Inhoudsopgave
College 1
De organisatie van grensoverschrijdende concerns: een analyse op drie niveaus: kapitaalmarkt, interne
bestuursstructuur en besturing van concernonderdelen
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 1
• G.J.H. van der Sangen, ‘Een beschouwing over de interne markt, vrijheid van ondernemerschap en
competitive law-making binnen de EU’, TvOB 2008-4, p. 98-105
• Richtlijn van het Europese Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met
betrekking tot het gebruik van digitale instrumenten en processen in het kader van het
vennootschapsrecht
• Richtlijn van het Europese Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met
betrekking tot grensoverschrijdende omzettingen, fusies en splitsingen
Jurisprudentie
• HvJ EG 27 september 1988, C-81/87 (Daily Mail)
• HvJ EG 30 september 2003, C-167/01 (Inspire Art)
• HvJ EG 13 december 2005, C-411/03 (Sevic)
• HvJ EU 16 december 2008, C-210/06 (Cartesio)
• HvJ EU 12 juli 2012, C-378/10 (Vale)
• HvJ EU 25 oktober 2017, C-106-16 (Polbud)
College 2
Naar een efficiënte inrichting van grensoverschrijdende concerns binnen de Europese Unie en de invloed
van Europees ondernemings- en effectenrecht: harmonisatie, vrijheid van vestiging, regulatory arbitrage en
regulatory competition, en Europese rechtsvormen
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 2
• E.C.C.M. Kemmeren & G.J.H. van der Sangen, ‘Cross-border reorganizations: Corporate mobility and
cross-border reorganizations in the EU’, in: Reforming the Law on Business Organisations. Back to
Basics in Business Law and Tax Law, P. Essers et.al. (Eds.), Eleven International Publishing: The Hague
2011, p. 178-224
• Themanummer ‘Modernisering Personenvennootschappen’, TvOB 2017-1
• Voorontwerp en Memorie van Toelichting Wetsvoorstel Personenvennootschappen
Jurisprudentie
• HvJ EG 30 september 2003, C-167/01 (Inspire Art)
• HvJ EG 13 december 2005, C-411/03 (Sevic)
• HvJ EU 16 december 2008, C-210/06 (Cartesio)
• HvJ EU 12 juli 2012, C-378/10 (Vale)
• HvJ EU 25 oktober 2017, C-106-16 (Polbud)
• HR 6 februari 2015, ECLI:NL:HR:2015:251 (VOF Totaalbouw)
• HR 13 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:588 (Carlande)
• HR 29 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1413 (Lunchroom De Kattenrug)
• HR 4 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2516 (Distriport)
• HR 19 april 2019, ECLI:NL:HR:2019:649 (UWV/B q.q.)
,College 3
Structuur en systeem van kapitaalbescherming binnen concerns: knelpunten en toepassingen, relatie met
decharge, aansprakelijkheid en enquête
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 3, §§ 3.1 t/m 3.4
• G.J.H. van der Sangen, ‘De curator in het vennootschapsrecht: onderstromen en schuivende
panelen’, TvOB 2012-2
• G.J.H. van der Sangen, ‘Een civielrechtelijke beschouwing over aandelen, kapitaal en
vermogensbescherming bij de Flex-BV’, Tijdschrift Fiscaal Ondernemingsrecht, nr. 127, juli 2013
• H. Schutte-Veentsra, H. Boschma & M.-L. Lennarts, Alternative systems for capital protection,
Institute for Company Law RUG, Groningen 2005 (aanbevolen)
• G.J.H. van der Sangen, ‘Concernleiding en aansprakelijkheid: het delicate evenwicht tussen unitaire
leiding en juridische zelfstandigheid’, TvOB 2009-6
• M.J.G.C. Raaijmakers, ‘Bestuursautonomie in een (gezamenlijke) dochter-B.V.: een novum in
concernverhoudingen?’, TvOB 2015-1
Jurisprudentie
• Rb Gelderland 17 februari 2014, ECLI:NL:RBGEL:2014:1976
• Rb Noord-Holland 17 maart 2015, ECLI:NL:RBNHO:2191
• Rb Gelderland 15 april 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2607
• Rb Gelderland 16 maart 2016, ECLI:NL:RBGEL:2016:1758
College 4
Financiering van het concern via de beurs: beursgang, het prospectus, disclosureverplichtingen, governance
en internal control, vennootschapsrechtelijke rekening en verantwoording
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 4, §§ 4.1 t/m 4.7
• M.J.G.C. Raaijmakers & G.J.H. van der Sangen, ‘Beleggersbescherming tussen Wft en NV-recht’,
Ondernemingsrecht 2015-16, nr. 112, pp. 568-578
• G.J.H. van der Sangen, ‘Concernleiding en aansprakelijkheid: het delicate evenwicht tussen unitaire
leiding en juridische zelfstandigheid’, TvOB 2009-6
• Wet Bevorderen langetermijnbetrokkenheid van aandeelhouders
• Tijdelijke Wet Covid-19 Justitie en Veiligheid
Jurisprudentie
• OK 13 maart 2003, NJ 2003, 248 (Corus)
• HR 21 februari 2003, JOR 2003/5 7 (HBG/VEB)
• OK 6 januari 2005, JOR 2005/6 (Ahold)
• HR 13 juli 2007, NJ 2007, 434 (ABN AMRO/VEB)
• HR 27 november 2009, JOR 2010/47 (World Online)
• HR 9 juli 2010, JOR 2010/228 (ASMI)
• HR 4 april 2014, ECLI:NL:HR:2014:799 (Cancun)
• OK 29 mei 2017, ECLI:NL:GHAMS:2017:1965 (Elliott/Akzo Nobel)
• HR 20 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:652 (Boskalis/Fugro)
,College 5
De samenhang tussen corporate governance and internal business controls: bestuur en toezicht,
bestuursmodellen, internal control, in control statement, collegiale verantwoordelijkheid en taakverdeling
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 4
• Theo Raaijmakers & Pieter van der Schee, Disclosure and accounting for public corporations in
between ‘federal’ EU securities law and national corporate law accounting concepts (aanbevolen)
• C. van der Elst, A. de Jong & T. Raaijmakers (2007), Rapport van de Commissie Evenwichtig
Ondernemingsbestuur, uitgave SER (aanbevolen)
• De Nederlandse Corporate Governance Code 8 december 2016
• M. Olaerts (2019), ‘Concernleiding: enkele gedachten over informatievoorziening, concerninrichting
en aansprakelijkheid’, J.B. Huizink-Bundel, § 28.3.1 en 28.3.2 (beschikbaar via Canvas)
Jurisprudentie
• OK 6 januari 2005, JOR 2005/6 (Ahold)
• Rb Amsterdam 28 oktober 2015, JOR 2015/330 (Landis)
• Rb Amsterdam 20 april 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:2191 (X/Ahold)
College 6
Openbare biedingen: regulering van openbare biedingen, beschermingsmaatregelen versus
aandeelhoudersactivisme, afwikkeling van het overnamebod en aansluitende concernintegratie
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 5, §§ 5.4 en 5.5.
• M.J.G.C. Raaijmakers (2008), Regulering en handhaving van overnamebiedingen in perspectief
(aanbevolen)
• M.J.G.C. Raaijmakers & P.A. van der Schee (2010), Bescherming van beleggers in beurs-nv’s: het
enquêterecht als actie en de “business judgement rule” als afweermiddel
• C.J.C. de Brauw, Overnames van beursvennootschappen, paragraaf 15.1 tot en met 15.4 (via Legal
Intelligence te raadplegen)
• J. Barneveld, ‘De achterkant van het openbaar bod’, MvO 2019, nr. 5 & 6 (via Legal Intelligence te
raadplegen)
• Van Olffen, ‘Wettelijke bedenktijd beursvennootschappen definitief’, Ondernemingsrecht 2021/37
(via Legal Intelligence te raadplegen)
• Wet Wettelijke bedenktijd beursvennootschappen
Jurisprudentie
• HR 18 april 2003, NJ 2003, 286 (RNA/Westfield)
• OK 14 december 2005, JOR 2006/7 (Versatel I)
• HR 13 juli 2007, NJ 2007, 434 (ABN AMRO/VEB)
• HR 14 september 2007, JOR 2007/237 (Versatel II)
• HR 9 juli 2010, JOR 2010/228 (ASMI)
• OK 6 september 2013, JOR 2013/272 (Cryo-Save)
• OK 29 mei 2017, ECLI:NL:GHAMS:2017:1965 (Elliott/Akzo Nobel)
• Rb Amsterdam 10 augustus 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:5845 (Elliott/Akzo Nobel)
• HR 20 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:652 (Boskalis Holding/Fugro)
, College 7
Reorganisaties van en binnen het concern: technieken tot herstructurering van het concern door middel van
aandelenfusies, juridische fusie, bedrijfsfusie en splitsing en de rol van aandeelhouders, crediteuren en
werknemers
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 5
• G. van Dijck & J. Cleuters, ‘Plas/Valburg na CBB/JPO?’, Contracteren 2020, nr. 1 (via Legal Intelligence
te raadplegen)
• K.A.M. van Vught, ‘De billijke verhoging in de uitkoop, Xeikon, Sirowa en het gelijk van de
Ondernemingskamer’, in: Y. Borrius e.a. (red.), Geschriften vanwege de Vereniging Corporate
Litigation 2019-2020, Deventer: Wolters Kluwer 2021, p. 299 – 311
Jurisprudentie
• HR 14 september 2007, JOR 2007, 237 (Versatel II)
• OK 27 mei 2010, ARO 2010, 92 (PCM)
• HR 12 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ9145 (VEB/KLM)
• HR 19 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3677 (Rifgat)
• OK 7 juli 2015, ECLI:NL:GHAMS:2015:2775 (Unit4)
• OK 21 april 2015, ECLI:NL:GHAMS:2015:1461 (Ziggo)
• HvJ EU 22 juni 2017, C-126/16 (Estro)
• HR 2 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:982 (OR DA/Curator DA)
• HR 29 november 2019, ECL:NL:HR:2019:185 (KLM/VNV)
• HvJ EU 26 maart 2020, ECLI:EU:C:2020:239
• HR 17 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:753 (FNV/Heiploeg)
• HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1745 (Sirowa)
• HvJ 28 april 2022, C-237/20 (FNV/Heiploeg)
College 8
Grensoverschrijdende reorganisaties: zetelverplaatsing, grensoverschrijdende fusies en omzettingen,
acquisities, desinvesteringen en splitsingen, in het bijzonder vanuit het perspectief van de bescherming van
minderheidsaandeelhouders, crediteuren en werknemers
Literatuur
• G.J.H. van der Sangen (2006), ‘Grenzeloze mobiliteit na het Sevic-arrest’, TvOB 2006-5
• G.J.H. van der Sangen & E.C.C.M. Kemmeren (2011), Cross-border Reorganizations, in: Reforming the
Law on Business Organizations. Back to Basics in Business Law and Tax Law, P. Essers et. al. (eds.),
Eleven International Publishing: The Hague 2011
• Wetsvoorstel Grensoverschrijdende omzettingen
Jurisprudentie
• HvJ EG 30 september 2003, C-167/01 (Inspire Art)
• HvJ EG 13 december 2005, C-411/03 (Sevic)
• HvJ EU 16 december 2008, C-210/06 (Cartesio)
• HvJ EU 12 juli 2012, C-378/10 (Vale)
• HvJ EU 4 april 2016, C-483/14 (KA Finanz AG/Sparkassen Versicherug AG Vienna Insurance Group)
• HvJ EU 25 oktober 2017, C-106-16 (Polbud)
College 1
De organisatie van grensoverschrijdende concerns: een analyse op drie niveaus: kapitaalmarkt, interne
bestuursstructuur en besturing van concernonderdelen
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 1
• G.J.H. van der Sangen, ‘Een beschouwing over de interne markt, vrijheid van ondernemerschap en
competitive law-making binnen de EU’, TvOB 2008-4, p. 98-105
• Richtlijn van het Europese Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met
betrekking tot het gebruik van digitale instrumenten en processen in het kader van het
vennootschapsrecht
• Richtlijn van het Europese Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn (EU) 2017/1132 met
betrekking tot grensoverschrijdende omzettingen, fusies en splitsingen
Jurisprudentie
• HvJ EG 27 september 1988, C-81/87 (Daily Mail)
• HvJ EG 30 september 2003, C-167/01 (Inspire Art)
• HvJ EG 13 december 2005, C-411/03 (Sevic)
• HvJ EU 16 december 2008, C-210/06 (Cartesio)
• HvJ EU 12 juli 2012, C-378/10 (Vale)
• HvJ EU 25 oktober 2017, C-106-16 (Polbud)
College 2
Naar een efficiënte inrichting van grensoverschrijdende concerns binnen de Europese Unie en de invloed
van Europees ondernemings- en effectenrecht: harmonisatie, vrijheid van vestiging, regulatory arbitrage en
regulatory competition, en Europese rechtsvormen
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 2
• E.C.C.M. Kemmeren & G.J.H. van der Sangen, ‘Cross-border reorganizations: Corporate mobility and
cross-border reorganizations in the EU’, in: Reforming the Law on Business Organisations. Back to
Basics in Business Law and Tax Law, P. Essers et.al. (Eds.), Eleven International Publishing: The Hague
2011, p. 178-224
• Themanummer ‘Modernisering Personenvennootschappen’, TvOB 2017-1
• Voorontwerp en Memorie van Toelichting Wetsvoorstel Personenvennootschappen
Jurisprudentie
• HvJ EG 30 september 2003, C-167/01 (Inspire Art)
• HvJ EG 13 december 2005, C-411/03 (Sevic)
• HvJ EU 16 december 2008, C-210/06 (Cartesio)
• HvJ EU 12 juli 2012, C-378/10 (Vale)
• HvJ EU 25 oktober 2017, C-106-16 (Polbud)
• HR 6 februari 2015, ECLI:NL:HR:2015:251 (VOF Totaalbouw)
• HR 13 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:588 (Carlande)
• HR 29 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1413 (Lunchroom De Kattenrug)
• HR 4 november 2016, ECLI:NL:HR:2016:2516 (Distriport)
• HR 19 april 2019, ECLI:NL:HR:2019:649 (UWV/B q.q.)
,College 3
Structuur en systeem van kapitaalbescherming binnen concerns: knelpunten en toepassingen, relatie met
decharge, aansprakelijkheid en enquête
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 3, §§ 3.1 t/m 3.4
• G.J.H. van der Sangen, ‘De curator in het vennootschapsrecht: onderstromen en schuivende
panelen’, TvOB 2012-2
• G.J.H. van der Sangen, ‘Een civielrechtelijke beschouwing over aandelen, kapitaal en
vermogensbescherming bij de Flex-BV’, Tijdschrift Fiscaal Ondernemingsrecht, nr. 127, juli 2013
• H. Schutte-Veentsra, H. Boschma & M.-L. Lennarts, Alternative systems for capital protection,
Institute for Company Law RUG, Groningen 2005 (aanbevolen)
• G.J.H. van der Sangen, ‘Concernleiding en aansprakelijkheid: het delicate evenwicht tussen unitaire
leiding en juridische zelfstandigheid’, TvOB 2009-6
• M.J.G.C. Raaijmakers, ‘Bestuursautonomie in een (gezamenlijke) dochter-B.V.: een novum in
concernverhoudingen?’, TvOB 2015-1
Jurisprudentie
• Rb Gelderland 17 februari 2014, ECLI:NL:RBGEL:2014:1976
• Rb Noord-Holland 17 maart 2015, ECLI:NL:RBNHO:2191
• Rb Gelderland 15 april 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2607
• Rb Gelderland 16 maart 2016, ECLI:NL:RBGEL:2016:1758
College 4
Financiering van het concern via de beurs: beursgang, het prospectus, disclosureverplichtingen, governance
en internal control, vennootschapsrechtelijke rekening en verantwoording
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 4, §§ 4.1 t/m 4.7
• M.J.G.C. Raaijmakers & G.J.H. van der Sangen, ‘Beleggersbescherming tussen Wft en NV-recht’,
Ondernemingsrecht 2015-16, nr. 112, pp. 568-578
• G.J.H. van der Sangen, ‘Concernleiding en aansprakelijkheid: het delicate evenwicht tussen unitaire
leiding en juridische zelfstandigheid’, TvOB 2009-6
• Wet Bevorderen langetermijnbetrokkenheid van aandeelhouders
• Tijdelijke Wet Covid-19 Justitie en Veiligheid
Jurisprudentie
• OK 13 maart 2003, NJ 2003, 248 (Corus)
• HR 21 februari 2003, JOR 2003/5 7 (HBG/VEB)
• OK 6 januari 2005, JOR 2005/6 (Ahold)
• HR 13 juli 2007, NJ 2007, 434 (ABN AMRO/VEB)
• HR 27 november 2009, JOR 2010/47 (World Online)
• HR 9 juli 2010, JOR 2010/228 (ASMI)
• HR 4 april 2014, ECLI:NL:HR:2014:799 (Cancun)
• OK 29 mei 2017, ECLI:NL:GHAMS:2017:1965 (Elliott/Akzo Nobel)
• HR 20 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:652 (Boskalis/Fugro)
,College 5
De samenhang tussen corporate governance and internal business controls: bestuur en toezicht,
bestuursmodellen, internal control, in control statement, collegiale verantwoordelijkheid en taakverdeling
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 4
• Theo Raaijmakers & Pieter van der Schee, Disclosure and accounting for public corporations in
between ‘federal’ EU securities law and national corporate law accounting concepts (aanbevolen)
• C. van der Elst, A. de Jong & T. Raaijmakers (2007), Rapport van de Commissie Evenwichtig
Ondernemingsbestuur, uitgave SER (aanbevolen)
• De Nederlandse Corporate Governance Code 8 december 2016
• M. Olaerts (2019), ‘Concernleiding: enkele gedachten over informatievoorziening, concerninrichting
en aansprakelijkheid’, J.B. Huizink-Bundel, § 28.3.1 en 28.3.2 (beschikbaar via Canvas)
Jurisprudentie
• OK 6 januari 2005, JOR 2005/6 (Ahold)
• Rb Amsterdam 28 oktober 2015, JOR 2015/330 (Landis)
• Rb Amsterdam 20 april 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:2191 (X/Ahold)
College 6
Openbare biedingen: regulering van openbare biedingen, beschermingsmaatregelen versus
aandeelhoudersactivisme, afwikkeling van het overnamebod en aansluitende concernintegratie
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 5, §§ 5.4 en 5.5.
• M.J.G.C. Raaijmakers (2008), Regulering en handhaving van overnamebiedingen in perspectief
(aanbevolen)
• M.J.G.C. Raaijmakers & P.A. van der Schee (2010), Bescherming van beleggers in beurs-nv’s: het
enquêterecht als actie en de “business judgement rule” als afweermiddel
• C.J.C. de Brauw, Overnames van beursvennootschappen, paragraaf 15.1 tot en met 15.4 (via Legal
Intelligence te raadplegen)
• J. Barneveld, ‘De achterkant van het openbaar bod’, MvO 2019, nr. 5 & 6 (via Legal Intelligence te
raadplegen)
• Van Olffen, ‘Wettelijke bedenktijd beursvennootschappen definitief’, Ondernemingsrecht 2021/37
(via Legal Intelligence te raadplegen)
• Wet Wettelijke bedenktijd beursvennootschappen
Jurisprudentie
• HR 18 april 2003, NJ 2003, 286 (RNA/Westfield)
• OK 14 december 2005, JOR 2006/7 (Versatel I)
• HR 13 juli 2007, NJ 2007, 434 (ABN AMRO/VEB)
• HR 14 september 2007, JOR 2007/237 (Versatel II)
• HR 9 juli 2010, JOR 2010/228 (ASMI)
• OK 6 september 2013, JOR 2013/272 (Cryo-Save)
• OK 29 mei 2017, ECLI:NL:GHAMS:2017:1965 (Elliott/Akzo Nobel)
• Rb Amsterdam 10 augustus 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:5845 (Elliott/Akzo Nobel)
• HR 20 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:652 (Boskalis Holding/Fugro)
, College 7
Reorganisaties van en binnen het concern: technieken tot herstructurering van het concern door middel van
aandelenfusies, juridische fusie, bedrijfsfusie en splitsing en de rol van aandeelhouders, crediteuren en
werknemers
Literatuur
• Pitlo/Raaijmakers (2017), hoofdstuk 5
• G. van Dijck & J. Cleuters, ‘Plas/Valburg na CBB/JPO?’, Contracteren 2020, nr. 1 (via Legal Intelligence
te raadplegen)
• K.A.M. van Vught, ‘De billijke verhoging in de uitkoop, Xeikon, Sirowa en het gelijk van de
Ondernemingskamer’, in: Y. Borrius e.a. (red.), Geschriften vanwege de Vereniging Corporate
Litigation 2019-2020, Deventer: Wolters Kluwer 2021, p. 299 – 311
Jurisprudentie
• HR 14 september 2007, JOR 2007, 237 (Versatel II)
• OK 27 mei 2010, ARO 2010, 92 (PCM)
• HR 12 juli 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ9145 (VEB/KLM)
• HR 19 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3677 (Rifgat)
• OK 7 juli 2015, ECLI:NL:GHAMS:2015:2775 (Unit4)
• OK 21 april 2015, ECLI:NL:GHAMS:2015:1461 (Ziggo)
• HvJ EU 22 juni 2017, C-126/16 (Estro)
• HR 2 juni 2017, ECLI:NL:HR:2017:982 (OR DA/Curator DA)
• HR 29 november 2019, ECL:NL:HR:2019:185 (KLM/VNV)
• HvJ EU 26 maart 2020, ECLI:EU:C:2020:239
• HR 17 april 2020, ECLI:NL:HR:2020:753 (FNV/Heiploeg)
• HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1745 (Sirowa)
• HvJ 28 april 2022, C-237/20 (FNV/Heiploeg)
College 8
Grensoverschrijdende reorganisaties: zetelverplaatsing, grensoverschrijdende fusies en omzettingen,
acquisities, desinvesteringen en splitsingen, in het bijzonder vanuit het perspectief van de bescherming van
minderheidsaandeelhouders, crediteuren en werknemers
Literatuur
• G.J.H. van der Sangen (2006), ‘Grenzeloze mobiliteit na het Sevic-arrest’, TvOB 2006-5
• G.J.H. van der Sangen & E.C.C.M. Kemmeren (2011), Cross-border Reorganizations, in: Reforming the
Law on Business Organizations. Back to Basics in Business Law and Tax Law, P. Essers et. al. (eds.),
Eleven International Publishing: The Hague 2011
• Wetsvoorstel Grensoverschrijdende omzettingen
Jurisprudentie
• HvJ EG 30 september 2003, C-167/01 (Inspire Art)
• HvJ EG 13 december 2005, C-411/03 (Sevic)
• HvJ EU 16 december 2008, C-210/06 (Cartesio)
• HvJ EU 12 juli 2012, C-378/10 (Vale)
• HvJ EU 4 april 2016, C-483/14 (KA Finanz AG/Sparkassen Versicherug AG Vienna Insurance Group)
• HvJ EU 25 oktober 2017, C-106-16 (Polbud)
