Wat is EBP
De student kan:
1. de kwaliteit van besluitvorming relateren aan de kwaliteit van zorgverlening;
Hoe je een juiste beslissing maakt, hangt af van waar je je informatie vandaan haalt die tot deze
beslissing leidt. Wetenschappelijk bewijs, de behoefte van de patiënt, de beschikbare middelen en je
eigen ervaring en expertise, dragen bij aan het maken van de juiste beslissing die op zijn beurt weer
bijdraagt aan het handhaven van de kwaliteit van zorgverlening.
EBP definitie: “Het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het beste bewijsmateriaal
om beslissingen te nemen voor individuele patiënten”
2. uitleggen hoe cognitieve bias besluitvorming beïnvloedt;
Cognitieve bias is een vertekening in de redenering van bijvoorbeeld de verpleegkundige. Deze
vertekening beperkt de kwaliteit van het beoordelen en verklaren van een situatie, en beïnvloedt
hierdoor de uiteindelijke besluitvorming. Bijvoorbeeld: de klachten van patiënt 1 lijken sterk op die
van patiënt 2 waarbij behandelmethode A werd toegepast. Op basis hiervan wordt er besloten om
patiënt 1 ook behandelmethode A te geven, zonder verder te kijken naar eventuele verschillen
tussen beide patiënten die de besluitvorming kunnen beïnvloeden.
Je hebt verschillende soorten bias.
- Recency: herinneren van de meest recente gebeurtenis
- Primacy bias: informatie die men als eerste krijgt
- Ignoring Base Rate: Systeem 1 kan slecht rekenen, besluit (gok) wordt beïnvloed door
waarneming en negeert wat de kans in de populatie is
- Overconfidence: ik weet het zeker!
- Confirmation: zoeken naar bewijs om je eigen (mogelijk foutieve gedachte) te staven
Risico's van bias
- Vertekening van onderzoeksresultaten
- Risico voor de kwaliteit van zorg en veiligheid voor patiënt en professional
3. de rol van onzekerheid uitleggen bij zorgverlening - aan patiënten;
Onzekerheid of "klinische onzekerheid" is een veel voorkomend fenomeen in de zorgverlening. Er
kan een onjuiste observatie gedaan worden, het apparaat kan foute data weergeven of wij kunnen
deze verkeerd interpreteren. Ook is niet elke aandoening hetzelfde, een hernia hoeft niet persé altijd
klachten te veroorzaken. Maar een kleine hernia kan bij sommige patiënten al veel klachten geven.
Ook niet elke zorgverlener is hetzelfde, sommige oudere verpleegkundigen hebben meer ervaring in
het ziekenhuis dan jonge artsen, hierdoor kan er een verschil ontstaan in deskundigheid of
perspectief.
, 4. de vier componenten van een evidence-based beslissing benoemen en uitleggen;
Hoe neem je EBP beslissingen? Dat doe je volgens vier componenten:
Evidence wetenschappelijk bewijs in de vorm van literatuur of testuitslagen.
Klinische expertise eigen idee als professional.
Beschikbare middelen / kosten capaciteit van de patiënt, (gebrek aan) keuze in materialen.
Patiëntvoorkeur wat wil de patiënt zelf, wat vinden zij fijn?
Het is dus belangrijk dat niet alleen naar het wetenschappelijk bewijs wordt gekeken. De patiënt zelf
is het uitgangspunt van de gezondheidszorg, en zijn wensen en voorkeuren wegen zwaar. EBP is een
ingrediënt van klinisch redeneren, want als de verpleegkundige op de hoogte is van de
wetenschappelijke kennis en de patiëntvoorkeur, gebruikt zij die om te redeneren wat voor deze
patiënt in deze situatie het beste besluit is.
5. uitleggen op welke wijze EBP een rol speelt bij besluitvorming en klinisch redeneren over
patiëntenzorg;
Besluitvorming doen we op basis van klinisch redeneren. Klinisch redeneren is het continue proces
van kritisch denken, gegevensverzameling en analyse, gericht op de vragen en problemen van een
individu en diens naasten, in relatie tot ziekte en gezondheid, om tot het beste besluit over de zorg
voor deze patiënt te komen. Voor een onderbouwde redenatie maken we gebruik van EBP, het
zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste bewijsmateriaal om beslissingen
te nemen voor individuele patiënten.
EBP is een ondersteunende factor in het klinisch redeneren. Door zorgvuldig, expliciet en
oordeelkundig gebruik te maken van het beste bewijsmateriaal(uit de vier componenten), kan er een
duidelijke en correcte beslissing worden gemaakt voor het bevorderen van het welzijn van de
individuele patiënt.
6. uitleggen hoe factoren als ‘beschikbare tijd’ en ‘complexiteit van de beslistaak’ de
besluitvorming in klinische situaties kunnen beïnvloeden;
In een noodsituatie is er vaak weinig tijd om tot een juiste beslissing te komen, hierdoor wordt er
vaak vanuit intuïtie en directe expertise gehandeld. Ook als de taak vanzelfsprekend en duidelijk is,
dan is er weinig tijd nodig om de volgende stap te bepalen.
In een situatie waarbij de taak minder duidelijk of zelfs geheel onduidelijk is, is er vaak meer tijd
nodig(wanneer mogelijk) om de situatie te analyseren en bewijs te verzamelen, door middel van
bijvoorbeeld onderzoek, om tot een juist besluit te komen.
7. de begrippen klinische intuïtie en klinische analyse in eigen woorden uitleggen;
Klinische intuïtie -> het snel nemen van een besluit waarbij je onbewust klinische informatie verwerkt
zonder deze verder te analyseren voor het uiteindelijke besluit.
De student kan:
1. de kwaliteit van besluitvorming relateren aan de kwaliteit van zorgverlening;
Hoe je een juiste beslissing maakt, hangt af van waar je je informatie vandaan haalt die tot deze
beslissing leidt. Wetenschappelijk bewijs, de behoefte van de patiënt, de beschikbare middelen en je
eigen ervaring en expertise, dragen bij aan het maken van de juiste beslissing die op zijn beurt weer
bijdraagt aan het handhaven van de kwaliteit van zorgverlening.
EBP definitie: “Het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het beste bewijsmateriaal
om beslissingen te nemen voor individuele patiënten”
2. uitleggen hoe cognitieve bias besluitvorming beïnvloedt;
Cognitieve bias is een vertekening in de redenering van bijvoorbeeld de verpleegkundige. Deze
vertekening beperkt de kwaliteit van het beoordelen en verklaren van een situatie, en beïnvloedt
hierdoor de uiteindelijke besluitvorming. Bijvoorbeeld: de klachten van patiënt 1 lijken sterk op die
van patiënt 2 waarbij behandelmethode A werd toegepast. Op basis hiervan wordt er besloten om
patiënt 1 ook behandelmethode A te geven, zonder verder te kijken naar eventuele verschillen
tussen beide patiënten die de besluitvorming kunnen beïnvloeden.
Je hebt verschillende soorten bias.
- Recency: herinneren van de meest recente gebeurtenis
- Primacy bias: informatie die men als eerste krijgt
- Ignoring Base Rate: Systeem 1 kan slecht rekenen, besluit (gok) wordt beïnvloed door
waarneming en negeert wat de kans in de populatie is
- Overconfidence: ik weet het zeker!
- Confirmation: zoeken naar bewijs om je eigen (mogelijk foutieve gedachte) te staven
Risico's van bias
- Vertekening van onderzoeksresultaten
- Risico voor de kwaliteit van zorg en veiligheid voor patiënt en professional
3. de rol van onzekerheid uitleggen bij zorgverlening - aan patiënten;
Onzekerheid of "klinische onzekerheid" is een veel voorkomend fenomeen in de zorgverlening. Er
kan een onjuiste observatie gedaan worden, het apparaat kan foute data weergeven of wij kunnen
deze verkeerd interpreteren. Ook is niet elke aandoening hetzelfde, een hernia hoeft niet persé altijd
klachten te veroorzaken. Maar een kleine hernia kan bij sommige patiënten al veel klachten geven.
Ook niet elke zorgverlener is hetzelfde, sommige oudere verpleegkundigen hebben meer ervaring in
het ziekenhuis dan jonge artsen, hierdoor kan er een verschil ontstaan in deskundigheid of
perspectief.
, 4. de vier componenten van een evidence-based beslissing benoemen en uitleggen;
Hoe neem je EBP beslissingen? Dat doe je volgens vier componenten:
Evidence wetenschappelijk bewijs in de vorm van literatuur of testuitslagen.
Klinische expertise eigen idee als professional.
Beschikbare middelen / kosten capaciteit van de patiënt, (gebrek aan) keuze in materialen.
Patiëntvoorkeur wat wil de patiënt zelf, wat vinden zij fijn?
Het is dus belangrijk dat niet alleen naar het wetenschappelijk bewijs wordt gekeken. De patiënt zelf
is het uitgangspunt van de gezondheidszorg, en zijn wensen en voorkeuren wegen zwaar. EBP is een
ingrediënt van klinisch redeneren, want als de verpleegkundige op de hoogte is van de
wetenschappelijke kennis en de patiëntvoorkeur, gebruikt zij die om te redeneren wat voor deze
patiënt in deze situatie het beste besluit is.
5. uitleggen op welke wijze EBP een rol speelt bij besluitvorming en klinisch redeneren over
patiëntenzorg;
Besluitvorming doen we op basis van klinisch redeneren. Klinisch redeneren is het continue proces
van kritisch denken, gegevensverzameling en analyse, gericht op de vragen en problemen van een
individu en diens naasten, in relatie tot ziekte en gezondheid, om tot het beste besluit over de zorg
voor deze patiënt te komen. Voor een onderbouwde redenatie maken we gebruik van EBP, het
zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het huidige beste bewijsmateriaal om beslissingen
te nemen voor individuele patiënten.
EBP is een ondersteunende factor in het klinisch redeneren. Door zorgvuldig, expliciet en
oordeelkundig gebruik te maken van het beste bewijsmateriaal(uit de vier componenten), kan er een
duidelijke en correcte beslissing worden gemaakt voor het bevorderen van het welzijn van de
individuele patiënt.
6. uitleggen hoe factoren als ‘beschikbare tijd’ en ‘complexiteit van de beslistaak’ de
besluitvorming in klinische situaties kunnen beïnvloeden;
In een noodsituatie is er vaak weinig tijd om tot een juiste beslissing te komen, hierdoor wordt er
vaak vanuit intuïtie en directe expertise gehandeld. Ook als de taak vanzelfsprekend en duidelijk is,
dan is er weinig tijd nodig om de volgende stap te bepalen.
In een situatie waarbij de taak minder duidelijk of zelfs geheel onduidelijk is, is er vaak meer tijd
nodig(wanneer mogelijk) om de situatie te analyseren en bewijs te verzamelen, door middel van
bijvoorbeeld onderzoek, om tot een juist besluit te komen.
7. de begrippen klinische intuïtie en klinische analyse in eigen woorden uitleggen;
Klinische intuïtie -> het snel nemen van een besluit waarbij je onbewust klinische informatie verwerkt
zonder deze verder te analyseren voor het uiteindelijke besluit.
