Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
BESTUURSRECHT
INHOUDSOPGAVE
Deel I. Bestuursrecht: Definitie, Indeling, Functies, Kenmerken en Bronnen ................................................... 8
Begrip ‘bestuursrecht’ ........................................................................................................................................ 8
Formeel-juridische definitie ........................................................................................................................... 8
Definitie vanuit de relaties die worden beheerst door het bestuursrecht .................................................. 12
Omschrijving vanuit de materiële bevoegdheid van het bestuur: het begrip openbare dienst .................. 12
Indeling van het bestuursrecht ......................................................................................................................... 14
Functies van het bestuursrecht ......................................................................................................................... 15
Kenmerken van het bestuursrecht .................................................................................................................... 15
Bestuursrecht is een uitzonderingsrecht ..................................................................................................... 15
Verklaringen voor de uitzonderingen van het bestuur ............................................................................ 18
Afdeling 2. Meergelaagdheid van het Belgische bestuursrecht ................................................................... 20
Opmars van het ‘Europees bestuursrecht ............................................................................................... 21
Bronnen van het bestuursrecht ........................................................................................................................ 22
DEEL II: Besluitvormingsinstrumentarium ..................................................................................................... 30
Globaal overzicht .............................................................................................................................................. 30
De eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling (EBR)............................................................................................. 30
“Eenzijdige” .................................................................................................................................................. 31
“Rechtshandeling” ....................................................................................................................................... 32
Belang van het begrip EBR ........................................................................................................................... 34
Privileges waarmee de EBR is bekleed ......................................................................................................... 34
Verbindende kracht van de EBR .............................................................................................................. 35
Vermoeden van wettigheid ..................................................................................................................... 35
Verbindende kracht van de EBR (2) ......................................................................................................... 35
Uitvoerbare kracht van de EBR ................................................................................................................ 35
Typologie van de EBR’s ................................................................................................................................ 36
Reglementaire vs. individuele EBR’s ............................................................................................................ 36
EBR die rechten verlenen vs EBR die geen rechten verlenen ...................................................................... 38
Bestuurshandelingen o.b.v. gebonden bevoegdheid of discretionaire bevoegdheid.................................. 38
Declaratieve vs. constitutieve rechtshandelingen ....................................................................................... 41
Bestaande vs. onbestaande bestuurlijke rechtshandelingen....................................................................... 41
Schriftelijke vs. mondelinge EBR .................................................................................................................. 42
Analoge vs. elektronische EBR ..................................................................................................................... 42
Uitdrukkelijke vs. stilzwijgende EBR ............................................................................................................. 42
Bekendmaking en kennisgeving van de EBR ................................................................................................ 43
Termijnregeling voor de EBR ........................................................................................................................ 44
Normatieve termijnen ............................................................................................................................. 45
Ongeschreven redelijketermijneis ........................................................................................................... 46
Werking in de tijd van EBR ........................................................................................................................... 47
Einde van de gelding van de EBR ................................................................................................................. 47
Pseudowetgeving ......................................................................................................................................... 49
Bevoegdheid tot het opstellen van pseudowetgeving ............................................................................ 49
,Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
Soorten omzendbrieven .......................................................................................................................... 50
Interpretatieve omzendbrief ............................................................................................................... 50
Indicatieve omzendbrief ...................................................................................................................... 50
Verordenende omzendbrief ................................................................................................................ 51
Bekendmaking en kennisgeving pseudowetgeving ............................................................................. 52
Hoofdstuk III ..................................................................................................................................................... 52
Het contractuele spoor: de overeenkomst met het bestuur ....................................................................... 52
Principiële vrijheid om te contracteren ....................................................................................................... 52
Tweewegenleer ............................................................................................................................................ 53
Contracten waarbij minstens één partij bestuur moet zijn vs. contracten die ook particulieren kunnen
sluiten........................................................................................................................................................... 54
Algemene beginselen van 2 typische overheidscontracten: overheidsopdrachten en concessies van
werken of diensten ...................................................................................................................................... 54
Begrippen ................................................................................................................................................ 55
Doel aanbestedingswetgeving ..................................................................................................................... 55
Bronnen........................................................................................................................................................ 55
Toepassingsgebied ratione materiae ........................................................................................................... 56
Toepassingsgebied ratione personae ........................................................................................................... 56
Algemene beginselen inzake de gunning van aanbestedingsovereenkomsten ........................................... 56
Uitvoering van overheidsopdrachten en concessies.................................................................................... 58
Leer van de afsplitsbare rechtshandeling .................................................................................................... 58
Algemene beginselen inzake de gunning van aanbestedingsovereenkomsten ........................................... 58
Kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven .................................................................. 59
Deel III. Mensen en middelen ....................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 1: Rechtsregime van het overheidspersoneel .................................................................................. 60
Personen binnen de overheid ...................................................................................................................... 60
Overheidspersoneel ................................................................................................................................. 60
Begrip ‘ambtenaar’ en cijfers................................................................................................................... 60
Ruimer begrip overheidspersoneel ......................................................................................................... 61
Statutaire tewerkstelling als principe ...................................................................................................... 61
Belang v/h onderscheid statutaire vs. contractuele tewerkstelling ........................................................ 62
Rechtsvorm ......................................................................................................................................... 63
Wijzigbaarheid arbeidsvoorwaarden .................................................................................................. 63
Sociale zekerheid ................................................................................................................................. 63
Vastheid van betrekking ...................................................................................................................... 63
Rechtsbescherming en art. 6 EVRM .................................................................................................... 64
Nuancering / afschaffing van het onderscheid tussen statutairen en contractanten? ........................... 64
Diversiteit van rechtspositieregelingen ................................................................................................... 64
Diversiteit naargelang het tewerkstellende bestuur ............................................................................... 65
Diversiteit naargelang de juridische aard van het statuut ....................................................................... 65
Krachtlijnen van de ambtenarenstatuten ................................................................................................ 65
Toelatings- en wervingsvoorwaarden ................................................................................................. 66
Objectieve wervingsprocedure ........................................................................................................... 66
Stage- of proeftijd ............................................................................................................................... 67
Rechten, plichten, nevenactiviteiten en onverenigbaarheden ........................................................... 67
Evaluatie .............................................................................................................................................. 69
Tuchtrecht ........................................................................................................................................... 70
Ordemaatregelen ................................................................................................................................ 72
Ambtsbeëindiging ............................................................................................................................... 72
Syndicaal statuut ..................................................................................................................................... 73
Vergelijkend schema statutair versus contractueel overheidspersoneel ................................................ 73
Kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven .................................................................. 74
,Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
Hoofdstuk 2: Rechtsregime van de goederen in het bestuursrecht .................................................................. 75
Afdeling 1.het domeingoederenrecht .......................................................................................................... 75
Openbaar vs. privaat domein .................................................................................................................. 75
Kwalificatie als goed openbaar domein .............................................................................................. 76
Affectatie en desaffectatie .................................................................................................................. 76
Statuut goederen van het openbaar domein...................................................................................... 76
Beslag .................................................................................................................................................. 77
Kennelijk niet nuttig voor de uitoefening van de (overheids)taak? .................................................... 77
Temperingen van het uitzonderingsregime ........................................................................................ 77
Statuut goederen van het privaat domein .............................................................................................. 78
Gebruik van goederen van het openbaar domein ................................................................................... 79
Domeinvergunning .............................................................................................................................. 79
Domeinconcessie................................................................................................................................. 79
Afdeling 2. Instrumentarium van het bestuur met betrekking tot de goederen van particulieren
(ondernemingen en dus niet- overheden) .................................................................................................... 81
Eigendomsrecht als fundamenteel recht ................................................................................................. 81
Onteigening ............................................................................................................................................. 81
Onteigeningsvoorwaarden .................................................................................................................. 82
Bevoegde rechter ................................................................................................................................ 84
Termijn om effectief over te gaan tot onteigening ............................................................................. 84
Opeising ................................................................................................................................................... 84
Erfdienstbaarheid van algemeen nut ...................................................................................................... 85
Vergoeding............................................................................................................................................... 85
GBOL-beginsel ..................................................................................................................................... 85
Vergelijkend schema onteigening – opeising – erfdienstbaarheid van openbaar nut ................................. 87
Kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven .................................................................. 88
Deel IV. Bestuursorganisatie en begrip bestuur ........................................................................................... 89
Algemeen begrippenkader ............................................................................................................................... 89
Bestuursorganisatierecht: geen waardenvrij recht ...................................................................................... 89
Centrale begrippen ...................................................................................................................................... 89
Rechtspersoon ......................................................................................................................................... 89
Privaatrechtelijke vs. publiekrechtelijke rechtspersonen ................................................................... 90
Centralisatie ............................................................................................................................................. 91
Bestuurlijke verzelfstandiging .................................................................................................................. 92
Deconcentratie vs. decentralisatie .......................................................................................................... 92
Deconcentratie .................................................................................................................................... 92
Decentralisatie .................................................................................................................................... 93
Territoriale of politieke decentralisatie .......................................................................................... 93
Functionele decentralisatie............................................................................................................. 96
Motieven voor functionele decentralisatie ................................................................................ 96
Indeling functionele decentralisatie op basis van oprichtende overheid ................................... 96
Indeling functionele decentralisatie op basis van oprichtingstechniek ...................................... 98
Rechtstreekse toewijzing van bevoegdheid ............................................................................................ 98
Tweevoudige bevoegdheid ...................................................................................................................... 98
Adviesorganen ......................................................................................................................................... 99
Het bestuurlijk toezicht toegelicht .................................................................................................................... 99
Bestaansreden bestuurlijk toezicht .............................................................................................................. 99
Bestuurlijk versus hiërarchisch toezicht ....................................................................................................... 99
Toepassingsgebied en toetsingsbevoegdheid............................................................................................ 100
Bestuurlijk versus jurisdictioneel toezicht ................................................................................................. 100
Model en varianten .................................................................................................................................... 100
Model van de lokale besturen ............................................................................................................... 100
, Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
Termijnen algemeen toezicht ............................................................................................................ 101
Termijnen bijzonder toezicht ............................................................................................................ 102
Beroepsmogelijkheden tegen toezichtsbeslissingen ................................................................................. 102
Het begrip bestuur .......................................................................................................................................... 103
Inleiding...................................................................................................................................................... 103
Begrip ‘administratieve overheid’: ............................................................................................................. 103
Geen wettelijke definitie ............................................................................................................................ 103
Negatieve criteria .................................................................................................................................. 104
Niet de Organen van de wetgevende macht ..................................................................................... 104
Niet Organen van de rechterlijke macht ........................................................................................... 104
Wel Organen van de uitvoerende macht, tenzij................................................................................ 104
Positieve criteria .................................................................................................................................... 105
Rechtspersonen met een private rechtsvorm ................................................................................... 105
De ‘imperiumbevoegdheid’ ................................................................................................................... 106
Vrije onderwijsinstellingen .................................................................................................................... 106
Rechtspersonen met een publieke rechtsvorm ......................................................................................... 107
Vlaamse bestuursbegrippen ...................................................................................................................... 107
Bestuur in de organieke vs. bestuur in de functionele zin ......................................................................... 107
kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven ................................................................ 108
Deel V. Preventieve rechtsbescherming tegen het bestuur ..........................................................................110
Hoofdstuk I. Inleiding ...................................................................................................................................... 110
Inleiding...................................................................................................................................................... 110
Geen Awb ................................................................................................................................................... 110
Hoofdstuk II. Wettigheids- of legaliteitsbeginsel ............................................................................................ 110
Formele component wettigheidsbeginsel.................................................................................................. 110
Principieel verbod van delegatie ................................................................................................................ 111
Materiële component wettigheidsbeginsel ............................................................................................... 112
Hoofdstuk III. beginselen van behoorlijk bestuur............................................................................................ 112
Hoofdstuk III Beginselen van behoorlijk bestuur ............................................................................................ 117
Afdeling 7 Catalogus van de beginselen van behoorlijk bestuur ............................................................... 117
§1. Zorgvuldigheidsbeginsel .................................................................................................................. 117
§2. Hoorplicht (audi et alteram partem) ............................................................................................... 119
Uitzonderingen op de hoorplicht: ..................................................................................................... 121
Modaliteiten van het horen: (hoe moet je horen?) .......................................................................... 121
§3. Onpartijdigheidsbeginsel ................................................................................................................. 122
Grenzen van het onpartijdigheidsbeginsel: ....................................................................................... 124
§4. Motiveringsbeginsel......................................................................................................................... 125
§5. Redelijkheids- en evenredigheidsbeginsel ....................................................................................... 125
§6. Gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel ....................................................................................... 126
§7. Rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel .................................................................................... 127
§8. Redelijketermijneis .......................................................................................................................... 128
§9. Het transparantiebeginsel: een nieuw, opkomend beginsel? ......................................................... 128
Afdeling 8. Beginselen van behoorlijk bestuur versus beginselen van behoorlijk burgerschap................. 129
Hoofdstuk IV Wetten of beginselen van de openbare dienst.......................................................................... 130
Benuttigingsgelijkheid ................................................................................................................................ 130
Continuïteitsbeginsel ................................................................................................................................. 131
Veranderlijkheidsbeginsel .......................................................................................................................... 132
Hoofdstuk V Formele motivering van bestuurshandelingen........................................................................... 133
Materiële- versus formelemotiveringsplicht.............................................................................................. 133
Rechter versus bestuur .......................................................................................................................... 133
BESTUURSRECHT
INHOUDSOPGAVE
Deel I. Bestuursrecht: Definitie, Indeling, Functies, Kenmerken en Bronnen ................................................... 8
Begrip ‘bestuursrecht’ ........................................................................................................................................ 8
Formeel-juridische definitie ........................................................................................................................... 8
Definitie vanuit de relaties die worden beheerst door het bestuursrecht .................................................. 12
Omschrijving vanuit de materiële bevoegdheid van het bestuur: het begrip openbare dienst .................. 12
Indeling van het bestuursrecht ......................................................................................................................... 14
Functies van het bestuursrecht ......................................................................................................................... 15
Kenmerken van het bestuursrecht .................................................................................................................... 15
Bestuursrecht is een uitzonderingsrecht ..................................................................................................... 15
Verklaringen voor de uitzonderingen van het bestuur ............................................................................ 18
Afdeling 2. Meergelaagdheid van het Belgische bestuursrecht ................................................................... 20
Opmars van het ‘Europees bestuursrecht ............................................................................................... 21
Bronnen van het bestuursrecht ........................................................................................................................ 22
DEEL II: Besluitvormingsinstrumentarium ..................................................................................................... 30
Globaal overzicht .............................................................................................................................................. 30
De eenzijdige bestuurlijke rechtshandeling (EBR)............................................................................................. 30
“Eenzijdige” .................................................................................................................................................. 31
“Rechtshandeling” ....................................................................................................................................... 32
Belang van het begrip EBR ........................................................................................................................... 34
Privileges waarmee de EBR is bekleed ......................................................................................................... 34
Verbindende kracht van de EBR .............................................................................................................. 35
Vermoeden van wettigheid ..................................................................................................................... 35
Verbindende kracht van de EBR (2) ......................................................................................................... 35
Uitvoerbare kracht van de EBR ................................................................................................................ 35
Typologie van de EBR’s ................................................................................................................................ 36
Reglementaire vs. individuele EBR’s ............................................................................................................ 36
EBR die rechten verlenen vs EBR die geen rechten verlenen ...................................................................... 38
Bestuurshandelingen o.b.v. gebonden bevoegdheid of discretionaire bevoegdheid.................................. 38
Declaratieve vs. constitutieve rechtshandelingen ....................................................................................... 41
Bestaande vs. onbestaande bestuurlijke rechtshandelingen....................................................................... 41
Schriftelijke vs. mondelinge EBR .................................................................................................................. 42
Analoge vs. elektronische EBR ..................................................................................................................... 42
Uitdrukkelijke vs. stilzwijgende EBR ............................................................................................................. 42
Bekendmaking en kennisgeving van de EBR ................................................................................................ 43
Termijnregeling voor de EBR ........................................................................................................................ 44
Normatieve termijnen ............................................................................................................................. 45
Ongeschreven redelijketermijneis ........................................................................................................... 46
Werking in de tijd van EBR ........................................................................................................................... 47
Einde van de gelding van de EBR ................................................................................................................. 47
Pseudowetgeving ......................................................................................................................................... 49
Bevoegdheid tot het opstellen van pseudowetgeving ............................................................................ 49
,Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
Soorten omzendbrieven .......................................................................................................................... 50
Interpretatieve omzendbrief ............................................................................................................... 50
Indicatieve omzendbrief ...................................................................................................................... 50
Verordenende omzendbrief ................................................................................................................ 51
Bekendmaking en kennisgeving pseudowetgeving ............................................................................. 52
Hoofdstuk III ..................................................................................................................................................... 52
Het contractuele spoor: de overeenkomst met het bestuur ....................................................................... 52
Principiële vrijheid om te contracteren ....................................................................................................... 52
Tweewegenleer ............................................................................................................................................ 53
Contracten waarbij minstens één partij bestuur moet zijn vs. contracten die ook particulieren kunnen
sluiten........................................................................................................................................................... 54
Algemene beginselen van 2 typische overheidscontracten: overheidsopdrachten en concessies van
werken of diensten ...................................................................................................................................... 54
Begrippen ................................................................................................................................................ 55
Doel aanbestedingswetgeving ..................................................................................................................... 55
Bronnen........................................................................................................................................................ 55
Toepassingsgebied ratione materiae ........................................................................................................... 56
Toepassingsgebied ratione personae ........................................................................................................... 56
Algemene beginselen inzake de gunning van aanbestedingsovereenkomsten ........................................... 56
Uitvoering van overheidsopdrachten en concessies.................................................................................... 58
Leer van de afsplitsbare rechtshandeling .................................................................................................... 58
Algemene beginselen inzake de gunning van aanbestedingsovereenkomsten ........................................... 58
Kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven .................................................................. 59
Deel III. Mensen en middelen ....................................................................................................................... 60
Hoofdstuk 1: Rechtsregime van het overheidspersoneel .................................................................................. 60
Personen binnen de overheid ...................................................................................................................... 60
Overheidspersoneel ................................................................................................................................. 60
Begrip ‘ambtenaar’ en cijfers................................................................................................................... 60
Ruimer begrip overheidspersoneel ......................................................................................................... 61
Statutaire tewerkstelling als principe ...................................................................................................... 61
Belang v/h onderscheid statutaire vs. contractuele tewerkstelling ........................................................ 62
Rechtsvorm ......................................................................................................................................... 63
Wijzigbaarheid arbeidsvoorwaarden .................................................................................................. 63
Sociale zekerheid ................................................................................................................................. 63
Vastheid van betrekking ...................................................................................................................... 63
Rechtsbescherming en art. 6 EVRM .................................................................................................... 64
Nuancering / afschaffing van het onderscheid tussen statutairen en contractanten? ........................... 64
Diversiteit van rechtspositieregelingen ................................................................................................... 64
Diversiteit naargelang het tewerkstellende bestuur ............................................................................... 65
Diversiteit naargelang de juridische aard van het statuut ....................................................................... 65
Krachtlijnen van de ambtenarenstatuten ................................................................................................ 65
Toelatings- en wervingsvoorwaarden ................................................................................................. 66
Objectieve wervingsprocedure ........................................................................................................... 66
Stage- of proeftijd ............................................................................................................................... 67
Rechten, plichten, nevenactiviteiten en onverenigbaarheden ........................................................... 67
Evaluatie .............................................................................................................................................. 69
Tuchtrecht ........................................................................................................................................... 70
Ordemaatregelen ................................................................................................................................ 72
Ambtsbeëindiging ............................................................................................................................... 72
Syndicaal statuut ..................................................................................................................................... 73
Vergelijkend schema statutair versus contractueel overheidspersoneel ................................................ 73
Kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven .................................................................. 74
,Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
Hoofdstuk 2: Rechtsregime van de goederen in het bestuursrecht .................................................................. 75
Afdeling 1.het domeingoederenrecht .......................................................................................................... 75
Openbaar vs. privaat domein .................................................................................................................. 75
Kwalificatie als goed openbaar domein .............................................................................................. 76
Affectatie en desaffectatie .................................................................................................................. 76
Statuut goederen van het openbaar domein...................................................................................... 76
Beslag .................................................................................................................................................. 77
Kennelijk niet nuttig voor de uitoefening van de (overheids)taak? .................................................... 77
Temperingen van het uitzonderingsregime ........................................................................................ 77
Statuut goederen van het privaat domein .............................................................................................. 78
Gebruik van goederen van het openbaar domein ................................................................................... 79
Domeinvergunning .............................................................................................................................. 79
Domeinconcessie................................................................................................................................. 79
Afdeling 2. Instrumentarium van het bestuur met betrekking tot de goederen van particulieren
(ondernemingen en dus niet- overheden) .................................................................................................... 81
Eigendomsrecht als fundamenteel recht ................................................................................................. 81
Onteigening ............................................................................................................................................. 81
Onteigeningsvoorwaarden .................................................................................................................. 82
Bevoegde rechter ................................................................................................................................ 84
Termijn om effectief over te gaan tot onteigening ............................................................................. 84
Opeising ................................................................................................................................................... 84
Erfdienstbaarheid van algemeen nut ...................................................................................................... 85
Vergoeding............................................................................................................................................... 85
GBOL-beginsel ..................................................................................................................................... 85
Vergelijkend schema onteigening – opeising – erfdienstbaarheid van openbaar nut ................................. 87
Kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven .................................................................. 88
Deel IV. Bestuursorganisatie en begrip bestuur ........................................................................................... 89
Algemeen begrippenkader ............................................................................................................................... 89
Bestuursorganisatierecht: geen waardenvrij recht ...................................................................................... 89
Centrale begrippen ...................................................................................................................................... 89
Rechtspersoon ......................................................................................................................................... 89
Privaatrechtelijke vs. publiekrechtelijke rechtspersonen ................................................................... 90
Centralisatie ............................................................................................................................................. 91
Bestuurlijke verzelfstandiging .................................................................................................................. 92
Deconcentratie vs. decentralisatie .......................................................................................................... 92
Deconcentratie .................................................................................................................................... 92
Decentralisatie .................................................................................................................................... 93
Territoriale of politieke decentralisatie .......................................................................................... 93
Functionele decentralisatie............................................................................................................. 96
Motieven voor functionele decentralisatie ................................................................................ 96
Indeling functionele decentralisatie op basis van oprichtende overheid ................................... 96
Indeling functionele decentralisatie op basis van oprichtingstechniek ...................................... 98
Rechtstreekse toewijzing van bevoegdheid ............................................................................................ 98
Tweevoudige bevoegdheid ...................................................................................................................... 98
Adviesorganen ......................................................................................................................................... 99
Het bestuurlijk toezicht toegelicht .................................................................................................................... 99
Bestaansreden bestuurlijk toezicht .............................................................................................................. 99
Bestuurlijk versus hiërarchisch toezicht ....................................................................................................... 99
Toepassingsgebied en toetsingsbevoegdheid............................................................................................ 100
Bestuurlijk versus jurisdictioneel toezicht ................................................................................................. 100
Model en varianten .................................................................................................................................... 100
Model van de lokale besturen ............................................................................................................... 100
, Iman Mohamed Dierckx Samenvatting Bestuursrecht 2022-2023
Termijnen algemeen toezicht ............................................................................................................ 101
Termijnen bijzonder toezicht ............................................................................................................ 102
Beroepsmogelijkheden tegen toezichtsbeslissingen ................................................................................. 102
Het begrip bestuur .......................................................................................................................................... 103
Inleiding...................................................................................................................................................... 103
Begrip ‘administratieve overheid’: ............................................................................................................. 103
Geen wettelijke definitie ............................................................................................................................ 103
Negatieve criteria .................................................................................................................................. 104
Niet de Organen van de wetgevende macht ..................................................................................... 104
Niet Organen van de rechterlijke macht ........................................................................................... 104
Wel Organen van de uitvoerende macht, tenzij................................................................................ 104
Positieve criteria .................................................................................................................................... 105
Rechtspersonen met een private rechtsvorm ................................................................................... 105
De ‘imperiumbevoegdheid’ ................................................................................................................... 106
Vrije onderwijsinstellingen .................................................................................................................... 106
Rechtspersonen met een publieke rechtsvorm ......................................................................................... 107
Vlaamse bestuursbegrippen ...................................................................................................................... 107
Bestuur in de organieke vs. bestuur in de functionele zin ......................................................................... 107
kernwaarden, leidende beginselen en toekomstperspectieven ................................................................ 108
Deel V. Preventieve rechtsbescherming tegen het bestuur ..........................................................................110
Hoofdstuk I. Inleiding ...................................................................................................................................... 110
Inleiding...................................................................................................................................................... 110
Geen Awb ................................................................................................................................................... 110
Hoofdstuk II. Wettigheids- of legaliteitsbeginsel ............................................................................................ 110
Formele component wettigheidsbeginsel.................................................................................................. 110
Principieel verbod van delegatie ................................................................................................................ 111
Materiële component wettigheidsbeginsel ............................................................................................... 112
Hoofdstuk III. beginselen van behoorlijk bestuur............................................................................................ 112
Hoofdstuk III Beginselen van behoorlijk bestuur ............................................................................................ 117
Afdeling 7 Catalogus van de beginselen van behoorlijk bestuur ............................................................... 117
§1. Zorgvuldigheidsbeginsel .................................................................................................................. 117
§2. Hoorplicht (audi et alteram partem) ............................................................................................... 119
Uitzonderingen op de hoorplicht: ..................................................................................................... 121
Modaliteiten van het horen: (hoe moet je horen?) .......................................................................... 121
§3. Onpartijdigheidsbeginsel ................................................................................................................. 122
Grenzen van het onpartijdigheidsbeginsel: ....................................................................................... 124
§4. Motiveringsbeginsel......................................................................................................................... 125
§5. Redelijkheids- en evenredigheidsbeginsel ....................................................................................... 125
§6. Gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel ....................................................................................... 126
§7. Rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel .................................................................................... 127
§8. Redelijketermijneis .......................................................................................................................... 128
§9. Het transparantiebeginsel: een nieuw, opkomend beginsel? ......................................................... 128
Afdeling 8. Beginselen van behoorlijk bestuur versus beginselen van behoorlijk burgerschap................. 129
Hoofdstuk IV Wetten of beginselen van de openbare dienst.......................................................................... 130
Benuttigingsgelijkheid ................................................................................................................................ 130
Continuïteitsbeginsel ................................................................................................................................. 131
Veranderlijkheidsbeginsel .......................................................................................................................... 132
Hoofdstuk V Formele motivering van bestuurshandelingen........................................................................... 133
Materiële- versus formelemotiveringsplicht.............................................................................................. 133
Rechter versus bestuur .......................................................................................................................... 133
