Samenvatting VPK redeneren en handelen 2a- Pathologie-Neurologie

 Kortademigheid
 Trommelstokvingers
 soms cyanose
 gestoorde bloedgaswaarden
 symptomen van respiratoire insufficiëntie

HOOFDSTUK NEUROLOGIE

ZIEKTE VAN PARKINSON


INLEIDING

 doelbewust de bewegingen uitvoeren
 in het begin weinig klachten  ernstige functiebeperkingen
 veel invloed op het emotionele leven en sociale functioneren
 neurodegeneratieve ziekte
o gekenmerkt door progressieve dysfunctie of afsterven van zenuwcellen
o zorg focust p symptoommanagement en ondersteunen van onafhankelijkheid 
interdisciplinaire benadering
o traag, progressief verlies van onafhankelijkheid
 rol VPK: educatie en ondersteuning
 zelfhulpgroepen


DEFINIËRING

 = chronisch progressieve neurodegeneratieve aandoening
 Aanwezigheid van predominante motorische symptomen
 Geassocieerd met een diversiteit aan non-motorische symptomen


PREVALENTIE

 Belangrijkste oorzaak van neurologische invaliditeit
 Evenveel mannen als vrouwen


ETIOLOGIE

 Oorzaak onbekend
 Zwarte celkernen hun eigen celdood programmeren
 5-10% erfelijk, beginnen jonger
 Minderheid: vergiftiging met bepaalde stoffen vb. pesticides
 Toename leeftijd meer risico
 Afsterven van de dopaminerge neuronen in de substantia nigra
 Regelsysteem dat een rol speelt
o Verrichten van automatische bewegingen
o Aansturen van spontane bewegingen
o Expressie van emotie
o Integratie van houding en motoriek
 Tekort aan neurotransmitter dopamine  specifieke symptomen


117

,SYMPTOMEN

 Sluipend en vordert meestal traag
 Préklinische fase
o Vermoeidheid
o Pijn neerslachtigheid
o Concentratiestoornissen
 4 hoofdsymptomen
o Tremor
 Voortdurende schudbeweging
 Bijna bij alle patiënten
 Minder erg bij bewuste handelingen
 Bij angst, vermoeidheid en emotie  toename
o Rigiditeit
 In rust spierspanning normaal
 Bij beweging: de spanning van alle spieren is verhoogd
 Spierstijfheid
 Tandradrigiditeit: weerstand bij passief bewegen
o Akinesie
 Traagheid bij bewegingen
 Moeilijke start bewegingen
 Belemmert ADL-functies
o Posturale instabiliteit
 Moeite met evenwicht
 Veranderingen in lopen
 Verschillende secundaire symptomen
o Zwak, vermoeid
o Uiterlijk
 Verlies gelaatsexpressie
 Ogen staren recht vooruit
 Afname van knipperen met ogen
o Autonome stoornissen
 Constipatie
 Dysfagie
 Pollakisurie door hypertone blaas
o Spraak
 Zwakke stem
 Monotoon
 Moeilijkheden met starten en met het vinden van woorden
o Zicht
 Wazig zicht
 Onwillekeurig verlengd sluiten van de oogleden
o Cognitief
 Vertraagde respons
 Problemen met ruimtelijk inzicht en onthouden
 dementie
o Fijne motoriek
 Verminderde handigheid
 Vermindering van ADL-functies


118

,  Freezing: plots, onwillekeurig blokkeren


VEGATIEVE VERSCHIJNSELEN

 Orthostatische hypotensie door aantasting autonome zenuwstelsel  risico op vallen en letsels
 Slikstoornissen door verminderde spierfunctie  risico op verslikken en risico op ondervoeding
 Slikstoornissen  risico op schaamtegevoelens bij de patiënt
 Verminderde reuk  minder eetlust en risico op ondervoeding
 Nachtelijk zweten
 Moeilijk slikken  kwijlen
 Overmatige talgafscheiding  vettige huid
 Regelmatig mictie en/of obstipatieproblemen door symptomen van de ZVP, medicatie en verminderde
spieractiviteit van de darmen. Vaak urineretentie, resturine  risico op urineweginfectie, en veel
plassen door hyperactieve blaas
 Dysartrie door de hypokinesie. Hij heeft het vaak moeilijk met het formuleren van woorden en zinnen,
met het uitdrukken van gedachten in woorden en neemt niet deel aan de gesprekken. Dus kans op
sociale isolatie. Verder praat hij zachtjes en niet gearticuleerd.


PSYCHISCHE VERSCHIJNSELEN

 Depressie
 Psychotische kenmerken door medicatie en angststoornissen
 Cognitieve stoornissen
o Reageert langzamer
o Moeite om 2 dingen tegelijk te doen
 15-30%: dementie


SOCIALE ASPECTEN

 Vermindering van sociaal contact
 Verminderde draagkracht en vermoeidheid  schaamte
 Onbegrip van de omgeving  onvoldoende kennis over de ziekte en behandeling
 Zorg voor de patiënt is een grote belasting


DIAGNOSE

 Anamnese en klinisch onderzoek
 DAT-SPECT-scan:
o inspuiten van radioactieve stof  hoeveelheid actieve hersencellen
o Bij essentiële tremor  geen afwijkingen
o Hoge kostprijs en maar eenmalig terugbetaald
 CT en NMR-scan
o Uitsluiten van andere aandoeningen


BEHANDELING

 Vaak pas laattijdige diagnose
 Niet te genezen
 Symptomatische behandeling

119