Collegeaantekeningen methoden van kwalitatief onderzoek

Colleges inleiding in kwalitatief onderzoek
College 1
Tentamenstof
 Hfd bryman
 Colleges
 Koppeling praktijk
 Artikelen
 30 meerkeuzevragen en 1 openvraag

Wat is kwalitatief onderzoek?
 Nadruk op woorden, maar…  laten ons leiden door onderzoeksvragen. Wat zijn je
basisaannames en kom je dan eerder in een kwalitatief onderzoek terecht.
Kwantitatief onderzoeker heeft vaak apriori al andere onderzoeksvragen want ze
denken meer in gemiddelden.
- Inductieve benadering  van specifiek naar algemeen. Bij deductie ga je van
theorie naar hypothese. Bij inductie heb je geen hypothese of theorie maar je
gaat observeren en om je heen kijken en op basis daarvan een theorie maken.
Het is een waarschijnlijkheidsrelatie en deductie is een noodzakelijkheidsrelatie.
- Constructivistische visie
- Interpretatieve visie

1 inductieve benadering
 Op basis van gegevens/ bevindingen wordt theorie genegeerd

2 constructivistische visie
 Sociale werkelijkheid wordt door mensen zelf gecreeërd (ook door de onderzoeker)
 Hoe zien onze ideeen eruit. Visie gaat ervan uit dat we samen onze werkelijkheid
creeëren bijvoorbeeld cultuur. In constructivistische visie is cultuur absoluut iets wat
we samen maken. Als de actoren veranderen dan veranderen de concepten ook.
Concepten die in de loop van tijd kunnen veranderen door de mensen die zich ermee
bezighouden.

3 interpretatieve visie
 Tegenhanger positivisme  zie je sterk in de natuurwetenschappen en is een harde
manier van onderzoek doen, hoe kunnen wij kennis vergaren. Door positivisme kun
je hard meten. In de interpretatieve visie gaat dat zo niet wij zijn mensen en geen
atomen. Deze stroming zegt je moet de interpretatie zien te pakken en dan krijg je
pas kennis.
- Kun je in de sociale wetenschappen wel de natuurwetenschappelijke methode
toepassen?
 Kennis op basis van interpretaties van ‘actoren’

De ‘bezigheden’ van kwalitatief onderzoekers
 Kijken door de ogen van de onderzochten
- De rol van de ander aannemen
- De betekenis begrijpen die mensen aan hun wereld geven
o Valkuilen?  nooit in staat om volledig mee te kijken

,  Beschrijving van en nadruk op de context  trekt hun niet uit hun omgeving
 Naturalistisch

‘Bezigheden’ van kwalitatief onderzoekers
 Nadruk op proces
- Mbv patronen in de loop van de tijd
 Flexibiliteit en weinig structuur  doen ook niet operationaliseren
- Geen ‘besmetting’ vooraf door opgelegde schema’s
- Sensitizing concepts  een richtinggevend begrip

Diverse onderzoeksmethoden
 Etnografie/participerende observatie (h18)
 Kwalitatieve interviews (h19)
 Focus groepen (h20)
 Discourse/conversatie analyse (h21)  gaat over gebruik van taal
 Analyse van documenten (h22)

Het gebruik van concepten (Blumer)
 Defenitive concepts
- Indicatoren leggen concept vast
- Nadruk op de ‘gewone’ aspecten van het fenomeen
- Legt theorie op de sociale werkelijkheid
 Sensitizing concepts/richtinggevende begrippen  wil openblijven voor andere
manieren van definiëren. Bij kwantitatief onderzoek zet je het vast wat je wil.
- Algemeen referentiekader
- Ontdekken van allerlei vormen van een fenomeen
- Van breed naar smal

Onderzoeksproces
 Is een soort cirkelproces waarbij je data binnenkrijgt.
Je wil van bepaalde mensen data willen verzamelen
dus dan ga je weer opnieuw data verzamelen.

2 kwalitatief en kwantitatief onderzoek
 Macro gaat over grote dingen en kwalitatief
onderzoek is altijd microonderzoek en dat is
niet waar
 Bij kwantitatief onderzoek alleen gedrag is niet
waar
 Artificial setting en natural settings is niet waar

Het onderscheid nader bekeken – negatieve definitie
 Het onderscheid tussen twee vormen is wel
nuttig, maar….  wees in staat om neer te
zetten wat het wel is

, - Er is geen noodzakelijk verband tussen de twee onderzoeksmethodes en
epistemologische en ontologische visies
- Veel genoemde uitgangspunten zijn niet standaard

Punten van kritiek
 Kwalitatief onderzoek is:
- Te subjectief
- Moeilijk te herhalen
- Problemen met generalisatie
o Samples niet representatief
- Te weinig transparant
o Niet altijd duidelijk wat een onderzoeker precies heeft gedaan

Betrouwbaarheid en validiteit
 Drie benaderingen
1. Vasthouden aan criteria voor kwantitatief onderzoek
2. Andere criteria hanteren
3. Gulden middenweg bewandelen

Alternatieve criteria
 Truthworthiness
- Credibility (respondentvalidatie en triangulatie)  past die wel echt goed bij de
data die je hebt binnen gekregen.
- Transferability (‘dikke’ beschrijving)  je doet heel gedetailleerd aangeven wat
de context is van jouw onderzoek. Link met externe validiteit
- Dependability (‘auditing’)
- Confirmability (niet overduidelijk een te gekleurde visie)
 Authenticity: (onder andere)
- Catalyic (aanzet tot verandering)
- Tactical (empowerment van mensen)
 Respondentvalidatie is dat je aan de mensen die je onderzocht hebt vragen wat vind
je van dit onderzoek en wat vind je van de resultaten.
 Triangulatie is dat je het vanuit verschillende hoeken gaat benaderen

De kern
 Wat is het doel van je onderzoek/onderzoeksvraag en welke methode past daar het
beste bij?
 Let op: vergelijk niet goed met slecht onderzoek
 Laat je niet leiden door gedachten als: dat kan ik toch niet, dat is makkelijker, daar
heb ik geen tijd voor etc.
 Altijd weloverwogen en stapsgewijs keuzes maken en werken

Tot slot
 Kwalitatief en kwantitatief onderzoek kunnen:
- Samen gebruikt worden
- Gebruikt worden om elkaar te beoordelen