Nabespreking 1
Literatuur:
International en Europees recht: §1.5, 6.7, 7.1 – 7.5, 12.1
Kern van het internationaal publiekrecht: §2.4, H3
Recht van de Europese Unie: §2.3 – 2.5
North Sea Continental Shelf Cases
Wat is zelfbeschikking?
Zelfbeschikkingsbeginsel = ieder volk is gerechtigd om zijn eigen politieke,
sociale, culturele en economische toekomst te bepalen (art. 1 IVBPR en
art. 1 IVESCR)
Intern beschikkingsrecht = onderdeel van de strijd voor de
soevereiniteit van het volk; niet de heerser zou het hoogste gezag in
een staat moeten zijn, maar het volk neemt het bestaan van een
bepaalde staat als gegeven en probeert binnen de grenzen van die
staat te komen tot verwerkelijking van het recht op zelfbeschikking
Extern zelfbeschikkingsrecht = onderdeel in de strijd tegen
overheersing van volkeren door andere volkeren of staten; volkeren
dienen zichzelf te besturen en behoeven niet te accepteren dat zij
leven onder vreemde overheersing neemt niet de bestaande staat
als uitgangspunt, maar stelt dat volkeren ook het recht hebben om
zich zo nodig los te maken van bestaande staten om op deze wijze
hun politieke aspiraties te verwezenlijken
Situaties waarin sprake is van extern zelfbeschikkingsrecht (= het recht
om zich eenzijdig af te scheiden):
In het geval van koloniale overheersing
In het geval van ‘alien subjugation, domination and exploitation’ =
beperkt tot die situaties waarin sprake is van interventie met behulp
van geweld en militaire bezetting
In het geval van remedial secession = in het geval dat een staat de
fundamentele rechten van het volk systematisch schendt Quebec-
zaal: Canadees Hooggerechtshof: het is onduidelijk of een recht op
afscheiding voortvloeit uit grove schendingen van het interne
zelfbeschikkingsrecht
Totstandkoming van een staat:
(Eenzijdige) Afscheiding: een georganiseerde bevolkingsgroep, die
gezag uitoefent over een deel van het grondgebied van een
bestaande staat, kan zich van deze staat ontbinden en een nieuwe
staat vormen
Ontbinding: een bestaande staat valt uiteen in twee of meer nieuwe
staten, het centrale gezag houdt op te functioneren
Aaneensluiting: twee of meer staten sluiten zich aaneen:
Absorptie: een staat gaat op in een andere staat
Twee zelfstandige staten sluiten zich aaneen tot een nieuwe
staat
,Juridische beoordeling nieuwe staat:
Effectiviteit: de staat dient binnen de grenzen van haar grondgebied
de wet op te kunnen maken en moet deze min of meer effectief
kunnen handhaven
Legaliteit: de totstandkoming dient niet te strijden met
internationaal recht of gepaard te gaan met grootschalige schending
van mensenrechten
Zelfbeschikking: het volk moet het recht hebben om in vrijheid zijn
eigen politieke status en economische, sociale en culturele
ontwikkeling te bepalen
Erkenning: een staat aanvaardt dat een nieuwe entiteit voldoet aan
de vereisten voor staatvorming en daarom komt deze entiteit de
status van zelfstandige staat toe
Zelfbeschikkingsrecht en dekolonisatie:
14 december 1960: Resolutie 1514 betreffende de verlening van
onafhankelijkheid van volkeren die onder koloniale overheersing leven
aanvaard door de Algemene Vergadering
Grondslag Resolutie 1514: ook de volkeren in Afrika en Azië zouden het
recht moeten krijgen om zelfstandig over hun eigen politieke, sociale,
economische en culturele toekomst te beslissen, zonder bemoeienis van
koloniale overheersers
Inhoud Resolutie 1514: deze volkeren hebben het recht om zelf te kiezen
of zij deel willen blijven uitmaken van de staat waarin zij leven en, zo ja,
onder welke voorwaarden zij dit willen doen
De koloniale volkeren hadden drie opties:
1. Afscheiding: een eigen onafhankelijke staat
2. Het opgaan in een andere staat
3. Het kiezen van een eigen politieke status binnen de bestaande
staat
Q: Welke groep geldt als een volk waaraan het recht op zelfbeschikking
toekomst?
A: Wanneer er sprake was van koloniale overheersing werd het volk dat
een recht op zelfbeschikking toekomst, gelijkgesteld aan de bevolking van
een koloniaal territoir
Q: Hoe werden de grenzen van de nieuwe staten vastgesteld?
A: er werd vastgehouden aan het uti possidetis-beginsel = het beginsel
dat de grenzen die door de koloniale machthebbers waren getrokken, ook
de grenzen zouden moeten vormen van de nieuwe staten met als doel
bescherming van de nieuwe onafhankelijke staten alsmede van de
internationale stabiliteit
Hoe kan een staat zich onafhankelijk verklaren?
,Staat: kenmerk: oefent, onafhankelijk van andere staten, publiek gezag uit
over een grondgebied en de daar levende bevolking
Soevereiniteit = het exclusieve gezag dat een staat toekomt ten aanzien
van zijn grondgebied en de daar levende bevolking formele
onafhankelijkheid
Soevereiniteit: een staat is niet onderworpen aan het gezag van een
andere staat, de staat is juridisch bezien onafhankelijk impliceert
bepaalde rechten (respect voor de eigen onafhankelijkheid) en bepaalde
plichten (respect voor de onafhankelijkheid van andere staten)
Soevereiniteit heeft twee dimensies:
1. Interne dimensie: de staat als hoogste gezag op het eigen
grondgebied
2. Externe dimensie: de staat als onafhankelijk ten opzichte van andere
staten
Deze dimensies vallen beide onder de internationale rechtsorde:
soevereiniteit = onafhankelijkheid binnen de grenzen die door het
internationaal recht zijn gesteld
1929: Deutsche Continental Gas Gesellschaft: “A state does not exist
unless it fulfils the conditions of possessing a territory, a people inhabiting
that territory, and a public power which is exercised over the people and
the territory” = effectiviteitsbeginsel
Jellinek’s leer van de drie elementen: een staat kent drie essentiële
elementen:
1. Een (effectieve) regering
2. Een grondgebied
3. Een bevolking
Art. 1 Montevideo conventie betreffende de rechten en plichten van
staten: “The state as a person of international law should possess the
following qualifications:
a. a permanent population
b. a defined territory
c. government
d. capacity to enter into relations with other States”
Als een entiteit voldoet aan de eerste drie criteria (bevolking, territoir en
regering) geldt deze als een staat en heeft deze derhalve het vermogen
om betrekkingen aan te gaan met andere staten
Bevolking:
Juridische band staat – bevolking: een staat kan individuen nationaliteit
toekennen en hen daarmee tot een deel van de staat maken
Twee gronden voor de toekenning van nationaliteit:
1. Afstammingsbeginsel = jus sanguinis: een staat dient erin te
voorzien dat zijn nationaliteit van rechtswege kan worden verkregen
, door kinderen van wie één van de ouders op het tijdstip van de
geboorte van die kinderen zijn nationaliteit heeft
2. Territorialiteitsbeginsel = jus soli: een staat dient erin te voorzien dat
zijn nationaliteit kan worden verkregen door kinderen die op zijn
grondgebied worden geboren en die bij de geboorte geen andere
nationaliteit verkrijgen
Territoir = het land, de binnenwateren, een territoriale zee van maximaal
twaalf zeemijl voor die staten die aan een zee grenzen en de lucht boven
elk van deze gebieden
Titel (op grondgebied) = de juridische grondslag van de aanspraken van
een staat op een bepaald grondgebied
North Sea Continental Shelf Cases
Het Internationaal Gerechtshof bevestigde dat het internationaal recht
niet eist dat de grenzen van een staat ondubbelzinnig en onbetwist vast
staan
“There is […] no rule that the land frontiers of a State must be fully
delimited and defined, and often in various places and for long periods
they are not”
Grondslagen aan de hand waarvan de titel op grondgebied kan worden
verkregen:
Ontdekking van een gebied dat aan niemand toebehoorde (= terra
nullius)
Effectieve bezetting: indien de staat gedurende een zekere periode
effectief overheidsgezag over een grondgebied heeft uitgeoefend
dan zal de staat daarmee een titel verkrijgen
Verdragsbepalingen: cessie = de overgang van een grondgebied van
een staat naar een andere staat, waarbij de overgang zowel volledig
als gedeeltelijk kan zijn en waarbij het vereist is dat de staat die het
gebied overdraagt zelf een geldige titel heeft (= nemo dat quod non
habet)
Regering: er dient een regering te zijn die onafhankelijk is en effectief
gezag uitoefent over de bevolking en op het territoir
Effectief: staten kunnen slechts de naleving van internationale
verplichtingen waarborgen wanneer zij ook daadwerkelijk effectief
gezag binnen hun grenzen kunnen uitoefenen
Onafhankelijk: de regering dient haar gezag op onafhankelijke wijze,
zonder buitenlandse hulp, uit te oefenen constitutionele
onafhankelijkheid:
De staat heeft formeel bezien geen hogere rechtsorde dan het
internationaal recht boven zich
De staat moet in staat zijn om deze formeel onafhankelijke
rechtsorde te beschermen
Literatuur:
International en Europees recht: §1.5, 6.7, 7.1 – 7.5, 12.1
Kern van het internationaal publiekrecht: §2.4, H3
Recht van de Europese Unie: §2.3 – 2.5
North Sea Continental Shelf Cases
Wat is zelfbeschikking?
Zelfbeschikkingsbeginsel = ieder volk is gerechtigd om zijn eigen politieke,
sociale, culturele en economische toekomst te bepalen (art. 1 IVBPR en
art. 1 IVESCR)
Intern beschikkingsrecht = onderdeel van de strijd voor de
soevereiniteit van het volk; niet de heerser zou het hoogste gezag in
een staat moeten zijn, maar het volk neemt het bestaan van een
bepaalde staat als gegeven en probeert binnen de grenzen van die
staat te komen tot verwerkelijking van het recht op zelfbeschikking
Extern zelfbeschikkingsrecht = onderdeel in de strijd tegen
overheersing van volkeren door andere volkeren of staten; volkeren
dienen zichzelf te besturen en behoeven niet te accepteren dat zij
leven onder vreemde overheersing neemt niet de bestaande staat
als uitgangspunt, maar stelt dat volkeren ook het recht hebben om
zich zo nodig los te maken van bestaande staten om op deze wijze
hun politieke aspiraties te verwezenlijken
Situaties waarin sprake is van extern zelfbeschikkingsrecht (= het recht
om zich eenzijdig af te scheiden):
In het geval van koloniale overheersing
In het geval van ‘alien subjugation, domination and exploitation’ =
beperkt tot die situaties waarin sprake is van interventie met behulp
van geweld en militaire bezetting
In het geval van remedial secession = in het geval dat een staat de
fundamentele rechten van het volk systematisch schendt Quebec-
zaal: Canadees Hooggerechtshof: het is onduidelijk of een recht op
afscheiding voortvloeit uit grove schendingen van het interne
zelfbeschikkingsrecht
Totstandkoming van een staat:
(Eenzijdige) Afscheiding: een georganiseerde bevolkingsgroep, die
gezag uitoefent over een deel van het grondgebied van een
bestaande staat, kan zich van deze staat ontbinden en een nieuwe
staat vormen
Ontbinding: een bestaande staat valt uiteen in twee of meer nieuwe
staten, het centrale gezag houdt op te functioneren
Aaneensluiting: twee of meer staten sluiten zich aaneen:
Absorptie: een staat gaat op in een andere staat
Twee zelfstandige staten sluiten zich aaneen tot een nieuwe
staat
,Juridische beoordeling nieuwe staat:
Effectiviteit: de staat dient binnen de grenzen van haar grondgebied
de wet op te kunnen maken en moet deze min of meer effectief
kunnen handhaven
Legaliteit: de totstandkoming dient niet te strijden met
internationaal recht of gepaard te gaan met grootschalige schending
van mensenrechten
Zelfbeschikking: het volk moet het recht hebben om in vrijheid zijn
eigen politieke status en economische, sociale en culturele
ontwikkeling te bepalen
Erkenning: een staat aanvaardt dat een nieuwe entiteit voldoet aan
de vereisten voor staatvorming en daarom komt deze entiteit de
status van zelfstandige staat toe
Zelfbeschikkingsrecht en dekolonisatie:
14 december 1960: Resolutie 1514 betreffende de verlening van
onafhankelijkheid van volkeren die onder koloniale overheersing leven
aanvaard door de Algemene Vergadering
Grondslag Resolutie 1514: ook de volkeren in Afrika en Azië zouden het
recht moeten krijgen om zelfstandig over hun eigen politieke, sociale,
economische en culturele toekomst te beslissen, zonder bemoeienis van
koloniale overheersers
Inhoud Resolutie 1514: deze volkeren hebben het recht om zelf te kiezen
of zij deel willen blijven uitmaken van de staat waarin zij leven en, zo ja,
onder welke voorwaarden zij dit willen doen
De koloniale volkeren hadden drie opties:
1. Afscheiding: een eigen onafhankelijke staat
2. Het opgaan in een andere staat
3. Het kiezen van een eigen politieke status binnen de bestaande
staat
Q: Welke groep geldt als een volk waaraan het recht op zelfbeschikking
toekomst?
A: Wanneer er sprake was van koloniale overheersing werd het volk dat
een recht op zelfbeschikking toekomst, gelijkgesteld aan de bevolking van
een koloniaal territoir
Q: Hoe werden de grenzen van de nieuwe staten vastgesteld?
A: er werd vastgehouden aan het uti possidetis-beginsel = het beginsel
dat de grenzen die door de koloniale machthebbers waren getrokken, ook
de grenzen zouden moeten vormen van de nieuwe staten met als doel
bescherming van de nieuwe onafhankelijke staten alsmede van de
internationale stabiliteit
Hoe kan een staat zich onafhankelijk verklaren?
,Staat: kenmerk: oefent, onafhankelijk van andere staten, publiek gezag uit
over een grondgebied en de daar levende bevolking
Soevereiniteit = het exclusieve gezag dat een staat toekomt ten aanzien
van zijn grondgebied en de daar levende bevolking formele
onafhankelijkheid
Soevereiniteit: een staat is niet onderworpen aan het gezag van een
andere staat, de staat is juridisch bezien onafhankelijk impliceert
bepaalde rechten (respect voor de eigen onafhankelijkheid) en bepaalde
plichten (respect voor de onafhankelijkheid van andere staten)
Soevereiniteit heeft twee dimensies:
1. Interne dimensie: de staat als hoogste gezag op het eigen
grondgebied
2. Externe dimensie: de staat als onafhankelijk ten opzichte van andere
staten
Deze dimensies vallen beide onder de internationale rechtsorde:
soevereiniteit = onafhankelijkheid binnen de grenzen die door het
internationaal recht zijn gesteld
1929: Deutsche Continental Gas Gesellschaft: “A state does not exist
unless it fulfils the conditions of possessing a territory, a people inhabiting
that territory, and a public power which is exercised over the people and
the territory” = effectiviteitsbeginsel
Jellinek’s leer van de drie elementen: een staat kent drie essentiële
elementen:
1. Een (effectieve) regering
2. Een grondgebied
3. Een bevolking
Art. 1 Montevideo conventie betreffende de rechten en plichten van
staten: “The state as a person of international law should possess the
following qualifications:
a. a permanent population
b. a defined territory
c. government
d. capacity to enter into relations with other States”
Als een entiteit voldoet aan de eerste drie criteria (bevolking, territoir en
regering) geldt deze als een staat en heeft deze derhalve het vermogen
om betrekkingen aan te gaan met andere staten
Bevolking:
Juridische band staat – bevolking: een staat kan individuen nationaliteit
toekennen en hen daarmee tot een deel van de staat maken
Twee gronden voor de toekenning van nationaliteit:
1. Afstammingsbeginsel = jus sanguinis: een staat dient erin te
voorzien dat zijn nationaliteit van rechtswege kan worden verkregen
, door kinderen van wie één van de ouders op het tijdstip van de
geboorte van die kinderen zijn nationaliteit heeft
2. Territorialiteitsbeginsel = jus soli: een staat dient erin te voorzien dat
zijn nationaliteit kan worden verkregen door kinderen die op zijn
grondgebied worden geboren en die bij de geboorte geen andere
nationaliteit verkrijgen
Territoir = het land, de binnenwateren, een territoriale zee van maximaal
twaalf zeemijl voor die staten die aan een zee grenzen en de lucht boven
elk van deze gebieden
Titel (op grondgebied) = de juridische grondslag van de aanspraken van
een staat op een bepaald grondgebied
North Sea Continental Shelf Cases
Het Internationaal Gerechtshof bevestigde dat het internationaal recht
niet eist dat de grenzen van een staat ondubbelzinnig en onbetwist vast
staan
“There is […] no rule that the land frontiers of a State must be fully
delimited and defined, and often in various places and for long periods
they are not”
Grondslagen aan de hand waarvan de titel op grondgebied kan worden
verkregen:
Ontdekking van een gebied dat aan niemand toebehoorde (= terra
nullius)
Effectieve bezetting: indien de staat gedurende een zekere periode
effectief overheidsgezag over een grondgebied heeft uitgeoefend
dan zal de staat daarmee een titel verkrijgen
Verdragsbepalingen: cessie = de overgang van een grondgebied van
een staat naar een andere staat, waarbij de overgang zowel volledig
als gedeeltelijk kan zijn en waarbij het vereist is dat de staat die het
gebied overdraagt zelf een geldige titel heeft (= nemo dat quod non
habet)
Regering: er dient een regering te zijn die onafhankelijk is en effectief
gezag uitoefent over de bevolking en op het territoir
Effectief: staten kunnen slechts de naleving van internationale
verplichtingen waarborgen wanneer zij ook daadwerkelijk effectief
gezag binnen hun grenzen kunnen uitoefenen
Onafhankelijk: de regering dient haar gezag op onafhankelijke wijze,
zonder buitenlandse hulp, uit te oefenen constitutionele
onafhankelijkheid:
De staat heeft formeel bezien geen hogere rechtsorde dan het
internationaal recht boven zich
De staat moet in staat zijn om deze formeel onafhankelijke
rechtsorde te beschermen
