Inspanningsfysiologie prof. De Sutter
1 Inleiding tot het uitvoeren van inspanningstesten
Van klacht tot diagnose:
- Thoracale pijn: oorzaak → vernauwing van de kroonslagader
- Kortademigheid:
o Dyspnoe: kortademig bij inspanning
o Orthopnoe: kortademigheid bij platliggen
- Oedemen: thv voeten en onderbenen. Putjes in oedeem = pitting oedeem. Laattijdige klacht
(bij 2-3 liter vochtopstapeling)
- Palpitaties = hartkloppingen (VKF of ventriculaire ritmestoornissen)
- Syncope: gevaarlijk bij abrupte syncope + niet verward erna
Belangrijke cardiale aandoeningen:
- Coronair lijden
o Angor pectina
o STEMI, non-STEMI = infarct (thoracale pijn (ook in rust), zweten, nausea en braken)
- Kleplijden:
o Mitrialisklep insufficiëntie
o Aortaklepstenose
- Cardiomyopathie
o Aangeboren
o Verworden (bv door alcohol)
- Ritmestoornissen
➔ Al deze aandoeningen leiden tot hartfalen = eindstadium.
Hier zien we de kroonslagaders en rechts de stenose
waardoor er een vaatwand vernauwing is → leidt tot
klinisch beeld.
De bovenste arterie is nog stabiel. Hier is een plaque te
zien met een nog stabiel membraan.
Hier zijn we een ruptuur waardoor een bloedklonter
ontstaat → zorgt voor een acuut myocard infarct.
- Stenose: ischemie/angor
- Occlusie (afsluiting): infarct
- Behandeling: medicatie, stenting, overbrugging.
,Het acuut myocardinfarct:
We gaan contrast inspuiten in de kroonslagader: we zien
een plotse stop → hier zit de klonter.
In de onderste foto kan je de blokkade zien dat bestaat uit
de plaque en de bloedklonter.
Het ischemisch discomfort doet zich voor op 2
verschillende manieren:
- Pijn op de borst, malaise, nausea, braken → EKG:
ST-elevatie => groter infarct => meer permanente
afsluiting van het bloedvat.
- Pijn op borst, malaise, nausea, braken → EKG:
geen ST-elevatie => kleiner infarct => minder
volledige afsluiting of van korte duur.
STEMI: vooral het ST-segment is belangrijk bij infarct. De
STEMI kan voornamelijk gezien worden in V2, V3 en V4.
Ook party (?) gold genoemd.
Non-STEMI: hier is er een ST-daling te zien.
Hartfalen:
In België:
- Ongeveer 4% van de algemene populatie → sterk stijgende prevalentie en incidentie op
oudere leeftijd (>10% van de 80-plussers)
- Hoge mortaliteit en morbiditeit → zowel bij hartfalen met verminderde LV functie als
bewaarde LV functie. 40-50% mortaliteit op 5 jaar.
- 2-3% van het gezondheidsbudget → grootste kost gerelateerd aan hospitalisatie (steeds
herval bij patiënten)
De belangrijkste cardiale onderzoekstechnieken:
Niet-invasief:
- Electrocardiografie
- Inspanningstesten
- Echocardiografie
- Radionucleaire beeldvorming
- Coronaire CT
Invasief:
- Hartkatheterisatie: punctie in slagaders (a. radialis en/of a. femoralis)
, Centrale en perifere determinanten van maximale zuurstofopname:
Centrale: de cardiac output is de belangrijkste
(3-4 liter/minuut in rust).
(het pijltje betekent “bepaalt”)
De rode cijfers is wat er gebeurd bij
inspanning. Het oplopen van de hartstag is
een belangrijke factor. Deze is vaak gedaald
bij pathologie.
Perifere: dit is de mate waarin het lichaam in
staat is om O2 te extraheren.
Regionale flow = de flow die naar de spieren
gaat. De O2 extractie gebeurd door de spieren.
Determinanten van inspanningscapaciteit:
Hierbij wordt dit bepaalt door de algemene
conditie van de patiënt of de hoeveelheid
training hij gehad heeft.
De patiënt met hartfalen:
Hier worden de typische symptomen weergegeven. De
kernsymptoom bij deze patiëntenpopulatie is kortademigheid bij
inspanning.
Bij patiënten met een
vermoeden van hartfalen
wordt het volgende
gedaan.
De finale diagnose wordt
enkel gesteld via het
echocardiogram.
1 Inleiding tot het uitvoeren van inspanningstesten
Van klacht tot diagnose:
- Thoracale pijn: oorzaak → vernauwing van de kroonslagader
- Kortademigheid:
o Dyspnoe: kortademig bij inspanning
o Orthopnoe: kortademigheid bij platliggen
- Oedemen: thv voeten en onderbenen. Putjes in oedeem = pitting oedeem. Laattijdige klacht
(bij 2-3 liter vochtopstapeling)
- Palpitaties = hartkloppingen (VKF of ventriculaire ritmestoornissen)
- Syncope: gevaarlijk bij abrupte syncope + niet verward erna
Belangrijke cardiale aandoeningen:
- Coronair lijden
o Angor pectina
o STEMI, non-STEMI = infarct (thoracale pijn (ook in rust), zweten, nausea en braken)
- Kleplijden:
o Mitrialisklep insufficiëntie
o Aortaklepstenose
- Cardiomyopathie
o Aangeboren
o Verworden (bv door alcohol)
- Ritmestoornissen
➔ Al deze aandoeningen leiden tot hartfalen = eindstadium.
Hier zien we de kroonslagaders en rechts de stenose
waardoor er een vaatwand vernauwing is → leidt tot
klinisch beeld.
De bovenste arterie is nog stabiel. Hier is een plaque te
zien met een nog stabiel membraan.
Hier zijn we een ruptuur waardoor een bloedklonter
ontstaat → zorgt voor een acuut myocard infarct.
- Stenose: ischemie/angor
- Occlusie (afsluiting): infarct
- Behandeling: medicatie, stenting, overbrugging.
,Het acuut myocardinfarct:
We gaan contrast inspuiten in de kroonslagader: we zien
een plotse stop → hier zit de klonter.
In de onderste foto kan je de blokkade zien dat bestaat uit
de plaque en de bloedklonter.
Het ischemisch discomfort doet zich voor op 2
verschillende manieren:
- Pijn op de borst, malaise, nausea, braken → EKG:
ST-elevatie => groter infarct => meer permanente
afsluiting van het bloedvat.
- Pijn op borst, malaise, nausea, braken → EKG:
geen ST-elevatie => kleiner infarct => minder
volledige afsluiting of van korte duur.
STEMI: vooral het ST-segment is belangrijk bij infarct. De
STEMI kan voornamelijk gezien worden in V2, V3 en V4.
Ook party (?) gold genoemd.
Non-STEMI: hier is er een ST-daling te zien.
Hartfalen:
In België:
- Ongeveer 4% van de algemene populatie → sterk stijgende prevalentie en incidentie op
oudere leeftijd (>10% van de 80-plussers)
- Hoge mortaliteit en morbiditeit → zowel bij hartfalen met verminderde LV functie als
bewaarde LV functie. 40-50% mortaliteit op 5 jaar.
- 2-3% van het gezondheidsbudget → grootste kost gerelateerd aan hospitalisatie (steeds
herval bij patiënten)
De belangrijkste cardiale onderzoekstechnieken:
Niet-invasief:
- Electrocardiografie
- Inspanningstesten
- Echocardiografie
- Radionucleaire beeldvorming
- Coronaire CT
Invasief:
- Hartkatheterisatie: punctie in slagaders (a. radialis en/of a. femoralis)
, Centrale en perifere determinanten van maximale zuurstofopname:
Centrale: de cardiac output is de belangrijkste
(3-4 liter/minuut in rust).
(het pijltje betekent “bepaalt”)
De rode cijfers is wat er gebeurd bij
inspanning. Het oplopen van de hartstag is
een belangrijke factor. Deze is vaak gedaald
bij pathologie.
Perifere: dit is de mate waarin het lichaam in
staat is om O2 te extraheren.
Regionale flow = de flow die naar de spieren
gaat. De O2 extractie gebeurd door de spieren.
Determinanten van inspanningscapaciteit:
Hierbij wordt dit bepaalt door de algemene
conditie van de patiënt of de hoeveelheid
training hij gehad heeft.
De patiënt met hartfalen:
Hier worden de typische symptomen weergegeven. De
kernsymptoom bij deze patiëntenpopulatie is kortademigheid bij
inspanning.
Bij patiënten met een
vermoeden van hartfalen
wordt het volgende
gedaan.
De finale diagnose wordt
enkel gesteld via het
echocardiogram.
