ZIEKTE VAN KLEINE ZOOGDIEREN
INHOUD
I. Aandoeningen bij het konijn ................................................................................................................................ 3
Hanteren konijn ........................................................................................................................................... 3
Voeding, vertering en darmflora .................................................................................................................. 3
Clostridium enterotoxaemie ......................................................................................................................... 5
Virale aandoeningen van konijnen ............................................................................................................... 6
1. Rabbit haemorrhagic disease - viraal hemorrhagisch syndroom ................................................................ 6
2. Myxomatose................................................................................................................................................ 8
Bacteriële en mycotische ziekten van konijnen .......................................................................................... 10
1. Pasteurellose ............................................................................................................................................. 10
2. Colibacillose............................................................................................................................................... 13
3. Stafylokokkose .......................................................................................................................................... 14
4. Dermatomycosen ...................................................................................................................................... 16
7. Cyniclomycose ........................................................................................................................................... 17
Parasitaire ziekten van konijnen ................................................................................................................. 18
1. Oorschurft ................................................................................................................................................. 18
2. Coccidiose ................................................................................................................................................. 18
3. Encephalitozoönose !!!!!! ........................................................................................................................ 20
Niet-infectieuze ziekten van konijnen ........................................................................................................ 21
1. Achterhandparalyse .................................................................................................................................. 21
2. Trichobezoaren ......................................................................................................................................... 21
4. Malocclusie ............................................................................................................................................... 21
5. Epizoötische enteropathie ........................................................................................................................ 22
Voorbeeld examen konijn .......................................................................................................................... 23
1
,II. Knaagdieren en fretten ..................................................................................................................................... 24
Inhoud ........................................................................................................................................................ 24
Algemeen ................................................................................................................................................... 24
Hystricomorfe knaagdieren ........................................................................................................................ 26
1. Hypovitaminose C ..................................................................................................................................... 27
2. Tandafwijkingen ........................................................................................................................................ 29
Aandoeningen van fretten .......................................................................................................................... 30
Algemene kenmerken ................................................................................................................................... 30
1. Hondenziekte ............................................................................................................................................ 31
2. Influenza .................................................................................................................................................... 32
3. Beenmergdepressie tgv oestrogeenintoxicatie......................................................................................... 32
2
,I. AANDOENINGEN BIJ HET KONIJN
HANTEREN KONIJN
Belangrijk:
• Achterpoten goed ondersteunen
• Kop onder elleboog (ogen afdekken)
• Nekvel: bij zware konijnen, dier die je niet kent,
wel altijd poten blijven ondersteunen
• Klein konijn: evt rond thorax vastnemen
Achterpoten ondersteunen = belangrijk
• Konijn kan eigen rug breken (ferme
achterpoot-bespiering + zwak skelet)
thv de lumbosacrale achterhand.
• Oudere dieren! Osteoporose!
Konijn kan zich letterlijk doodschrikken (stress!)
VOEDING, VERTERING EN DARMFLORA
Inleiding
• Konijn = caecum met konijn errond. Elke ziekte / alles wat mis kan gaan zal secundair darmproblemen
geven bij konijnen => diarree / gastr-intestinale ileus.
• Bv anorectisch konijn = spoedgeval!!
• Caecum = grote zak met bacteriën om vezel te verteren.
• Deel voedingsstoffen door caecum opnemen via caecotrofie!
Spijsvertering
• Erg belangrijk = caecum
• Caecotrofie:
o Productie van hoogwaardig bacterieel eiwit
o Productie van vitamines
o Recyclage van water
o Keutels: rechtstreekse opname zachte keutels via de anus
3
, Algemeen:
Alle voedingsstoffen via ileum thv sacculus rutundus getrieerd. De kleine fijne voedselpratikels , die nog
verteerbare vezel v-bevatten, via anti-peristaltiek van colon teruggestuurd naar het caecum. Alles wat grove
voedselpartikels, onverteerbaarde ruwe vezel, is wordt uitgescheiden van de normale konijnenkeutels. Deze
ruwe vezel is belangrijk voor darmmotiliteit.
De verteerbare partikels krijgen in het caecum contact met de bacteriën, waar je productie van vrije vetzuren
en voedingsstoffen krijgt. Op bepaalt moment vd dag (6-10u, in de ochtend) zal caecum samentrekken, en zal
inhoud omgeven door mucus uitgescheiden worden als zachte faeces.
Caecale flora
• Slechts gedeeltelijk gekend
• Vnl. Bacteroïdes sp., ook streptokokken
• Minderheid andere kiemen zoals E. coli, Clostridium, ...
• Willen geen onevenwicht!! Dysbacteriose => woekeringen clostridium / E coli , toxineproductie,…
Rantsoen
=> KONIJN MOET ALTIJD BLIJVEN ETEN + JUISTE VOEDIING (niet teveel koolhydraten, voldoende ruwvezel,..)
=> Uitval vleeskonijnen door darmproblemen.
• Vrij nauwe grenzen voor bestanddelen
• 13 % ruwvezel:
o = Hooi : hoeveelheid is gelijk aan de grootte van het konijn
o Belangrijk voor motiliteit van het caecum
o Belangrijk voor in stand houden van normale flora
o Belangrijk voor vorming van caecotrofen
• 20% koolhydraten:
o Flora produceert hieruit boterzuur, welke de vermeerdering van Clostridium onderdrukt
• 15% ruw eiwit
• Tekort aan drinkwater leidt tot indrogen van het caecum
Caecumproblemen
Zie schema. Steeds zeer ernstig. Oorzaken: Niet-infectieus:
voederfouten, toxische antibiotica. Of Infectieus
Voldoende aanvoer (juiste) voeder en afwezigheid
pathogenen. Ook afwezigheid van ziektes / stressfactoren
die er ook voor zorgen dan maag-darm stil kan liggen /
hypomotiliteit. Bv anorexie. Pijn. Stress.
Caecum konijn = cm lang. Konijnenpellets hebben
voldoende koolhydraten fruit is gevaarlijk.
4
INHOUD
I. Aandoeningen bij het konijn ................................................................................................................................ 3
Hanteren konijn ........................................................................................................................................... 3
Voeding, vertering en darmflora .................................................................................................................. 3
Clostridium enterotoxaemie ......................................................................................................................... 5
Virale aandoeningen van konijnen ............................................................................................................... 6
1. Rabbit haemorrhagic disease - viraal hemorrhagisch syndroom ................................................................ 6
2. Myxomatose................................................................................................................................................ 8
Bacteriële en mycotische ziekten van konijnen .......................................................................................... 10
1. Pasteurellose ............................................................................................................................................. 10
2. Colibacillose............................................................................................................................................... 13
3. Stafylokokkose .......................................................................................................................................... 14
4. Dermatomycosen ...................................................................................................................................... 16
7. Cyniclomycose ........................................................................................................................................... 17
Parasitaire ziekten van konijnen ................................................................................................................. 18
1. Oorschurft ................................................................................................................................................. 18
2. Coccidiose ................................................................................................................................................. 18
3. Encephalitozoönose !!!!!! ........................................................................................................................ 20
Niet-infectieuze ziekten van konijnen ........................................................................................................ 21
1. Achterhandparalyse .................................................................................................................................. 21
2. Trichobezoaren ......................................................................................................................................... 21
4. Malocclusie ............................................................................................................................................... 21
5. Epizoötische enteropathie ........................................................................................................................ 22
Voorbeeld examen konijn .......................................................................................................................... 23
1
,II. Knaagdieren en fretten ..................................................................................................................................... 24
Inhoud ........................................................................................................................................................ 24
Algemeen ................................................................................................................................................... 24
Hystricomorfe knaagdieren ........................................................................................................................ 26
1. Hypovitaminose C ..................................................................................................................................... 27
2. Tandafwijkingen ........................................................................................................................................ 29
Aandoeningen van fretten .......................................................................................................................... 30
Algemene kenmerken ................................................................................................................................... 30
1. Hondenziekte ............................................................................................................................................ 31
2. Influenza .................................................................................................................................................... 32
3. Beenmergdepressie tgv oestrogeenintoxicatie......................................................................................... 32
2
,I. AANDOENINGEN BIJ HET KONIJN
HANTEREN KONIJN
Belangrijk:
• Achterpoten goed ondersteunen
• Kop onder elleboog (ogen afdekken)
• Nekvel: bij zware konijnen, dier die je niet kent,
wel altijd poten blijven ondersteunen
• Klein konijn: evt rond thorax vastnemen
Achterpoten ondersteunen = belangrijk
• Konijn kan eigen rug breken (ferme
achterpoot-bespiering + zwak skelet)
thv de lumbosacrale achterhand.
• Oudere dieren! Osteoporose!
Konijn kan zich letterlijk doodschrikken (stress!)
VOEDING, VERTERING EN DARMFLORA
Inleiding
• Konijn = caecum met konijn errond. Elke ziekte / alles wat mis kan gaan zal secundair darmproblemen
geven bij konijnen => diarree / gastr-intestinale ileus.
• Bv anorectisch konijn = spoedgeval!!
• Caecum = grote zak met bacteriën om vezel te verteren.
• Deel voedingsstoffen door caecum opnemen via caecotrofie!
Spijsvertering
• Erg belangrijk = caecum
• Caecotrofie:
o Productie van hoogwaardig bacterieel eiwit
o Productie van vitamines
o Recyclage van water
o Keutels: rechtstreekse opname zachte keutels via de anus
3
, Algemeen:
Alle voedingsstoffen via ileum thv sacculus rutundus getrieerd. De kleine fijne voedselpratikels , die nog
verteerbare vezel v-bevatten, via anti-peristaltiek van colon teruggestuurd naar het caecum. Alles wat grove
voedselpartikels, onverteerbaarde ruwe vezel, is wordt uitgescheiden van de normale konijnenkeutels. Deze
ruwe vezel is belangrijk voor darmmotiliteit.
De verteerbare partikels krijgen in het caecum contact met de bacteriën, waar je productie van vrije vetzuren
en voedingsstoffen krijgt. Op bepaalt moment vd dag (6-10u, in de ochtend) zal caecum samentrekken, en zal
inhoud omgeven door mucus uitgescheiden worden als zachte faeces.
Caecale flora
• Slechts gedeeltelijk gekend
• Vnl. Bacteroïdes sp., ook streptokokken
• Minderheid andere kiemen zoals E. coli, Clostridium, ...
• Willen geen onevenwicht!! Dysbacteriose => woekeringen clostridium / E coli , toxineproductie,…
Rantsoen
=> KONIJN MOET ALTIJD BLIJVEN ETEN + JUISTE VOEDIING (niet teveel koolhydraten, voldoende ruwvezel,..)
=> Uitval vleeskonijnen door darmproblemen.
• Vrij nauwe grenzen voor bestanddelen
• 13 % ruwvezel:
o = Hooi : hoeveelheid is gelijk aan de grootte van het konijn
o Belangrijk voor motiliteit van het caecum
o Belangrijk voor in stand houden van normale flora
o Belangrijk voor vorming van caecotrofen
• 20% koolhydraten:
o Flora produceert hieruit boterzuur, welke de vermeerdering van Clostridium onderdrukt
• 15% ruw eiwit
• Tekort aan drinkwater leidt tot indrogen van het caecum
Caecumproblemen
Zie schema. Steeds zeer ernstig. Oorzaken: Niet-infectieus:
voederfouten, toxische antibiotica. Of Infectieus
Voldoende aanvoer (juiste) voeder en afwezigheid
pathogenen. Ook afwezigheid van ziektes / stressfactoren
die er ook voor zorgen dan maag-darm stil kan liggen /
hypomotiliteit. Bv anorexie. Pijn. Stress.
Caecum konijn = cm lang. Konijnenpellets hebben
voldoende koolhydraten fruit is gevaarlijk.
4
