Samenvatting BAZ-2
BASIS ACUTE ZORG (BAZ)
,E-Learning ABCDE voor Basis Acute Zorg
Opvang van de trauma patiënt:
- Primary Survey en acute behandeling
- Secundary Survey
- ABCDE-model ook van toepassing bij lopende patiënten, zodat er niets gemist wordt
Prehospitale triage:
- Patiënten worden gesorteerd op basis van hun behoefte aan behandeling en hulpmiddelen.
- Triage wordt gedaan door de ambulance en MMT (medisch Mobile Team)
- Doel van triage: doeltreffend functioneren van regionale traumasystemen.
- Overtriage: Traumacentra wordt overspoeld door patiënten met minimaal letsel en de zorg
loopt vertraging op voor patiënten met ernstig letsel.
- Ondertriage: Dit kan leiden tot vermijdbare morbiditeit en mortaliteit veroorzaken.
- Pre-hospitale triage:
o Het sorteren en prioriteren van patiënten buiten het ziekenhuis.
o De keuze van medische instellingen waarnaar de patiënt vervoerd wordt.
- Het ambulance personeel en medisch coördinator hebben de verantwoordelijkheid dat de
patiënten op de juiste plek komen. Door pre-hospitale triage wordt ervoor gezorgd dat de
patiënten naar het juiste ziekenhuis gaan.
- Criteria voor triage:
o Zijn de voorzieningen van het ziekenhuis adequaat? Bv. neurocentrum voor
patiënten met hersenletsel.
o Voldoende opvang capaciteit bij meerdere slachtoffers?
o De afstand naar het ziekenhuis toe. (welke is het dichtstbij)
o Is er een rampsituatie?
o Het ziekenhuis moet op de hoogte zijn welke patiënt er komt voor de voorbereiding.
- Pre-hospitale triage bij trauma met meerdere slachtoffers en ramp:
o 2 categorieën verdeling:
▪ Cat. 1: incidenten met meerdere slachtoffers, geen ramp situatie: Patiënten
met levensbedreigende problemen en patiënten met multi-trauma worden
eerst behandeld als de capaciteit van de afdeling niet wordt overschreden.
▪ Cat.2. rampen: Dit is een geval met groot aantal slachtoffers. Het aantal
slachtoffers en de ernst van het letsel overschrijd de capaciteit van de
instelling. Patiënten met de grootste overlevingskans en die de minste tijd,
apparatuur, voorzieningen en personeel vereisen worden als eerst
behandeld.
o Bij grote rampen is er een specifieke triagesysteem ‘Geneeskundige Hulpverlening bij
Ongevallen en Rampen’. Speelt een grote rol in de verdeling.
Voorbereiding voor opvang van een patiënt:
- Informatie verkrijgen middels de SBAR
- Beschikbare/adequate ruimte (bv. traumakamer)
- Apparatuur voor bewaking en stabilisatie van de luchtweg.
- Verwarmde vloeistoffen voor infusie
- Monitoring apparatuur
- Diagnostische hulpmiddelen (radiologie, lab. Etc.)
- Beschermende materialen voor zorgverleners.
,Presentatie in het ziekenhuis via de ambulance:
- De ambulance kan een deel van de behandeling inzetten:
o (voorlopige) stabilisatie van de patiënt
o Zekeren van de luchtweg
o Ondersteunen van de ademhaling
o Stelpen van de bloeding
o Initiële behandeling van shock
o Pijnstilling
- Presentatie traumapatiënt niet via de ambulance:
- Klinische triage wordt door de triageverpleegkundige gedaan:
o Manchester Triage Systeem (MTS)
o Boston Triage systeem Emergency Severity Index (ESI)
o Nederlandse Triage Systeem (NTS)
- NTS is nodig om het groot aantal patiënten naar de SEH te beperken:
o Is het levensgevaar? (ABCDE)
o Reden van komst/hulp vraag van de patiënt
o Hoofdklacht
o Urgentiebepaling
o Vervolg traject
o Afspraak met de patiënt.
Herziene trauma score:
Trauma score systeem Revised Trauma Score (RTS)
- Dit is een combinatie van de EWS en GCS
- Wordt gebruikt vanaf 12 jaar
- De score is van 0-12 punten. RTS-score van 11=urgent, interventie kan max. 10 min. Wachten
- Score van 3-10= onmiddellijke interventie nodig
Pediatric Trauma Score (PTS)
- Geschikt voor bij kinderen
- Score van 9-12= minder ernstig trauma
- Score van 6-8= potentieel levensbedreigend letsel
(transfer naar traumacentrum is noodzakelijk)
- Score 0-5= direct levens bedreigend letsel
- Score <0= level 1 traumacentrum
- Score 9-10= regionaal ziekenhuis level 1 of 2
- Score >10= dichtstbijzijnde ziekenhuis level 1, 2 of
3
, Primary Survey van de ABCDE-methode:
- Hierbij worden levensbedreigende aandoeningen geïdentificeerd en wordt er direct een
behandeling ingesteld
o Airway: Controleren en waarborgen van een vrije luchtweg met hierbij bescherming
van de CWK.
o Breathing: Controleren en waarborgen van een adequate ventilatie en oxygenatie.
o Circulation: Controleren en waarborgen van de circulatie.
o Disability: Controleren van Neurologische status en acute pathologie diagnosticeren
en behandelen.
o Exposure/enviromental control: Volledig uitkleden van een patiënt voor inspectie en
eventuele afwijkende lichaamstemperatuur behandelen.
- Bij Primary Survey niet alleen herkennen maar ook (indien mogelijk) direct behandelen van
levensbedreigend letsel.
- Indien een parameter veranderd of behandeling is ingesteld moet de ABCDE opnieuw
doorlopen worden vanaf de A.
Primary survey en secundary survey
- Primary Survey: Alleen direct levensbedreigend letsel geëvalueerd en eventuele behandeld
volgens ABCDE.
o Bevat: evaluatie en behandeling volgens ABCDE en aanvullende ABCDE gerelateerde
monitoringsdiagnostiek.
- Secundary survey: AMPLE anamnese + top-tot-teen onderzoek.
Airway:
- Als eerst moet de luchtweg worden beoordeeld bij een traumapatiënt. Bij beoordeling op
tekenen van luchtwegbedreiging behoren ook de maatregelen om een adequate luchtweg te
creëren en te behouden, inclusief bescherming van de cervicale wervelkolom.
- Potentiële oorzaken van A-gerelateerde problemen:
o Corpus alineum
o Bloed, braaksel, sputum
o Trauma aangezicht of trachea
o Verminderd bewustzijn door tong in de keel
- Beleid bij de A:
o De nek immobiliseren
o Mond inspectie op corpus alineum, obstruerend vocht en de rong die de keel
obstrueerd.
o Controle op aangezichtsfracuturen
o Controle op trauma letsel trachea of larynx
o Controle van de ademhaling: kijk, luister, voel
o Jaw-thrust of Chin-lift op indicatie:
▪ Jaw-thrust: Mogelijk bij immobilisatie van de CWK.
• De kaakkopjes (hoeken onderkaak) wordt met de wijsvinger naar
voren gedrukt. De onderkaak gaat naar voren.
▪ Chin-lift: Alleen mogelijk als de CWK niet geïmmobiliseerd hoeft te worden.
o Oropharyngeale luchtweg of nasopharyngeale luchtweg op indicatie. I.v.m. verlaagd
bewustzijn vaak ook endotracheale intubatie nodig.
o Op indicatie definitieve luchtweg (oro- /nasotracheale intubatie.
BASIS ACUTE ZORG (BAZ)
,E-Learning ABCDE voor Basis Acute Zorg
Opvang van de trauma patiënt:
- Primary Survey en acute behandeling
- Secundary Survey
- ABCDE-model ook van toepassing bij lopende patiënten, zodat er niets gemist wordt
Prehospitale triage:
- Patiënten worden gesorteerd op basis van hun behoefte aan behandeling en hulpmiddelen.
- Triage wordt gedaan door de ambulance en MMT (medisch Mobile Team)
- Doel van triage: doeltreffend functioneren van regionale traumasystemen.
- Overtriage: Traumacentra wordt overspoeld door patiënten met minimaal letsel en de zorg
loopt vertraging op voor patiënten met ernstig letsel.
- Ondertriage: Dit kan leiden tot vermijdbare morbiditeit en mortaliteit veroorzaken.
- Pre-hospitale triage:
o Het sorteren en prioriteren van patiënten buiten het ziekenhuis.
o De keuze van medische instellingen waarnaar de patiënt vervoerd wordt.
- Het ambulance personeel en medisch coördinator hebben de verantwoordelijkheid dat de
patiënten op de juiste plek komen. Door pre-hospitale triage wordt ervoor gezorgd dat de
patiënten naar het juiste ziekenhuis gaan.
- Criteria voor triage:
o Zijn de voorzieningen van het ziekenhuis adequaat? Bv. neurocentrum voor
patiënten met hersenletsel.
o Voldoende opvang capaciteit bij meerdere slachtoffers?
o De afstand naar het ziekenhuis toe. (welke is het dichtstbij)
o Is er een rampsituatie?
o Het ziekenhuis moet op de hoogte zijn welke patiënt er komt voor de voorbereiding.
- Pre-hospitale triage bij trauma met meerdere slachtoffers en ramp:
o 2 categorieën verdeling:
▪ Cat. 1: incidenten met meerdere slachtoffers, geen ramp situatie: Patiënten
met levensbedreigende problemen en patiënten met multi-trauma worden
eerst behandeld als de capaciteit van de afdeling niet wordt overschreden.
▪ Cat.2. rampen: Dit is een geval met groot aantal slachtoffers. Het aantal
slachtoffers en de ernst van het letsel overschrijd de capaciteit van de
instelling. Patiënten met de grootste overlevingskans en die de minste tijd,
apparatuur, voorzieningen en personeel vereisen worden als eerst
behandeld.
o Bij grote rampen is er een specifieke triagesysteem ‘Geneeskundige Hulpverlening bij
Ongevallen en Rampen’. Speelt een grote rol in de verdeling.
Voorbereiding voor opvang van een patiënt:
- Informatie verkrijgen middels de SBAR
- Beschikbare/adequate ruimte (bv. traumakamer)
- Apparatuur voor bewaking en stabilisatie van de luchtweg.
- Verwarmde vloeistoffen voor infusie
- Monitoring apparatuur
- Diagnostische hulpmiddelen (radiologie, lab. Etc.)
- Beschermende materialen voor zorgverleners.
,Presentatie in het ziekenhuis via de ambulance:
- De ambulance kan een deel van de behandeling inzetten:
o (voorlopige) stabilisatie van de patiënt
o Zekeren van de luchtweg
o Ondersteunen van de ademhaling
o Stelpen van de bloeding
o Initiële behandeling van shock
o Pijnstilling
- Presentatie traumapatiënt niet via de ambulance:
- Klinische triage wordt door de triageverpleegkundige gedaan:
o Manchester Triage Systeem (MTS)
o Boston Triage systeem Emergency Severity Index (ESI)
o Nederlandse Triage Systeem (NTS)
- NTS is nodig om het groot aantal patiënten naar de SEH te beperken:
o Is het levensgevaar? (ABCDE)
o Reden van komst/hulp vraag van de patiënt
o Hoofdklacht
o Urgentiebepaling
o Vervolg traject
o Afspraak met de patiënt.
Herziene trauma score:
Trauma score systeem Revised Trauma Score (RTS)
- Dit is een combinatie van de EWS en GCS
- Wordt gebruikt vanaf 12 jaar
- De score is van 0-12 punten. RTS-score van 11=urgent, interventie kan max. 10 min. Wachten
- Score van 3-10= onmiddellijke interventie nodig
Pediatric Trauma Score (PTS)
- Geschikt voor bij kinderen
- Score van 9-12= minder ernstig trauma
- Score van 6-8= potentieel levensbedreigend letsel
(transfer naar traumacentrum is noodzakelijk)
- Score 0-5= direct levens bedreigend letsel
- Score <0= level 1 traumacentrum
- Score 9-10= regionaal ziekenhuis level 1 of 2
- Score >10= dichtstbijzijnde ziekenhuis level 1, 2 of
3
, Primary Survey van de ABCDE-methode:
- Hierbij worden levensbedreigende aandoeningen geïdentificeerd en wordt er direct een
behandeling ingesteld
o Airway: Controleren en waarborgen van een vrije luchtweg met hierbij bescherming
van de CWK.
o Breathing: Controleren en waarborgen van een adequate ventilatie en oxygenatie.
o Circulation: Controleren en waarborgen van de circulatie.
o Disability: Controleren van Neurologische status en acute pathologie diagnosticeren
en behandelen.
o Exposure/enviromental control: Volledig uitkleden van een patiënt voor inspectie en
eventuele afwijkende lichaamstemperatuur behandelen.
- Bij Primary Survey niet alleen herkennen maar ook (indien mogelijk) direct behandelen van
levensbedreigend letsel.
- Indien een parameter veranderd of behandeling is ingesteld moet de ABCDE opnieuw
doorlopen worden vanaf de A.
Primary survey en secundary survey
- Primary Survey: Alleen direct levensbedreigend letsel geëvalueerd en eventuele behandeld
volgens ABCDE.
o Bevat: evaluatie en behandeling volgens ABCDE en aanvullende ABCDE gerelateerde
monitoringsdiagnostiek.
- Secundary survey: AMPLE anamnese + top-tot-teen onderzoek.
Airway:
- Als eerst moet de luchtweg worden beoordeeld bij een traumapatiënt. Bij beoordeling op
tekenen van luchtwegbedreiging behoren ook de maatregelen om een adequate luchtweg te
creëren en te behouden, inclusief bescherming van de cervicale wervelkolom.
- Potentiële oorzaken van A-gerelateerde problemen:
o Corpus alineum
o Bloed, braaksel, sputum
o Trauma aangezicht of trachea
o Verminderd bewustzijn door tong in de keel
- Beleid bij de A:
o De nek immobiliseren
o Mond inspectie op corpus alineum, obstruerend vocht en de rong die de keel
obstrueerd.
o Controle op aangezichtsfracuturen
o Controle op trauma letsel trachea of larynx
o Controle van de ademhaling: kijk, luister, voel
o Jaw-thrust of Chin-lift op indicatie:
▪ Jaw-thrust: Mogelijk bij immobilisatie van de CWK.
• De kaakkopjes (hoeken onderkaak) wordt met de wijsvinger naar
voren gedrukt. De onderkaak gaat naar voren.
▪ Chin-lift: Alleen mogelijk als de CWK niet geïmmobiliseerd hoeft te worden.
o Oropharyngeale luchtweg of nasopharyngeale luchtweg op indicatie. I.v.m. verlaagd
bewustzijn vaak ook endotracheale intubatie nodig.
o Op indicatie definitieve luchtweg (oro- /nasotracheale intubatie.
