samenvatting syllabus algemene chemie

SAMENVATTING CHEMIE:
THEORIE EN OEFENINGEN
1- INLEIDING

Natuurwetschappelijke methode: om objectief verschijnselen te verklaren




Natuurwetten: vastgestelde wetmatigheden in bepaalde verschijnselen die als universeel en
onveranderlijk worden beschouwd
-> wet verschilt van hypothese en theorie omdat het een analytische stelling is,
vastgelegd in een wiskundige vergelijking

2- STRUCTUURMODEL VAN DE MATERIE

2.1 MATERIE ALS MENGSEL VAN ZUIVERE STOFFEN

- Materie: verzamelnaam voor alles wat massa heeft
- stof: gekenmerkt door aantal fysische constanten die de stofeigenschappen bepalen

Soorten mengsels: op basis van de grootte van de componenten
o Homogene mengsels/oplossingen: de verschillende componenten zijn niet van elkaar
te onderscheiden, ze zijn gelijk verdeeld waardoor de eigenschappen over het gehele
mengsel gelijk zijn -> diam < 10−9
o Colloïdaal mengsel: overgang tussen de homogene en heterogene mengsels

, -> 10−9 < diam > 10−7
o Heterogene mengsels: mengsels waarin minstens 1 van de componenten te
onderscheiden is -> diam > 10−7

Op basis van aggregatietoestand worden heterogene mengsels verder gedeeld:
o Grove mengsels: vast + vast
o Suspensies: vast in vl
o Emulsies: vl in andere vl
o Nevel: vl in gas
o Rook: vast in gas
o Schuim: gas in vl

Scheiden van mengsels: scheidingstechnieken
Scheidingstechniek: fysisch proces om 1 of meerdere componenten uit een mengsel af te
zonderen
o Manueel scheiden: 1 vd componenten wordt er manueel uit gehaald

o Zeven: zeef met bepaalde waaswijdte – deeltjes met grotere diameter blijven op zeef
achter

o Filtreren: filter met bepaalde poriëngrootte, deeltjes groter dan de filterporïen
blijven achter = residu – de rest dat erdoor gaat = filtraat

o Decanteren: om 2 of meerdere niet mengbare stoffen te scheiden op basis van een
verschil in massadichtheid
- Manueel decanteren
- Met scheitrechter – emulsie wordt in scheitrechter gegoten en men wacht
tot de verschillende lagen visueel zichtbaar zijn, des tof onderaan met
grootste massadichtheid wordt via kraantje verwijdert

o Centrifugeren: door snel rond te draaien -> middelpuntvliedende kracht, hierdoor
delen met verschillende massadichtheden scheiden zich, stof met grootste dichtheid
komt aan buitenkant – nadien meestal decantatie

o Extraheren: een extractievloeistof wordt aan een mengsel toegevoegd. Deze onttrekt
de bestandsdelen die goed oplosbaar zijn in deze vloeistof – nadien meestal filtratie
of decantatie

, o Absorberen: vast absorptiemiddel wordt toegevoegd. Deze onttrekt de
bestandsdelen die een goede affiniteit hebben voor het middel – nadien filtratie

o Destilleren: bij verhitten van een mengsel zal de vloeistof met het laagste kookpunt
eerste verdampen – nadien vloeistof condenseren is deze gescheiden van het
mengsel = destillaat, stoffen met hogere kooktemperatuur: residu

2.2 ZUIVERE STOFFEN – MOLECULEN – ATOMEN

Zuivere stof: slechts 1 soort moleculen of roosterstructuren
- Enkelvoudige stoffen: dezelfde elementen (200)
- Samengestelde stoffen: verschillende elementen
Mengsel: meerdere soorten moleculen of roosterstructuren

 De elementen worden door een chemische binding in een welbepaalde aantal
verhouding bij elkaar gehouden, ze verliezen hun individuele eigenschappen

Aantal atoomsoorten/elementen = 100+ waarvan 92 natuurlijke die de bouwsteentjes van
enkele miljoenen samengestelde stoffen vormen
 kunstmatige elementen zijn door kernfysica en kernchemie in laboratoria ontwikkeld

2.3 CHEMISCH TEKENSCHRIFT

symbool van een element: 1e letter = 1e letter van (ver)Latijnse naam = hoofdletter - 2e letter
( zie tabel blz 8/9)

een symbool van een element stelt niet alleen dat element voor maar ook 1 atoom van dat
element

brutoformule: geeft het aantal elementen van elke soort in de zuivere stof weer

 de ruimtelijke schikking maakt niet altijd mogelijk de grenzen duidelijk te
onderscheiden waardoor 2 mogelijkheden:
 moleculen: wanneer in elke aggregatietoestand afzonderlijke, duidelijke
afgebakende stofeenheden voorkomen
 roosterstructuur: combinaties van elementen zijn niet duidelijk begrensd dus
zijn hierin geordend, brutoformule heeft betekenis van een
verhoudingsformule -> steeds kleinst mogelijke gehele getallen die de
verhouding van de elementen in de roosterstructuur weergeven

2.3.1 FORMULES VAN ENKELVOUDIGE STOFFEN
 Enkelvoudige stoffen, opgebouwd uit afzonderlijke atomen: X
Naam van de stof = naam van het element

,  Enkelvoudige stoffen, opgebouwd uit moleculen: Xn
n = index = een getal dat het aantal atomen in 1 molecule of eenheid van
roostermolecule
naam van de stof = Griekse telwoord + naam element

2.3.2 FORMULES VAN SAMENGESTELDE STOFFEN
Vorm: XnYm

 Verschillende zuivere stoffen kunnen dezelfde brutoformule hebben omdat de
onderlinge schikking hieruit niet is af te leiden

 Door het groeperen van elementen worden bepaalde structuuraspecten en daarmee
samenhangende eigenschappen van de stof benadrukt



 Coëfficiënt/voorgetal= een getal dat het aantal atomen ,moleculen of
roosterstructuren weergeeft


3-ATOOMBOUW

3.1 HISTORIEK




-> wij gaan werken met een eenvoudiger model




3.2 SAMENSTELLING EN SYMBOLISCHE VOORSTELLING
VAN EEN ATOOM

Atomen opgebouwd uit 3 soorten elementaire deeltjes: - protonen
- neutronen
- elektronen