LERBTP01X
Minor Passend onderwijs en leerlingenzorg
LERBTP01X
Datum: 24 januari 2021
,Inhoud
LERBTP01X..............................................................................................................................................1
Theoretische voorbereiding...................................................................................................................3
Praktische voorbereiding........................................................................................................................5
Leerling J.............................................................................................................................................5
Leerling P............................................................................................................................................6
Leerling A............................................................................................................................................7
Resultaten..............................................................................................................................................8
Leerling J.............................................................................................................................................8
Gesprek 1 – begingesprek...............................................................................................................8
Gesprek 2 – tussentijdse gesprekjes na elke les a.d.h.v. de schaalvraag........................................9
Gesprek 3 – eindgesprek................................................................................................................9
Leerling P..........................................................................................................................................10
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................10
Gesprek 2 – eindgesprek..............................................................................................................10
Leerling A..........................................................................................................................................12
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................12
Gesprek 2 – eindgesprek..............................................................................................................13
Reflectie................................................................................................................................................14
Leerling J...........................................................................................................................................14
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................14
Gesprek 2 – tussentijdse gesprekjes na elke les a.d.h.v. de schaalvraag......................................14
Gesprek 3 – eindgesprek – conclusie............................................................................................14
Leerling P..........................................................................................................................................15
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................15
Gesprek 2 – eindgesprek – conclusie............................................................................................15
Leerling A..........................................................................................................................................16
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................16
Gesprek 2 – eindgesprek – conclusie............................................................................................16
Bewijzen...............................................................................................................................................17
Bewijs 1 ingevuld formulier J............................................................................................................17
Bewijs 2 ingevuld formulier P...........................................................................................................21
Bewijs 3 ingevuld formulier A...........................................................................................................23
Literatuurlijst........................................................................................................................................27
2
, Theoretische voorbereiding
Delen van deze voorbereiding komen uit mijn IVLPOL01M verslag.
Wanneer een leerling tegen problemen aanloopt en hij voelt zich niet aan staat om dit te
veranderen, schiet zijn oplossend vermogen tekort. Als dit het geval is, kan een docent een leerling
helpen door oplossingsgericht te gaan werken (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.). Bij oplossingsgericht
werken wordt niet ingegaan op de oorzaken van een probleem. Er wordt alleen aan de oplossing van
het probleem gewerkt (Van der Wal & De Wilde, 2017). Het is een sturende begeleidingsvorm,
waarbij de begeleider de vormgeving van de begeleiding bepaald. Hierbij streeft de begeleider ernaar
om de begeleiding voor de cliënt zo passend mogelijk te maken (Tressel, 2016). Daarnaast wordt er
gefocust op iemands kracht, competenties en talenten. De leerling wordt gezien als expert bij het
vinden van oplossingen. Deze benadering valt onder de positieve psychologie. Deze wetenschap richt
zich op groei, welbevinden en optimaal functioneren bevorderen (Van Lieshout & Van Deth, 2018). Er
wordt in dit verslag gewerkt met de elf stappen van Mission Possible (Beumer-Peeters, 2021).
Mission Possible gaat ervan uit dat de leerling bepaalde vaardigheden nog niet bezit om adequaat
gedrag te vertonen. In elf stappen realiseren jongeren een doel, door oplossingsgericht te werken
(Horeweg, 2020).
Tijdens de gesprekken kunnen bepaalde gesprekstechnieken worden ingezet, waardoor de efficiëntie
in de omgang met anderen wordt bevorderd. Allereerst moet het gehele gesprek de non-verbale
communicatie op orde zijn, omdat dit 80% bepaalt hoe iemand overkomt. Er moet oogcontact
worden gemaakt, zodat de docent beleefd en geïnteresseerd overkomt. Ook moet de docent rechtop
zitten, de armen niet te veel bewegen en rustig spreken. Dit alles draagt bij aan een efficiënte en
geïnteresseerde lichaamshouding (Diversiteit In Actie, z.d.). Daarnaast is het van belang dat de
docent open vragen stelt en geen adviezen geeft, omdat een puber geneigd is om niet naar het
advies van een volwassene te luisteren. De leerling moet zijn eigen adviezen aandragen (Van
Lieshout & Van Deth, 2018). Er moeten complimenten worden gegeven (Cauffman & Van Dijk, 2016).
Hierbij moeten positieve verwachtingen worden uitgesproken, waardoor de leerling vertrouwen
krijgt in eigen kunnen (Van Lieshout & Van Deth, 2018). Verder heeft stilte veel kracht, het is een
vorm van aandacht en respect, ook wordt het antwoord de leerling niet in de mond gelegd. Onder
oplossingsgericht taalgebruik verstaan we; uitnodigend formuleren, vragen wat er nog steeds werkt,
hoe het probleem zou stoppen, ‘hoe’ gebruiken in plaats van ‘waarom’ en naar details, aspecten,
elementen doorvragen en oplossingsgerichte vragen stellen. Zo is er de schaalvraag waarbij er wordt
gevraagd in hoeverre iets van toepassing is. Het is belangrijk erkenning te bieden en op de toekomst
(de oplossing) te richten (Van der Wal & De Wilde, 2017). Ook is er de wondervraag waarbij er wordt
gevraagd hoe het leven eruit zal zien zonder het probleem (Van Lieshout & Van Deth, 2018). Er zijn
tien categorieën van oplossingsgerichte vragen, namelijk verduidelijkingsvragen, waarbij er een open
vraag wordt gesteld om tot verduidelijking van een bepaalde zaak te komen. Ten tweede
continueringsvragen, dit zijn vragen over positieve zaken die een leerling wil behouden. Vervolgens
doelstellende vragen, hierbij wordt er gevraagd naar het doel van iets in het gesprek. Dan
veranderingsvragen, dit gaat over de verandering die plaats heeft gevonden. Differentiatievragen zijn
gericht op momenten dat het probleem minder aanwezig is, bijvoorbeeld schaalvragen. Daarnaast
kunnen vragen gericht op krachtbronnen zijn. Ook kunnen er uitzonderingsvragen gesteld worden,
dus wanneer het probleem niet aanwezig is. Bovendien kunnen en toekomstgerichte vragen gesteld
worden. Triangulaire of relationele vragen staan in verband met de omgeving van de leerling.
Tenslotte suggestieve vragen, hierbij wordt een suggestie over een opmerking van de leerling
gegeven (Cauffman & Van Dijk, 2016).
Mission Possible begint bij stap nul, de klantrelatie. Hierbij wordt de leerling in de juiste werkrelatie
geplaatst. Daarom wordt er gebruik gemaakt van de flowchart. Door de flowchart wordt iemand in
3
Minor Passend onderwijs en leerlingenzorg
LERBTP01X
Datum: 24 januari 2021
,Inhoud
LERBTP01X..............................................................................................................................................1
Theoretische voorbereiding...................................................................................................................3
Praktische voorbereiding........................................................................................................................5
Leerling J.............................................................................................................................................5
Leerling P............................................................................................................................................6
Leerling A............................................................................................................................................7
Resultaten..............................................................................................................................................8
Leerling J.............................................................................................................................................8
Gesprek 1 – begingesprek...............................................................................................................8
Gesprek 2 – tussentijdse gesprekjes na elke les a.d.h.v. de schaalvraag........................................9
Gesprek 3 – eindgesprek................................................................................................................9
Leerling P..........................................................................................................................................10
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................10
Gesprek 2 – eindgesprek..............................................................................................................10
Leerling A..........................................................................................................................................12
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................12
Gesprek 2 – eindgesprek..............................................................................................................13
Reflectie................................................................................................................................................14
Leerling J...........................................................................................................................................14
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................14
Gesprek 2 – tussentijdse gesprekjes na elke les a.d.h.v. de schaalvraag......................................14
Gesprek 3 – eindgesprek – conclusie............................................................................................14
Leerling P..........................................................................................................................................15
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................15
Gesprek 2 – eindgesprek – conclusie............................................................................................15
Leerling A..........................................................................................................................................16
Gesprek 1 – begingesprek.............................................................................................................16
Gesprek 2 – eindgesprek – conclusie............................................................................................16
Bewijzen...............................................................................................................................................17
Bewijs 1 ingevuld formulier J............................................................................................................17
Bewijs 2 ingevuld formulier P...........................................................................................................21
Bewijs 3 ingevuld formulier A...........................................................................................................23
Literatuurlijst........................................................................................................................................27
2
, Theoretische voorbereiding
Delen van deze voorbereiding komen uit mijn IVLPOL01M verslag.
Wanneer een leerling tegen problemen aanloopt en hij voelt zich niet aan staat om dit te
veranderen, schiet zijn oplossend vermogen tekort. Als dit het geval is, kan een docent een leerling
helpen door oplossingsgericht te gaan werken (Nederlands Jeugdinstituut, z.d.). Bij oplossingsgericht
werken wordt niet ingegaan op de oorzaken van een probleem. Er wordt alleen aan de oplossing van
het probleem gewerkt (Van der Wal & De Wilde, 2017). Het is een sturende begeleidingsvorm,
waarbij de begeleider de vormgeving van de begeleiding bepaald. Hierbij streeft de begeleider ernaar
om de begeleiding voor de cliënt zo passend mogelijk te maken (Tressel, 2016). Daarnaast wordt er
gefocust op iemands kracht, competenties en talenten. De leerling wordt gezien als expert bij het
vinden van oplossingen. Deze benadering valt onder de positieve psychologie. Deze wetenschap richt
zich op groei, welbevinden en optimaal functioneren bevorderen (Van Lieshout & Van Deth, 2018). Er
wordt in dit verslag gewerkt met de elf stappen van Mission Possible (Beumer-Peeters, 2021).
Mission Possible gaat ervan uit dat de leerling bepaalde vaardigheden nog niet bezit om adequaat
gedrag te vertonen. In elf stappen realiseren jongeren een doel, door oplossingsgericht te werken
(Horeweg, 2020).
Tijdens de gesprekken kunnen bepaalde gesprekstechnieken worden ingezet, waardoor de efficiëntie
in de omgang met anderen wordt bevorderd. Allereerst moet het gehele gesprek de non-verbale
communicatie op orde zijn, omdat dit 80% bepaalt hoe iemand overkomt. Er moet oogcontact
worden gemaakt, zodat de docent beleefd en geïnteresseerd overkomt. Ook moet de docent rechtop
zitten, de armen niet te veel bewegen en rustig spreken. Dit alles draagt bij aan een efficiënte en
geïnteresseerde lichaamshouding (Diversiteit In Actie, z.d.). Daarnaast is het van belang dat de
docent open vragen stelt en geen adviezen geeft, omdat een puber geneigd is om niet naar het
advies van een volwassene te luisteren. De leerling moet zijn eigen adviezen aandragen (Van
Lieshout & Van Deth, 2018). Er moeten complimenten worden gegeven (Cauffman & Van Dijk, 2016).
Hierbij moeten positieve verwachtingen worden uitgesproken, waardoor de leerling vertrouwen
krijgt in eigen kunnen (Van Lieshout & Van Deth, 2018). Verder heeft stilte veel kracht, het is een
vorm van aandacht en respect, ook wordt het antwoord de leerling niet in de mond gelegd. Onder
oplossingsgericht taalgebruik verstaan we; uitnodigend formuleren, vragen wat er nog steeds werkt,
hoe het probleem zou stoppen, ‘hoe’ gebruiken in plaats van ‘waarom’ en naar details, aspecten,
elementen doorvragen en oplossingsgerichte vragen stellen. Zo is er de schaalvraag waarbij er wordt
gevraagd in hoeverre iets van toepassing is. Het is belangrijk erkenning te bieden en op de toekomst
(de oplossing) te richten (Van der Wal & De Wilde, 2017). Ook is er de wondervraag waarbij er wordt
gevraagd hoe het leven eruit zal zien zonder het probleem (Van Lieshout & Van Deth, 2018). Er zijn
tien categorieën van oplossingsgerichte vragen, namelijk verduidelijkingsvragen, waarbij er een open
vraag wordt gesteld om tot verduidelijking van een bepaalde zaak te komen. Ten tweede
continueringsvragen, dit zijn vragen over positieve zaken die een leerling wil behouden. Vervolgens
doelstellende vragen, hierbij wordt er gevraagd naar het doel van iets in het gesprek. Dan
veranderingsvragen, dit gaat over de verandering die plaats heeft gevonden. Differentiatievragen zijn
gericht op momenten dat het probleem minder aanwezig is, bijvoorbeeld schaalvragen. Daarnaast
kunnen vragen gericht op krachtbronnen zijn. Ook kunnen er uitzonderingsvragen gesteld worden,
dus wanneer het probleem niet aanwezig is. Bovendien kunnen en toekomstgerichte vragen gesteld
worden. Triangulaire of relationele vragen staan in verband met de omgeving van de leerling.
Tenslotte suggestieve vragen, hierbij wordt een suggestie over een opmerking van de leerling
gegeven (Cauffman & Van Dijk, 2016).
Mission Possible begint bij stap nul, de klantrelatie. Hierbij wordt de leerling in de juiste werkrelatie
geplaatst. Daarom wordt er gebruik gemaakt van de flowchart. Door de flowchart wordt iemand in
3
