SAMENVATTING
MANAGEMENT ACCOUNTING
3537
Fien Peerenbooms
3de bachelor Handelswetenschappen
,Inhoudsopgave
HFDST 1 - HC 1: INLEIDING: KOSTENCLASSIFICATIE ...................................................... 2
1. BEGRIP KOSTPRIJS ...................................................................................................... 2
2. KOSTENINDELING ....................................................................................................... 3
KOSTEN-FLOW BIJ PRODUCTIEONDERENEMINGEN .............................................................. 8
KOSTEN-FLOW à ANALYSTISCHE RESULTATENREKENING .................................................... 9
CASE 1 .......................................................................................................................... 9
CASE 2 ......................................................................................................................... 10
HFDST 2 - WZ 1: INTEGRALE EN VARIABELE KOSTPRIJS-CALCULATIE ........................... 12
1. INLEIDING................................................................................................................. 12
2. INTEGRALE KOSTPRIJSBEREKENING ............................................................................. 13
3. VARIABELE KOSTPRIJSBEREKENING.............................................................................. 15
4.INTEGRALE VS. VARIABELE KPBB (KOSTPRIJSBEREKENING) ..................................................... 16
5. SAMENVATTING ......................................................................................................... 17
HFDST 3 - HC 2: BREAK-EVEN ANALYSE ......................................................................... 18
1. WAT IS BREAK-EVEN ANALYSE ..................................................................................... 18
2. METHODES OM HET BREAK-EVEN PUNT TE BEPALEN ........................................................ 18
3. TOEPASSINGEN .......................................................................................................... 19
4. ASSUMPTIES VAN DE BREAK-EVEN ANALYSE .................................................................. 21
5. OPTIMALE PRODUCTIEMIX (HB HFDST 15) ........................................................................ 22
SAMENVATTING ............................................................................................................. 23
HFDST 4 - HC 3: ACTIVITY BASED COSTING ................................................................... 24
1. TRADITIONELE KOSTPRIJSSYSTEMEN VS ABC ................................................................. 24
2. ACTIVITY BASED COSTING (ABC) .................................................................................. 24
3. ABC - KOSTPRIJSBEPALING OP BASIS VAN ACTIVITEITEN ................................................. 25
4. KOSTENHIËRARCHIE ................................................................................................... 26
5. CASE STUDY .............................................................................................................. 28
6. BESLUIT .................................................................................................................... 37
HFDST 5 - HC 4: STANDAARD KOSTPRIJSCALCULATIE EN VERSCHILLENANALYSE ......... 38
1. INLEIDING................................................................................................................. 38
2. STANDAARD KOSTPRIJS .............................................................................................. 38
3. VERSCHILLENANALYSE ................................................................................................ 41
4. BESLUIT .................................................................................................................... 48
HFDST 6 – WZ 4 – JOB ORDER COSTING (ORDER CALCULATIE) ..................................... 49
1. WAT IS JOB ORDER COSTING? ...................................................................................... 49
2. STANDARD COSTING (BIJ JOB-ORDER COSTING) ................................................................... 50
3. NORMAL COSTING ...................................................................................................... 53
4. ACTUAL COSTING ....................................................................................................... 54
SAMENVATTING ............................................................................................................. 57
HDFST 7: PROCESS COSTING ......................................................................................... 58
1. WAT IS PROCESS COSTING? ........................................................................................ 58
2. KOSTPRIJSBEREKENING BIJ PROCESS COSTING ............................................................. 58
STAPPENPLAN................................................................................................................ 58
1
,Hfdst 1 - HC 1: INLEIDING: KOSTENCLASSIFICATIE
1. BEGRIP KOSTPRIJS
Def. Kost
à Een kost is een offer dat noodzakelijk is om een product of dienst te produceren. Het offer moet
meetbaar zijn en in geld uit te drukken.
§ Men maakt een kost wanneer men waarde opoffert en niet wanneer men het
productiemidel verwerft of betaald
Kosten =/= Uitgaven
§ Vb. stel je koopt een machine aan (= actief dat maandelijks wordt afbetaald)
§ Uitgave = aankoop van machine (met kasgeld)
§ Kost = afschrijvingen
Bij management accounting wordt er gekeken naar kosten en niet naar de uitgaven.
Def. Kostprijs
à Kostprijs is de som van de kosten nodig voor het realiseren van een bepaalde prestatie.
Samenstellende elementen van kostprijs:
1. Fabricagekostprijs:
Is de totaliteit van kosten die gemaakt worden tussen het afleveren van de grondstoffen aan de
fabriekshal en het afleveren van afgewerkte producten aan het magazijn met afgewerkte
producten.
§ Productiekosten
§ Toeslag beheerskosten
Productiekosten à Kosten die rechtstreeks te maken hebben met de productie van een goed/dienst.
2. Verkoopkostprijs:
Is de fabricagekostprijs + de kosten die nodig zijn om de verkoop te realiseren.
§ Fabricagekostprijs
§ Verkoopskosten
§ Toeslag beheerskosten
Verkoopkostprijs = kostprijs
à want dat is de som van alle kosten (zowel productiekosten als de rest)
à maar deze ga je niet altijd moeten meerekenen, soms heb je enkel de productiekosten nodig
Alvorens we kostprijs kunnen berekenen moeten we weten waarvan we de kostprijs willen
berekenen. Dus de prestatie, het kostenobject of de kostendrager moet eenduidig vastliggen.
Def. Kostendrager
à Kostendrager is ‘iets’ waarvoor de kostprijs wordt gemeten. Dus hetgene waar je de kost van
wilt weten (vb. product, dienst, productgroep, klant,…)
§ Het vervaardigde eindproduct = fabricagekostprijs
§ Het verkochte product = verkoopkostprijs
Def. Werkelijke kostprijs & standaardkostprijs
§ Werkelijke = historische kosten
o Kosten op basis van de boekhouding zullen altijd historische kosten zijn
o Deze worden berekend na de productie, dus wanneer je de gemaakte kosten kent
§ Standaard = toelaatbare kosten
o Deze kosten baseren zich niet op het werkelijke gebruik van de middelen maar op
het normaal economisch verantwoord gebruik van productie middelen.
o Deze worden berekend aan het begin van de productie, wanneer je nog niet weet
hoeveel de kosten zijn
2
, VERSCHILLENDE TYPES BEDRIJVEN
1. Productie ondernemingen: aankopen van grondstoffen, toevoegen van waarde en
omzetten in verschillende afgewerkte producten (vb. stoelen, bekers, tafels,…)
2. Distributie ondernemingen: kopen en verkopen van materiële producten zonder de
basis te veranderen (vb. kledingwinkels)
3. Dienstverlenende onderneming: verlenen diensten zoals advies, consultancy of audits
(vb. Uhasselt)
!! De kostprijscalculatie hangt af van het soort bedrijf !! Wij focussen vooral op productie
ondernemingen.
CASE: BADLIN
Gegevens:
Badjassen Badhanddoeken
Productie 100 000 stuks 200 000 stuks Capaciteit: is het max aantal stuks
Verkoop 90 000 stuks 150 000 stuks productie dat gemaakt kan worden
met de gegeven middelen in het
Omzet €4 500 000 €3 000 000
bedrijf
Verkoopprijs €50/stuk €20/stuk
Capaciteit 150 000 stuks 225 000 stuks
Badjassen Badhanddoeken
Verbruikt stoffen 1 031 000 € 352 000 €
Etiketten € 0,05/stuk € 0,05/stuk
Garen 20m à € 0,03/m 5m à € 0,03/m
Plastic hoes € 0,04/stuk € 0,04/stuk
Arbeid 72 min à € 15,00/uur 24 min à € 15,00/uur
Loonkosten 2 toezichthouders € 50 000
Afschrijvingskosten machines € 53 750
Afschrijvingskosten productiegebouw € 2 000
Energieverbruik productiegebouw € 64 250
Diverse productiekosten € 250 000
Administratie- en verkoopkosten € 800 000
Commissieloon verkopers 1% op omzet
è Dus de onderneming BADLIN zet verschillende middelen doelmatig in om de kost van
de kostenobjecten (badjassen en badhanddoelen) te bepalen.
Lonen zijn variabel: hoe meer er wordt verkocht, hoe hoger de lonen à loon is een percentage
van de omzet
2. KOSTENINDELING
Kosten kunnen ingedeeld worden:
1. Naar aard
2. Volgens soort
3. Naar aspect van tijd
4. Volgens toewijsbaarheid: directe en indirecte kosten
5. Volgens relatie met output: vaste en variabele kosten
6. Volgens relatie met productie: productiekosten en niet-productiekosten
3
MANAGEMENT ACCOUNTING
3537
Fien Peerenbooms
3de bachelor Handelswetenschappen
,Inhoudsopgave
HFDST 1 - HC 1: INLEIDING: KOSTENCLASSIFICATIE ...................................................... 2
1. BEGRIP KOSTPRIJS ...................................................................................................... 2
2. KOSTENINDELING ....................................................................................................... 3
KOSTEN-FLOW BIJ PRODUCTIEONDERENEMINGEN .............................................................. 8
KOSTEN-FLOW à ANALYSTISCHE RESULTATENREKENING .................................................... 9
CASE 1 .......................................................................................................................... 9
CASE 2 ......................................................................................................................... 10
HFDST 2 - WZ 1: INTEGRALE EN VARIABELE KOSTPRIJS-CALCULATIE ........................... 12
1. INLEIDING................................................................................................................. 12
2. INTEGRALE KOSTPRIJSBEREKENING ............................................................................. 13
3. VARIABELE KOSTPRIJSBEREKENING.............................................................................. 15
4.INTEGRALE VS. VARIABELE KPBB (KOSTPRIJSBEREKENING) ..................................................... 16
5. SAMENVATTING ......................................................................................................... 17
HFDST 3 - HC 2: BREAK-EVEN ANALYSE ......................................................................... 18
1. WAT IS BREAK-EVEN ANALYSE ..................................................................................... 18
2. METHODES OM HET BREAK-EVEN PUNT TE BEPALEN ........................................................ 18
3. TOEPASSINGEN .......................................................................................................... 19
4. ASSUMPTIES VAN DE BREAK-EVEN ANALYSE .................................................................. 21
5. OPTIMALE PRODUCTIEMIX (HB HFDST 15) ........................................................................ 22
SAMENVATTING ............................................................................................................. 23
HFDST 4 - HC 3: ACTIVITY BASED COSTING ................................................................... 24
1. TRADITIONELE KOSTPRIJSSYSTEMEN VS ABC ................................................................. 24
2. ACTIVITY BASED COSTING (ABC) .................................................................................. 24
3. ABC - KOSTPRIJSBEPALING OP BASIS VAN ACTIVITEITEN ................................................. 25
4. KOSTENHIËRARCHIE ................................................................................................... 26
5. CASE STUDY .............................................................................................................. 28
6. BESLUIT .................................................................................................................... 37
HFDST 5 - HC 4: STANDAARD KOSTPRIJSCALCULATIE EN VERSCHILLENANALYSE ......... 38
1. INLEIDING................................................................................................................. 38
2. STANDAARD KOSTPRIJS .............................................................................................. 38
3. VERSCHILLENANALYSE ................................................................................................ 41
4. BESLUIT .................................................................................................................... 48
HFDST 6 – WZ 4 – JOB ORDER COSTING (ORDER CALCULATIE) ..................................... 49
1. WAT IS JOB ORDER COSTING? ...................................................................................... 49
2. STANDARD COSTING (BIJ JOB-ORDER COSTING) ................................................................... 50
3. NORMAL COSTING ...................................................................................................... 53
4. ACTUAL COSTING ....................................................................................................... 54
SAMENVATTING ............................................................................................................. 57
HDFST 7: PROCESS COSTING ......................................................................................... 58
1. WAT IS PROCESS COSTING? ........................................................................................ 58
2. KOSTPRIJSBEREKENING BIJ PROCESS COSTING ............................................................. 58
STAPPENPLAN................................................................................................................ 58
1
,Hfdst 1 - HC 1: INLEIDING: KOSTENCLASSIFICATIE
1. BEGRIP KOSTPRIJS
Def. Kost
à Een kost is een offer dat noodzakelijk is om een product of dienst te produceren. Het offer moet
meetbaar zijn en in geld uit te drukken.
§ Men maakt een kost wanneer men waarde opoffert en niet wanneer men het
productiemidel verwerft of betaald
Kosten =/= Uitgaven
§ Vb. stel je koopt een machine aan (= actief dat maandelijks wordt afbetaald)
§ Uitgave = aankoop van machine (met kasgeld)
§ Kost = afschrijvingen
Bij management accounting wordt er gekeken naar kosten en niet naar de uitgaven.
Def. Kostprijs
à Kostprijs is de som van de kosten nodig voor het realiseren van een bepaalde prestatie.
Samenstellende elementen van kostprijs:
1. Fabricagekostprijs:
Is de totaliteit van kosten die gemaakt worden tussen het afleveren van de grondstoffen aan de
fabriekshal en het afleveren van afgewerkte producten aan het magazijn met afgewerkte
producten.
§ Productiekosten
§ Toeslag beheerskosten
Productiekosten à Kosten die rechtstreeks te maken hebben met de productie van een goed/dienst.
2. Verkoopkostprijs:
Is de fabricagekostprijs + de kosten die nodig zijn om de verkoop te realiseren.
§ Fabricagekostprijs
§ Verkoopskosten
§ Toeslag beheerskosten
Verkoopkostprijs = kostprijs
à want dat is de som van alle kosten (zowel productiekosten als de rest)
à maar deze ga je niet altijd moeten meerekenen, soms heb je enkel de productiekosten nodig
Alvorens we kostprijs kunnen berekenen moeten we weten waarvan we de kostprijs willen
berekenen. Dus de prestatie, het kostenobject of de kostendrager moet eenduidig vastliggen.
Def. Kostendrager
à Kostendrager is ‘iets’ waarvoor de kostprijs wordt gemeten. Dus hetgene waar je de kost van
wilt weten (vb. product, dienst, productgroep, klant,…)
§ Het vervaardigde eindproduct = fabricagekostprijs
§ Het verkochte product = verkoopkostprijs
Def. Werkelijke kostprijs & standaardkostprijs
§ Werkelijke = historische kosten
o Kosten op basis van de boekhouding zullen altijd historische kosten zijn
o Deze worden berekend na de productie, dus wanneer je de gemaakte kosten kent
§ Standaard = toelaatbare kosten
o Deze kosten baseren zich niet op het werkelijke gebruik van de middelen maar op
het normaal economisch verantwoord gebruik van productie middelen.
o Deze worden berekend aan het begin van de productie, wanneer je nog niet weet
hoeveel de kosten zijn
2
, VERSCHILLENDE TYPES BEDRIJVEN
1. Productie ondernemingen: aankopen van grondstoffen, toevoegen van waarde en
omzetten in verschillende afgewerkte producten (vb. stoelen, bekers, tafels,…)
2. Distributie ondernemingen: kopen en verkopen van materiële producten zonder de
basis te veranderen (vb. kledingwinkels)
3. Dienstverlenende onderneming: verlenen diensten zoals advies, consultancy of audits
(vb. Uhasselt)
!! De kostprijscalculatie hangt af van het soort bedrijf !! Wij focussen vooral op productie
ondernemingen.
CASE: BADLIN
Gegevens:
Badjassen Badhanddoeken
Productie 100 000 stuks 200 000 stuks Capaciteit: is het max aantal stuks
Verkoop 90 000 stuks 150 000 stuks productie dat gemaakt kan worden
met de gegeven middelen in het
Omzet €4 500 000 €3 000 000
bedrijf
Verkoopprijs €50/stuk €20/stuk
Capaciteit 150 000 stuks 225 000 stuks
Badjassen Badhanddoeken
Verbruikt stoffen 1 031 000 € 352 000 €
Etiketten € 0,05/stuk € 0,05/stuk
Garen 20m à € 0,03/m 5m à € 0,03/m
Plastic hoes € 0,04/stuk € 0,04/stuk
Arbeid 72 min à € 15,00/uur 24 min à € 15,00/uur
Loonkosten 2 toezichthouders € 50 000
Afschrijvingskosten machines € 53 750
Afschrijvingskosten productiegebouw € 2 000
Energieverbruik productiegebouw € 64 250
Diverse productiekosten € 250 000
Administratie- en verkoopkosten € 800 000
Commissieloon verkopers 1% op omzet
è Dus de onderneming BADLIN zet verschillende middelen doelmatig in om de kost van
de kostenobjecten (badjassen en badhanddoelen) te bepalen.
Lonen zijn variabel: hoe meer er wordt verkocht, hoe hoger de lonen à loon is een percentage
van de omzet
2. KOSTENINDELING
Kosten kunnen ingedeeld worden:
1. Naar aard
2. Volgens soort
3. Naar aspect van tijd
4. Volgens toewijsbaarheid: directe en indirecte kosten
5. Volgens relatie met output: vaste en variabele kosten
6. Volgens relatie met productie: productiekosten en niet-productiekosten
3
