ORGAANFYSIOLOGIE
HOOFDSTUK 3 : DE NIER
PROF. B. HIMPENS / 22’-23’
DE MACRO ANATOMIE VAN DE NIER
3.1 DE ANATOMIE EN DE FUNCTIE VAN DE NIER
3.1.1 DE MACRO ANATOMIE VAN DE NIER
3.1.2 DE NIER DE NIER
boonvormige organen
boven de nier ligt de bijnier.
nierparenchym twee verschillende gebieden.
• cortex of schors
• buitenzijde van de nier
• als kolommen tussen de piramiden van de medulla
• medulla of merg
• bestaat uit piramiden.
• basis van de piramiden is naar de schors toe
gericht
• nierpapil mondt uit in de nierkelk.
Punt van piramiden is naar het centrum gericht en de basis naar de schors, de punten vormen samen de
nierkelk.
DEBIET DOORHEEN DE NIER
3.1.2 DEBIET DOORHEEN DE NIER
Het debiet doorheen de nieren:1,2-1,3 l/min
20-25% van het hartdebiet
nieren maken slechts 0,5% uit van lichaamsgewicht
Bloedvaten:
• arteria renalis dringt de nier binnen hoogte van de nierhilus
• splitst zich tussen piramiden in vele takken
• loopt uit op kleine afferente arteriolen
• capillair netwerk in de glomerulus.
• efferente arteriolen
• netwerk rond de tubuli (peritubulair capillair netwerk)
• verzamelen zich dan tot een netwerk van venen,
• monden uit in de vena renalis uitmonden.
1/4 - 1/5 van het bloed gaat naar de nieren, dat is heel veel voor zo een kleine structuur!
Allerlei vaatjes voor aan- en afvoer.
1
, VAN NIER NAAR NEFRON
3.1.3 VAN NIER NAAR NEFRON
Lokalisatie van de nefronen:
3.1.4 NEFRON: FUNCTIONELE EENHEID VAN DE NIER
elke nier: 1,25 miljoen nefronen.
nefron bestaat uit de glomerulus of nierlichaampje (1) en een systeem van afvoerwegen.
glomerulus (= nierlichaampje):
• kapsel van Bowman met het blinde gedilateerde uiteinde
• capillair glomerulair kluwen met een aanvoerende of afferente en een afvoerende of efferente
arteriool
afvoerwegen
• omgeven door peritubulair capillair netwerk
• proximale tubulus (2)
• lis van Henle (3) met dalend en stijgend dun en dikke segment en macula densa (4)
• distale tubulus (5) en ductus colligens (verzamelbuisje) (6).
2
, BEVLOEIING GLOMERULUS EN
3.1.5 BEVLOEIING GLOMERUSAF
ENVO
AFVOERWEGEN
ERWEGEN
Zeer intense bevloeiing van de nier aanwezig!
3.1.6 URINEAFVOER
Het nierbekken (pyelon) bestaat uit verschillende nierkelken vast aan hun kelk. Het nierbekken gaat over
in de ureter of urineleider, die in urineblaas uitmondt.
Urineblaas is achter de schaamvoeg of symfysis pubis gelegen.
• vliezig, gespierd orgaan, dat als urinereservoir dienst doet
• gladde spiercellen verlopen in dit orgaan in alle richtingen.
Overgang naar de urineafleider of urethra
• onwillekeurige, tonisch gesloten sfincter → voorkomt urinelek
• willekeurige sluitspier → kan de afsluiting van de urineblaas tijdelijk nog sluiten als de
onwillekeurige sluitspier het lek niet kan voorkomen (tijdelijk!)
Urethra is de finale excretieweg voor de urine.
• bij de vrouw is ongeveer 3 - 4 cm lang
• bij man ongeveer 20 cm lang en trekt doorheen de prostaat (ook semen transport)
→ vrouw
3
, 3.1.7 UROGENITAAL SYSTEEM
UROGENITAAL SYSTEEM
Vergelijking man / vrouw (qua niersysteem geen verschillen, wel qua voortplantingsysteem, later)
Filtratie, secretie en reabsorptie, excretie → gaan we onderzoeken
4
HOOFDSTUK 3 : DE NIER
PROF. B. HIMPENS / 22’-23’
DE MACRO ANATOMIE VAN DE NIER
3.1 DE ANATOMIE EN DE FUNCTIE VAN DE NIER
3.1.1 DE MACRO ANATOMIE VAN DE NIER
3.1.2 DE NIER DE NIER
boonvormige organen
boven de nier ligt de bijnier.
nierparenchym twee verschillende gebieden.
• cortex of schors
• buitenzijde van de nier
• als kolommen tussen de piramiden van de medulla
• medulla of merg
• bestaat uit piramiden.
• basis van de piramiden is naar de schors toe
gericht
• nierpapil mondt uit in de nierkelk.
Punt van piramiden is naar het centrum gericht en de basis naar de schors, de punten vormen samen de
nierkelk.
DEBIET DOORHEEN DE NIER
3.1.2 DEBIET DOORHEEN DE NIER
Het debiet doorheen de nieren:1,2-1,3 l/min
20-25% van het hartdebiet
nieren maken slechts 0,5% uit van lichaamsgewicht
Bloedvaten:
• arteria renalis dringt de nier binnen hoogte van de nierhilus
• splitst zich tussen piramiden in vele takken
• loopt uit op kleine afferente arteriolen
• capillair netwerk in de glomerulus.
• efferente arteriolen
• netwerk rond de tubuli (peritubulair capillair netwerk)
• verzamelen zich dan tot een netwerk van venen,
• monden uit in de vena renalis uitmonden.
1/4 - 1/5 van het bloed gaat naar de nieren, dat is heel veel voor zo een kleine structuur!
Allerlei vaatjes voor aan- en afvoer.
1
, VAN NIER NAAR NEFRON
3.1.3 VAN NIER NAAR NEFRON
Lokalisatie van de nefronen:
3.1.4 NEFRON: FUNCTIONELE EENHEID VAN DE NIER
elke nier: 1,25 miljoen nefronen.
nefron bestaat uit de glomerulus of nierlichaampje (1) en een systeem van afvoerwegen.
glomerulus (= nierlichaampje):
• kapsel van Bowman met het blinde gedilateerde uiteinde
• capillair glomerulair kluwen met een aanvoerende of afferente en een afvoerende of efferente
arteriool
afvoerwegen
• omgeven door peritubulair capillair netwerk
• proximale tubulus (2)
• lis van Henle (3) met dalend en stijgend dun en dikke segment en macula densa (4)
• distale tubulus (5) en ductus colligens (verzamelbuisje) (6).
2
, BEVLOEIING GLOMERULUS EN
3.1.5 BEVLOEIING GLOMERUSAF
ENVO
AFVOERWEGEN
ERWEGEN
Zeer intense bevloeiing van de nier aanwezig!
3.1.6 URINEAFVOER
Het nierbekken (pyelon) bestaat uit verschillende nierkelken vast aan hun kelk. Het nierbekken gaat over
in de ureter of urineleider, die in urineblaas uitmondt.
Urineblaas is achter de schaamvoeg of symfysis pubis gelegen.
• vliezig, gespierd orgaan, dat als urinereservoir dienst doet
• gladde spiercellen verlopen in dit orgaan in alle richtingen.
Overgang naar de urineafleider of urethra
• onwillekeurige, tonisch gesloten sfincter → voorkomt urinelek
• willekeurige sluitspier → kan de afsluiting van de urineblaas tijdelijk nog sluiten als de
onwillekeurige sluitspier het lek niet kan voorkomen (tijdelijk!)
Urethra is de finale excretieweg voor de urine.
• bij de vrouw is ongeveer 3 - 4 cm lang
• bij man ongeveer 20 cm lang en trekt doorheen de prostaat (ook semen transport)
→ vrouw
3
, 3.1.7 UROGENITAAL SYSTEEM
UROGENITAAL SYSTEEM
Vergelijking man / vrouw (qua niersysteem geen verschillen, wel qua voortplantingsysteem, later)
Filtratie, secretie en reabsorptie, excretie → gaan we onderzoeken
4
