Samenvatting algemene bouwkunde voor makelaars deel A + B 5e druk
Hoofdstuk 4 – Tekeningen en bestek
- Algemene bouwkunde voor makelaars deel A
ISBN: 9789006432800
Druk: 5
- Algemene bouwkunde voor makelaars deel B
ISBN: 9789006432817
Druk: 5
4.1. Tekeningen
❑ Op schaal tekenen; bv. Schaal 1:100, 1mm op tekening is 100mm in het echt.
❑ 1:1 is ware grote 2:1 is twee keer zo groot.
❑ Situatietekening
Hoe ligt het gebouw t.o.v. andere gebouwen in de omgeving? Eisen:
• Kadastrale gegevens
• Straatnaam
• Schaal meestal 1:1000
• Noordpijl
• Omliggende gebouwen en percelen
• bebouwingsgrenzen
❑ Schetsontwerp/ voorlopig ontwerp/ voorontwerp/ schetsplan
- Ontwikkeling van Programma van Eisen tot schetsontwerp.
- Hieruit kostenraming baseren en evt. technische toelichting.
- Eerst goedkeuring opdrachtgever daarna schoonheids- of welstandcommissie
(esthetica en omgeving)
- Voor grote opdrachten: definitief ontwerp na schetsontwerp:
o Tekeningen van alle plattegronden
o Tekeningen van alle gevels
o Tekeningen van alle doorsneden
❑ Bestektekening
Volledige uitwerking van definitief of voorlopig ontwerp. Bestaande uit:
- Situatietekening (1:1000)
- Plattegrond fundering en isolering, verdiepingen, kapplan (1:1000)
- Verticale doorsnede (1:100)
- Principedetails (1:1, 1:5, 1:10)
Uitvoerige maat- en materiaalaanduiding voor aannemer. Dienen ook voor aanvraag
omgevingsvergunning. Deze fase: ook bouwfysische en sterkteberekeningen.
❑ Werktekening
De bestektekeningen hebben niet genoeg details voor de uitvoering, daarom worden er
werktekeningen op schaal 1:20 of 1:50 gemaakt.
, ❑ Detailtekening
Details die niet in de werktekeningen kunnen worden verwerkt worden op schaal 1:5 of
1:1 uitgewerkt voor bv. Dakvoet, aansluiting hellend dak.
❑ Constructietekening
Gemaakt door constructeur op gebied van staal, hout, beton of grondmechanica om
deze bij Bouw- en woninginzicht in te dienen. Voorbeelden:
- Funderingsafmeting
- Afmetingen en samenstelling stalen spanten, liggers en kolommen
- Betonnen kolommen, balken en vloeren (wat betreft afmeting en hoeveelheid
betonstaal)
- Houten balklagen en spantconstructies
❑ Installatie- en sparingstekening
Gemaakt om ligging, benaming en afmetingen van bv leidingen aan te geven.
Gemaakt om sparingen voor vloeren, muren of daken aan te geven voor bv installaties.
❑ Revisietekening
Als er tijdens de bouw opeens wijzigingen zijn, worden deze vastgelegd op
revisietekeningen.
▪ BIM
= Building Information Modeling, ofwel Bouw Informatie Modellering.
o Door veel partijen en omgeving zijn er veel kansen op fouten.
o Daarom wordt alle relevante informatie gedurende gehele bouwproces
opgeslagen, gebruikt en beheerd in digitaal (3D) gebouwmodel.
o Softwareonafhankelijke bestandsformaat IFC: Industrial Foundation Class,
hier wordt het bouwmodel omschreven.
4.2. Normalisatie tekeningen
❑ Normalisatie is (met inspraak van alle belanghebbende maatschappelijke groeperingen)
het opstellen en toepassen van regels om orde of eenheid te scheppen op gebieden waar
verscheidenheid overbodig en ongewenst is.
❑ Maakt maatschappelijk verkeer gemakkelijk: bespaart geld en tijd.
❑ NEN= centrale instantie om normalisatie te verboden en normen tot stand te brengen.
❑ Internationale normen:
o BSI: Britisch Standards Institution
o DIN: Deutsches Institut für Normung
o AFNOR : Assosiation Française de Normalisation
❑ Voor details zie blz. 104,105 > arceringen bouwmaterialen!
Hoofdstuk 6 – De organisatie van het bouwproces
6.1. Bouwproces
, ❑ Initiatieffase > ontwerpfase > prijsvormingsfase > uitvoeringsfase > exploitatie- of
gebruiksfase
❑ In de werkbegroting zijn gekozen werkwijze, bijbehorende materiaalgebruik,
materieelinzet en benodigde arbeidsuren vastgelegd.
❑ Aannemingssom = bedrag dat aannemer voor het werk krijgt.
❑ Bestek = beschrijving werk, tekeningen, voorwaarden, nota van inlichtingen en proces-
verbaal van aanwijzing.
❑ UAV = Uniforme Administratieve Voorwaarden = over uitvoering werken en technische
installatiewerken 2012.
6.1. Primaire en secundaire planning
❑ Werkbegroting:
o Bouwvoorbereiding
o Fundering
o Ruwbouw
o Afbouw
❑ a.d.h.v. werkbegroting worden verschillende schema's gemaakt. Deze horen bij
secundaire planning:
o Terreinplan – waar alles staat
o Materieelplan – welk materiaal wanneer aanwezig moet zijn
o Materieelplan – wanneer bepaalde machines nodig zijn
o Personeelsplan – hoeveel mensen bepaald vak
❑ Hierdoor worden afspraken en planningen gemaakt en in een tijdsplanning vastgelegd.
6.1. Tijdsplanning
❑ Totale bouwtijd zo kort mogelijk door bewerking tegelijk/ kort na elkaar te laten
gebeuren.
❑ Prognoseschaal om onwerkbare dagen als gevolg van bv. Wind/ regen aan te geven.
Gebouw wind- en glasdicht? Dan gaat de kalenderschaal in; alleen rekening met vakantie
en vrije dagen.
❑ Onwerkbare dag: grootste deel van mensen/ machines kan niet meer dan 5 uur werken.
Halve: niet twee uur werken.
6.2. Bouwgrond en inrichting bouwterrein
❑ Grond is bouwrijp:
o Geschikt om op te bouwen
o Via (nood)wegen toegankelijk
o Over noodzakelijke nutsvoorzieningen (gas, water, elektra, telefoon) beschikt
❑ Terreinplan voor goede inrichting bouwplaats;
o Plaats bouwkranen, liften, molens, silo's etc.
o Omheining
o Transportwegen
6.3. Volgorde in uitvoering
❑ Traditionele uitvoering blok woonhuizen:
1) Uitzetten en maatvoeren; plaats en afmetingen bepalen;
2) Grondwerken; uitgraven bouwput;
, 3) Bekistingen; voor kelder of fundering;
4) Funderingen;
i. Leggen wapeningstaal
ii. Storten beton
iii. Aanbrengen riolering
5) Metselwerk; binnen- en buitenmuren;
6) Bodemafsluiting; beton, zand/ schelpen (bodemgassen in kruipruimte
voorkomen);
7) Beganegrondvloer: storten/ levering;
8) Stelwerk: objecten op juiste plek aanbrengen, eerst kozijnen etc. Daarna
inmetselen;
9) Verdiepingsvloer: storten/ levering;
10) Daken: platte/ hellende daken- elk eigen dakafwerking;
11) Stukadoor-, tegelzetter- en loodgieterwerken: afwerken;
12) Aftimmeren en schilderen: afwerklatten aanbrangen rond kozijnen, trappen,
plafonds etc.
6.4. Opnemen van werk en betalingen
❑ Opnemen van werk = vaststellen van de stand van het werk op een bepaald moment.
❑ Voor aanvang van werk spreken opdrachtgever een aannemer af wanneer betalingen
plaatsvinden. Totale betalingen < waarde gereedgekomen werk.
❑ Opdrachtgever kan bankgarantie afgeven die max 5% boven aanneemsom bedraagt.
❑ Puntensysteem: elk onderdeel bepaald aantal punten> als deze behaald zijn kan de
aannemer dit bij opdrachtgever indienen.
❑ Na gereedkomen bepaald onderdeel betalen.
❑ Termijnen en boetes zijn in bestek opgenomen.
❑ Aannemer geeft schriftelijk aan directie door als werk voltooid is. Opnemen dan z.s.m.,
i.i.g. 8 dagen na afgesproken datum, anders automatisch akkoord. Directie laat
vervolgens binnen 15 dagen weten of voltooiing akkoord is. Als niet akkoord> opgaaf
naar aannemer.
❑ Aannemer ontvangt pas rest aanneemsom na afloop onderhoudstermijn (meestal 3
maand), wanneer alle verplichtingen zijn voldaan. Daarna aannemer alleen nog 5 jaar
aansprakelijk voor verborgen of ernstig gebrek.
6.5. Opleveringsprocedure
Oplevering ook wel opname;
Tussenoplevering
Bij betaling na gereedkomen bepaalde onderdelen. Aannemer en
opdrachtgever controleren gezamenlijk of werk gereed is volgens contract.
Afwijkingen en afspraken worden meegenomen in het proces-verbaal
(ondertekenen door opdrachtgever, aannemer en tussenpersoon).
Onderdeeloplevering
Bepaald bouwonderdeel (liften, machines, alarminstallaties etc.) is te
ingewikkeld om in de gewone oplevering mee te nemen. Moeten ook worden
beoordeeld als ze in gebruik zijn. Ingewikkelde inregelingen moeten in een
Hoofdstuk 4 – Tekeningen en bestek
- Algemene bouwkunde voor makelaars deel A
ISBN: 9789006432800
Druk: 5
- Algemene bouwkunde voor makelaars deel B
ISBN: 9789006432817
Druk: 5
4.1. Tekeningen
❑ Op schaal tekenen; bv. Schaal 1:100, 1mm op tekening is 100mm in het echt.
❑ 1:1 is ware grote 2:1 is twee keer zo groot.
❑ Situatietekening
Hoe ligt het gebouw t.o.v. andere gebouwen in de omgeving? Eisen:
• Kadastrale gegevens
• Straatnaam
• Schaal meestal 1:1000
• Noordpijl
• Omliggende gebouwen en percelen
• bebouwingsgrenzen
❑ Schetsontwerp/ voorlopig ontwerp/ voorontwerp/ schetsplan
- Ontwikkeling van Programma van Eisen tot schetsontwerp.
- Hieruit kostenraming baseren en evt. technische toelichting.
- Eerst goedkeuring opdrachtgever daarna schoonheids- of welstandcommissie
(esthetica en omgeving)
- Voor grote opdrachten: definitief ontwerp na schetsontwerp:
o Tekeningen van alle plattegronden
o Tekeningen van alle gevels
o Tekeningen van alle doorsneden
❑ Bestektekening
Volledige uitwerking van definitief of voorlopig ontwerp. Bestaande uit:
- Situatietekening (1:1000)
- Plattegrond fundering en isolering, verdiepingen, kapplan (1:1000)
- Verticale doorsnede (1:100)
- Principedetails (1:1, 1:5, 1:10)
Uitvoerige maat- en materiaalaanduiding voor aannemer. Dienen ook voor aanvraag
omgevingsvergunning. Deze fase: ook bouwfysische en sterkteberekeningen.
❑ Werktekening
De bestektekeningen hebben niet genoeg details voor de uitvoering, daarom worden er
werktekeningen op schaal 1:20 of 1:50 gemaakt.
, ❑ Detailtekening
Details die niet in de werktekeningen kunnen worden verwerkt worden op schaal 1:5 of
1:1 uitgewerkt voor bv. Dakvoet, aansluiting hellend dak.
❑ Constructietekening
Gemaakt door constructeur op gebied van staal, hout, beton of grondmechanica om
deze bij Bouw- en woninginzicht in te dienen. Voorbeelden:
- Funderingsafmeting
- Afmetingen en samenstelling stalen spanten, liggers en kolommen
- Betonnen kolommen, balken en vloeren (wat betreft afmeting en hoeveelheid
betonstaal)
- Houten balklagen en spantconstructies
❑ Installatie- en sparingstekening
Gemaakt om ligging, benaming en afmetingen van bv leidingen aan te geven.
Gemaakt om sparingen voor vloeren, muren of daken aan te geven voor bv installaties.
❑ Revisietekening
Als er tijdens de bouw opeens wijzigingen zijn, worden deze vastgelegd op
revisietekeningen.
▪ BIM
= Building Information Modeling, ofwel Bouw Informatie Modellering.
o Door veel partijen en omgeving zijn er veel kansen op fouten.
o Daarom wordt alle relevante informatie gedurende gehele bouwproces
opgeslagen, gebruikt en beheerd in digitaal (3D) gebouwmodel.
o Softwareonafhankelijke bestandsformaat IFC: Industrial Foundation Class,
hier wordt het bouwmodel omschreven.
4.2. Normalisatie tekeningen
❑ Normalisatie is (met inspraak van alle belanghebbende maatschappelijke groeperingen)
het opstellen en toepassen van regels om orde of eenheid te scheppen op gebieden waar
verscheidenheid overbodig en ongewenst is.
❑ Maakt maatschappelijk verkeer gemakkelijk: bespaart geld en tijd.
❑ NEN= centrale instantie om normalisatie te verboden en normen tot stand te brengen.
❑ Internationale normen:
o BSI: Britisch Standards Institution
o DIN: Deutsches Institut für Normung
o AFNOR : Assosiation Française de Normalisation
❑ Voor details zie blz. 104,105 > arceringen bouwmaterialen!
Hoofdstuk 6 – De organisatie van het bouwproces
6.1. Bouwproces
, ❑ Initiatieffase > ontwerpfase > prijsvormingsfase > uitvoeringsfase > exploitatie- of
gebruiksfase
❑ In de werkbegroting zijn gekozen werkwijze, bijbehorende materiaalgebruik,
materieelinzet en benodigde arbeidsuren vastgelegd.
❑ Aannemingssom = bedrag dat aannemer voor het werk krijgt.
❑ Bestek = beschrijving werk, tekeningen, voorwaarden, nota van inlichtingen en proces-
verbaal van aanwijzing.
❑ UAV = Uniforme Administratieve Voorwaarden = over uitvoering werken en technische
installatiewerken 2012.
6.1. Primaire en secundaire planning
❑ Werkbegroting:
o Bouwvoorbereiding
o Fundering
o Ruwbouw
o Afbouw
❑ a.d.h.v. werkbegroting worden verschillende schema's gemaakt. Deze horen bij
secundaire planning:
o Terreinplan – waar alles staat
o Materieelplan – welk materiaal wanneer aanwezig moet zijn
o Materieelplan – wanneer bepaalde machines nodig zijn
o Personeelsplan – hoeveel mensen bepaald vak
❑ Hierdoor worden afspraken en planningen gemaakt en in een tijdsplanning vastgelegd.
6.1. Tijdsplanning
❑ Totale bouwtijd zo kort mogelijk door bewerking tegelijk/ kort na elkaar te laten
gebeuren.
❑ Prognoseschaal om onwerkbare dagen als gevolg van bv. Wind/ regen aan te geven.
Gebouw wind- en glasdicht? Dan gaat de kalenderschaal in; alleen rekening met vakantie
en vrije dagen.
❑ Onwerkbare dag: grootste deel van mensen/ machines kan niet meer dan 5 uur werken.
Halve: niet twee uur werken.
6.2. Bouwgrond en inrichting bouwterrein
❑ Grond is bouwrijp:
o Geschikt om op te bouwen
o Via (nood)wegen toegankelijk
o Over noodzakelijke nutsvoorzieningen (gas, water, elektra, telefoon) beschikt
❑ Terreinplan voor goede inrichting bouwplaats;
o Plaats bouwkranen, liften, molens, silo's etc.
o Omheining
o Transportwegen
6.3. Volgorde in uitvoering
❑ Traditionele uitvoering blok woonhuizen:
1) Uitzetten en maatvoeren; plaats en afmetingen bepalen;
2) Grondwerken; uitgraven bouwput;
, 3) Bekistingen; voor kelder of fundering;
4) Funderingen;
i. Leggen wapeningstaal
ii. Storten beton
iii. Aanbrengen riolering
5) Metselwerk; binnen- en buitenmuren;
6) Bodemafsluiting; beton, zand/ schelpen (bodemgassen in kruipruimte
voorkomen);
7) Beganegrondvloer: storten/ levering;
8) Stelwerk: objecten op juiste plek aanbrengen, eerst kozijnen etc. Daarna
inmetselen;
9) Verdiepingsvloer: storten/ levering;
10) Daken: platte/ hellende daken- elk eigen dakafwerking;
11) Stukadoor-, tegelzetter- en loodgieterwerken: afwerken;
12) Aftimmeren en schilderen: afwerklatten aanbrangen rond kozijnen, trappen,
plafonds etc.
6.4. Opnemen van werk en betalingen
❑ Opnemen van werk = vaststellen van de stand van het werk op een bepaald moment.
❑ Voor aanvang van werk spreken opdrachtgever een aannemer af wanneer betalingen
plaatsvinden. Totale betalingen < waarde gereedgekomen werk.
❑ Opdrachtgever kan bankgarantie afgeven die max 5% boven aanneemsom bedraagt.
❑ Puntensysteem: elk onderdeel bepaald aantal punten> als deze behaald zijn kan de
aannemer dit bij opdrachtgever indienen.
❑ Na gereedkomen bepaald onderdeel betalen.
❑ Termijnen en boetes zijn in bestek opgenomen.
❑ Aannemer geeft schriftelijk aan directie door als werk voltooid is. Opnemen dan z.s.m.,
i.i.g. 8 dagen na afgesproken datum, anders automatisch akkoord. Directie laat
vervolgens binnen 15 dagen weten of voltooiing akkoord is. Als niet akkoord> opgaaf
naar aannemer.
❑ Aannemer ontvangt pas rest aanneemsom na afloop onderhoudstermijn (meestal 3
maand), wanneer alle verplichtingen zijn voldaan. Daarna aannemer alleen nog 5 jaar
aansprakelijk voor verborgen of ernstig gebrek.
6.5. Opleveringsprocedure
Oplevering ook wel opname;
Tussenoplevering
Bij betaling na gereedkomen bepaalde onderdelen. Aannemer en
opdrachtgever controleren gezamenlijk of werk gereed is volgens contract.
Afwijkingen en afspraken worden meegenomen in het proces-verbaal
(ondertekenen door opdrachtgever, aannemer en tussenpersoon).
Onderdeeloplevering
Bepaald bouwonderdeel (liften, machines, alarminstallaties etc.) is te
ingewikkeld om in de gewone oplevering mee te nemen. Moeten ook worden
beoordeeld als ze in gebruik zijn. Ingewikkelde inregelingen moeten in een
