Interbellum en de Tweede Wereldoorlog
1918 - 1945
De wankelende democratie van Weimar
Na de Eerste Wereldoorlog was er een revolutie in Duitsland. In 1918 kwam er een parlementaire
democratie, in 1919 een grondwet. De extremisten van links en rechts probeerden de democratie
omver te werpen en de meesten wilden terug naar de oude toestand waar het parlement niks te
zeggen had. Volgens de conservatieven en de rechtsextremisten had Duitsland de oorlog niet
verloren, maar kreeg een ‘dolkstoot in de rug’ van democratische leiders die om een wapenstilstand
vroegen en van socialistische arbeiders en soldaten die in opstand waren gekomen. Dit heette de
dolkstootlegende. De republiek van Weimar regeerde niet goed omdat de keizer van gevlucht, er
veel politiek geweld was, de oude conservatieve elite had nog veel invloed en er was geen
meerderheid om te regeren. Het vertrouwen was verloren gegaan door het politieke geweld en het
Verdrag van Versailles. Dit houdt het Verdrag van Versailles in:
• vredesvoorwaarden na WO1
• dictaat
• Duitsland kreeg de schuld
• Duitsland verliest grondstofrijke gebieden en koloniën
• herstelbetalingen
• kleiner leger
Extreem links Extreem rechts
communisten Nationalisten
arbeiders/soldaten adel/soldaten
gelijkheid keizer moet terug
Sovjet Unie sterk leger
In 1923 bezetten de Fransen het Roergebied.
Oorzaak: Duitsland betaalde de schuldbetalingen niet snel genoeg.
Direct gevolg: kolen, staal en machines werden weggehaald.
Indirect gevolg voor de economie: er kwam een enorme inflatie waardoor de Duitse markt
waardeloos werd.
Indirect gevolg voor de politiek: de Duitse regering gaf haar verzet op tegen de geallieerden.
Vanaf 1924 bloeide de economie weer op, Dawes bedacht namelijk een plan om Duitsland geld te
lenen voor een economisch herstel. Dit heette het Dawesplan. Hierdoor trok Frankrijk zijn leger
terug uit het roergebied.
Waarom was Weimar een wankelende republiek?
1. burgers in Duitsland begrepen niet waarom de oorlog was verloren
2. men vond het oneerlijk dat ze alle schuld kregen
3. bepalingen van het Verdrag van Versailles werden als vernederend ervaren
4. vooral de voormalige keizers accepteerden de nieuwe bestuurders van de Weimar regering niet
5. veel mensen wilden liever weer een monarchie
In 1929 stort de aandelenbeurs van Wall Street in New York in. Duitsland werd meegetrokken in
een economische crisis omdat ze afhankelijk waren van Amerikaanse leningen. Dit heette de
beurskrach:
• er was een snel stijgende werkloosheid
• politieke instabiliteit
• een kleine extreemrechtse partij profiteert (NSDAP)
1918 - 1945
De wankelende democratie van Weimar
Na de Eerste Wereldoorlog was er een revolutie in Duitsland. In 1918 kwam er een parlementaire
democratie, in 1919 een grondwet. De extremisten van links en rechts probeerden de democratie
omver te werpen en de meesten wilden terug naar de oude toestand waar het parlement niks te
zeggen had. Volgens de conservatieven en de rechtsextremisten had Duitsland de oorlog niet
verloren, maar kreeg een ‘dolkstoot in de rug’ van democratische leiders die om een wapenstilstand
vroegen en van socialistische arbeiders en soldaten die in opstand waren gekomen. Dit heette de
dolkstootlegende. De republiek van Weimar regeerde niet goed omdat de keizer van gevlucht, er
veel politiek geweld was, de oude conservatieve elite had nog veel invloed en er was geen
meerderheid om te regeren. Het vertrouwen was verloren gegaan door het politieke geweld en het
Verdrag van Versailles. Dit houdt het Verdrag van Versailles in:
• vredesvoorwaarden na WO1
• dictaat
• Duitsland kreeg de schuld
• Duitsland verliest grondstofrijke gebieden en koloniën
• herstelbetalingen
• kleiner leger
Extreem links Extreem rechts
communisten Nationalisten
arbeiders/soldaten adel/soldaten
gelijkheid keizer moet terug
Sovjet Unie sterk leger
In 1923 bezetten de Fransen het Roergebied.
Oorzaak: Duitsland betaalde de schuldbetalingen niet snel genoeg.
Direct gevolg: kolen, staal en machines werden weggehaald.
Indirect gevolg voor de economie: er kwam een enorme inflatie waardoor de Duitse markt
waardeloos werd.
Indirect gevolg voor de politiek: de Duitse regering gaf haar verzet op tegen de geallieerden.
Vanaf 1924 bloeide de economie weer op, Dawes bedacht namelijk een plan om Duitsland geld te
lenen voor een economisch herstel. Dit heette het Dawesplan. Hierdoor trok Frankrijk zijn leger
terug uit het roergebied.
Waarom was Weimar een wankelende republiek?
1. burgers in Duitsland begrepen niet waarom de oorlog was verloren
2. men vond het oneerlijk dat ze alle schuld kregen
3. bepalingen van het Verdrag van Versailles werden als vernederend ervaren
4. vooral de voormalige keizers accepteerden de nieuwe bestuurders van de Weimar regering niet
5. veel mensen wilden liever weer een monarchie
In 1929 stort de aandelenbeurs van Wall Street in New York in. Duitsland werd meegetrokken in
een economische crisis omdat ze afhankelijk waren van Amerikaanse leningen. Dit heette de
beurskrach:
• er was een snel stijgende werkloosheid
• politieke instabiliteit
• een kleine extreemrechtse partij profiteert (NSDAP)
