.8. Visuele geloofwaardigheid.........................................................................................................11
3.9. Ten slotte...................................................................................................................................11
4. De vierde mediarevolutie: de digitale revolutie...............................................................................11
4.1. De digitale revolutie...................................................................................................................12
4.1.1. Het ontstaan van het internet............................................................................................12
4.1.2. Web 1.0: de eerste versie van het internet........................................................................12
4.1.3. Internet: kanaal en medium...............................................................................................12
4.1.4. Van internet naar sociale media.........................................................................................13
4.2. Wat verstaan we onder sociale media?.....................................................................................13
4.3. Web 2.0 en de opkomst van sociale media...............................................................................13
4.4. User-generated content: de consument als producent.............................................................13
4.5. De nieuwe mediamachthebbers................................................................................................14
1
, 4.6. Sociale media en de platformeconomie: een gemedialiseerde economie................................14
4.7. Sociale media en de kerndimensies van de media-explosie......................................................15
4.8. Ten slotte...................................................................................................................................15
5. Media-organisaties...........................................................................................................................15
5.1. Mediabedrijven in de creatieve industrie..................................................................................16
5.2. Het medialandschap in nieuwe tijden.......................................................................................16
5.3. Media-organisaties worden steeds crossmedialer....................................................................16
5.4. Kranten/dagbladen: concentratie en digitalisering...................................................................17
5.5. Magazines..................................................................................................................................18
5.6. Radio & tv..................................................................................................................................18
5.7. Media-activiteiten: paid, earned, shared en owned media.......................................................18
5.8. Ten slotte...................................................................................................................................19
8. Media: functies en kenmerken.........................................................................................................19
8.1. Medium en kanaal.....................................................................................................................20
8.2. Verschillen in mediawerking......................................................................................................20
8.3. Intentiefuncties..........................................................................................................................21
8.4. Gevolgfuncties...........................................................................................................................22
8.5. Mediatisering.............................................................................................................................22
8.6. Ten slotte...................................................................................................................................23
9. Mediastrategie & content-strategie.................................................................................................24
9.1. Mediabedrijven in een veranderend medialandschap..............................................................24
9.2. Een crossmediale aanpak...........................................................................................................25
9.3. Betalen voor content?...............................................................................................................25
9.4. Wat is een content-strategie?...................................................................................................25
9.5. Content-strategie vanuit mediabedrijven: aandacht voor de customer journey.......................25
9.6. Content-strategie vanuit adverteerders: aandacht voor storytelling........................................26
9.7. Wat is een mediastrategie?.......................................................................................................26
9.8. Ten slotte...................................................................................................................................27
18. Theorievorming over de media-explosie: interactie en participatie...............................................27
18.5. Een nieuwe aanduiding: de platformmaatschappij..................................................................27
18.6. Platformwerking: verschillende benaderingen........................................................................28
18.6.1. Platformdefinities.............................................................................................................28
18.6.2. COPLA-model....................................................................................................................28
18.7. Mediatisering: macht, technologie en cultuur.........................................................................29
18.7.1. Onderzoeksmethodiek......................................................................................................29
18.8. Interactie, cocreatie en participatie.........................................................................................30
2
, 18.8.1. Participatieladder.............................................................................................................30
18.8.2. Media- en participatietrap................................................................................................31
18.9. Nieuwe rollen voor communicatieprofessionals......................................................................32
18.9.1. Professionals en burgerparticipatie..................................................................................33
18.10. Multimedia, crossmedia en transmedia................................................................................33
18.11. Mediacultuur: massa-zelfcommunicatie en multimondiale beleving....................................33
Deel 1: Media en communicatie: een inleiding
3