WONDZORG
INLEIDING
“Never lose sight of the bigger picture”
Valkuil vpk: enkel wonde behandelen en niet verder kijken dan dat
ook holistisch kijken naar de patiënt, de patiënt is meer dan enkel de wonde.
TOTAALBEELD VAN DE PATIËNT
- Niet enkel focus op de wonde, ook kijken naar vb. voedingstoestand, co-morbiditeit, …
vb. bot is zichtbaar: rekening houden met de kans op botontsteking
vb. geur: welke zalven kunen we gebruiken die de geur gaan neutraliseren?
vb. veel wondvocht: welke verbanden gaan voldoende vocht ophouden zodat de kleren van de
patiënt niet helemaal nat worden
- Pijnbeleving
tijdens de wondzorg en voor de wonde opzich
- Betrekken van de patiënt/context tijdens de wondzorg
- Te veel willen doen
te veel willen doen werkt vaak averechts. De wonde moet met liefde en zachtheid worden
behandeld en het is belangrijk om de wondzorg ook stelselmatig op te bouwen.
TO DISINFECT OR NOT TO DISINFECT
Wonde wordt pas ontsmet vanaf een kritisch
gekoloniseerde wonde, anders enkel reigingen.
Bij vb. diabetes, zwak immuunsysteem, ouderen,
kinderen, HIV,… ALTIJD ontsmetten!
JE HEBT “REINIGEN”… EN JE HEBT REINIGEN!
- Om te reinigen heb je verschillende technieken
- Grondig reinigen is het doel
- Hoe bereik je dit? - spoelen
- mechanisch
- geduldig aan de slag gaan
, DEBRIDEREN
= heel heel heel heel grondig reinigen
6 soorten debridement: 1. Mechanisch: spoelen, wrijven,…
met behulp van pincet.
als vpk heel veel doen.
2. Autolytisch: optimaal klimaat creëren (vochtige wondheling)
vb. gebruik van hydrogel als wonde droog is.
vb. gebruik van absorberend verband als wonde nat is.
3. Enzymatisch: aan de hand van znymatische zalven (voorwaarden)
enzymatische zalven gaan necrotisch weefsel actief afbreken.
4. Osmotisch: osmotische drukverschillen
wondvocht onttrekken uit de wonden door gebruik te maken van
osmotische drukverschillen (door middel van zalven met verbanden).
5. Chirurgisch: “wegsnijden” (niet vpk-domein)
arts gaat afgestorven weefsel wegsnijden.
6. Bio-chirurgisch: larventherapie
scheiden speeksel uit dat het slecht weefsel gaat losweken en daarna
‘drinken’ ze dat op.
WETGEVING
WAT ZEGT DE WETGEVING?
- Binnen verpleegkunde: A, B1, B2 en C handelingen/verstrekkingen
- Binnen wondzorg: B1, B2 en C
B1 = handeling waarvoor geen voorschrift nodig is
B2 = handeling waarvoor een voorschrift nodig is
voorschrift kan staand order, telefonisch, schriftelijk (traceerbaarheid is belangrijk!)
C= toevertrouwde medische handeling
B1 HANDELINGEN BINNEN WONDZORG
De voorbereiding, uitvoering en toezicht op: - wondzorg
- stomaverzorging alsook wonden met wieken en/of drains
- verwijderen van losse, vreemde voorwerpen uit het oog
B2 HANDELINGEN BINNEN WONDZORG
De voorbereiding, uitvoering en toezicht op: - verwijderen van cutaan hechtingsmateriaal (draadjes,
haakjes), wieken, drains en cutane katheters
- aanbrengen van kousen (verbanden) ter preventie en/of
behandeling van veneuze aandoening (= compressietherapie)
INLEIDING
“Never lose sight of the bigger picture”
Valkuil vpk: enkel wonde behandelen en niet verder kijken dan dat
ook holistisch kijken naar de patiënt, de patiënt is meer dan enkel de wonde.
TOTAALBEELD VAN DE PATIËNT
- Niet enkel focus op de wonde, ook kijken naar vb. voedingstoestand, co-morbiditeit, …
vb. bot is zichtbaar: rekening houden met de kans op botontsteking
vb. geur: welke zalven kunen we gebruiken die de geur gaan neutraliseren?
vb. veel wondvocht: welke verbanden gaan voldoende vocht ophouden zodat de kleren van de
patiënt niet helemaal nat worden
- Pijnbeleving
tijdens de wondzorg en voor de wonde opzich
- Betrekken van de patiënt/context tijdens de wondzorg
- Te veel willen doen
te veel willen doen werkt vaak averechts. De wonde moet met liefde en zachtheid worden
behandeld en het is belangrijk om de wondzorg ook stelselmatig op te bouwen.
TO DISINFECT OR NOT TO DISINFECT
Wonde wordt pas ontsmet vanaf een kritisch
gekoloniseerde wonde, anders enkel reigingen.
Bij vb. diabetes, zwak immuunsysteem, ouderen,
kinderen, HIV,… ALTIJD ontsmetten!
JE HEBT “REINIGEN”… EN JE HEBT REINIGEN!
- Om te reinigen heb je verschillende technieken
- Grondig reinigen is het doel
- Hoe bereik je dit? - spoelen
- mechanisch
- geduldig aan de slag gaan
, DEBRIDEREN
= heel heel heel heel grondig reinigen
6 soorten debridement: 1. Mechanisch: spoelen, wrijven,…
met behulp van pincet.
als vpk heel veel doen.
2. Autolytisch: optimaal klimaat creëren (vochtige wondheling)
vb. gebruik van hydrogel als wonde droog is.
vb. gebruik van absorberend verband als wonde nat is.
3. Enzymatisch: aan de hand van znymatische zalven (voorwaarden)
enzymatische zalven gaan necrotisch weefsel actief afbreken.
4. Osmotisch: osmotische drukverschillen
wondvocht onttrekken uit de wonden door gebruik te maken van
osmotische drukverschillen (door middel van zalven met verbanden).
5. Chirurgisch: “wegsnijden” (niet vpk-domein)
arts gaat afgestorven weefsel wegsnijden.
6. Bio-chirurgisch: larventherapie
scheiden speeksel uit dat het slecht weefsel gaat losweken en daarna
‘drinken’ ze dat op.
WETGEVING
WAT ZEGT DE WETGEVING?
- Binnen verpleegkunde: A, B1, B2 en C handelingen/verstrekkingen
- Binnen wondzorg: B1, B2 en C
B1 = handeling waarvoor geen voorschrift nodig is
B2 = handeling waarvoor een voorschrift nodig is
voorschrift kan staand order, telefonisch, schriftelijk (traceerbaarheid is belangrijk!)
C= toevertrouwde medische handeling
B1 HANDELINGEN BINNEN WONDZORG
De voorbereiding, uitvoering en toezicht op: - wondzorg
- stomaverzorging alsook wonden met wieken en/of drains
- verwijderen van losse, vreemde voorwerpen uit het oog
B2 HANDELINGEN BINNEN WONDZORG
De voorbereiding, uitvoering en toezicht op: - verwijderen van cutaan hechtingsmateriaal (draadjes,
haakjes), wieken, drains en cutane katheters
- aanbrengen van kousen (verbanden) ter preventie en/of
behandeling van veneuze aandoening (= compressietherapie)
